Το ερώτημα δεν αφορά τους μυθικούς μονόκερους των θρύλων και των ιστοριών αλλά τους τεχνολογικούς «μονόκερους», όπως αποκαλούνται στην αργκό της Silicon Valley οι startup εταιρείες, αξίας 1 δισ. δολαρίων και άνω. Εταιρείες- μονόκεροι εμφανίζονται ολοένα και πιο συχνά, αυξάνοντας τις φωνές που κάνουν λόγο για μια ακόμη «φούσκα».

Το βασικό πρόβλημα, είναι ότι πάρα πολλοί «μονόκεροι» δεν είναι κερδοφόροι. Είναι τεράστιες εταιρείες με εκατομμύρια πελάτες και πολλές φορές αποτελούν σημεία αντιπαράθεσης όπως η Uber και η AirBnB, αλλά κάθε πώληση που πραγματοποιούν τους κοστίζει και από ένα κομμάτι των κεφαλαίων που έχουν συγκεντρώσεις από επενδυτές.

Βεβαίως, αυτή στρατηγική έχει δουλέψει για τουλάχιστον μια εταιρεία: Την Amazon, η οποία δεν φαίνεται να ασχολείται με την κερδοφορία, παρόλο που μπαίνει στην τρίτη δεκαετία της. Οι επενδυτές φαίνονται πρόθυμοι να αφήσουν την Amazon να λειτουργεί με οριακά κέρδη γιατί για δεκαετίες χρησιμοποιούσε τα λεφτά τους για να χτίσει θέση στην αγορά. Αυτή τη στιγμή είναι ιδιαίτερα δύσκολο να φανταστεί κάποιος ότι μπορεί να υπάρξει μια καινούργια εταιρεία που θα μπορέσει να ανταγωνιστεί την Amazon κυρίως γιατί η επένδυση που θα χρειαστεί θα είναι κολοσσιαία. Ο συνδυασμός τεχνολογίας και εμπορευματικών μεταφορών που έχει αναπτύξει η Amazon έχει δημιουργήσει τέτοιες οικονομίες κλίμακας, που καθιστά σχεδόν αδύνατο να την ανταγωνιστεί κάποιος στις τιμές. Οι επενδυτές πιστεύουν ότι η κυρίαρχη θέση που έχει χτίσει η εταιρεία θα αποφέρει σημαντικά κέρδη τις επόμενες δεκαετίες και γι' αυτό κάνουν υπομονή.

Οι «μονόκεροι» θέλουν να κάνουν κάτι αντίστοιχο. Προσπαθούν να αποκτήσουν σημαντικό μερίδιο αγοράς τώρα και στο μέλλον, αφού έχουν εξασφαλίσει το μονοπώλιο, να εμφανίσουν κέρδη. Ωστόσο, πολλοί αναλυτές εμφανίζονται σκεπτικοί απέναντι σε αυτή τη στρατηγική κυρίως γιατί θυμίζει την εποχή της «φούσκας» των dot-coms. Τότε, πολλές εταιρείες προσπάθησαν αυτό που τελικά κατάφερε να κάνει μόνο η Amazon. Οι περισσότερες κατέληξαν σαν την Kozmo.com που ξόδεψε πολλά από τα κεφάλαια των επενδυτών της παρέχοντας αγαθά κάτω του κόστους και ξαφνικά πτώχευσε όταν στέρευσαν τα χρήματά της.

Η κυρίαρχη θέση στην αγορά αποτελεί και το μεγάλο στοίχημα των startup-μονόκερων. Κάποιες από αυτές θα καταφέρουν να αποκτήσουν δεσπόζουσα θέση και να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε ή μεταφερόμαστε. Αρκετές από αυτές όμως θα εξαφανιστούν, παίρνοντας μαζί τους τα λεφτά των επενδυτών τους.