Στις 2 Μαΐου 2026, αναφέρθηκε στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) πως μια ομάδα επιβατών νόσησε με σοβαρό αναπνευστικό σύνδρομο σε κρουαζιερόπλοιο. Το πλοίο μετέφερε 147 επιβάτες και πλήρωμα. Μέχρι τις 4 Μαΐου 2026, είχαν εντοπιστεί επτά κρούσματα (δύο εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα ιού hantavirus και πέντε ύποπτα κρούσματα), συμπεριλαμβανομένων τριών θανάτων, ενός ασθενούς σε κρίσιμη κατάσταση και τριών ατόμων που ανέφεραν ήπια συμπτώματα. Η έναρξη της νόσου σημειώθηκε μεταξύ 6 και 28 Απριλίου 2026 και χαρακτηρίστηκε από πυρετό, γαστρεντερικά συμπτώματα, ταχεία εξέλιξη σε πνευμονία, σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας και σοκ. Περαιτέρω έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη. Η επιδημία αντιμετωπίζεται μέσω συντονισμένης διεθνούς αντίδρασης και περιλαμβάνει εις βάθος έρευνες, απομόνωση και φροντίδα κρουσμάτων, ιατρική εκκένωση και εργαστηριακές εξετάσεις. Η ανθρώπινη λοίμωξη από ιό hantavirus (χανταιό) αποκτάται κυρίως μέσω επαφής με τα ούρα, τα κόπρανα ή το σάλιο μολυσμένων τρωκτικών. Είναι μια σπάνια αλλά σοβαρή ασθένεια που μπορεί να αποβεί θανατηφόρα. Αν και σπάνια, έχει αναφερθεί περιορισμένη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, σε κρούσματα του ιού των Άνδεων (ένα συγκεκριμένο είδος χανταιού). Ο ΠΟΥ αξιολογεί επί του παρόντος τον κίνδυνο για τον παγκόσμιο πληθυσμό από αυτό το συμβάν ως χαμηλό και θα συνεχίσει να παρακολουθεί την επιδημιολογική κατάσταση και να ενημερώνει την αξιολόγηση κινδύνου.
Η ρότα του κρουαζιερόπλοιου
Το πλοίο αναχώρησε από την Ουσουάια της Αργεντινής την 1η Απριλίου 2026 και ακολούθησε ένα δρομολόγιο στον Νότιο Ατλαντικό, με πολλαπλές στάσεις σε απομακρυσμένες ποικιλόμορφες περιοχές, όπως η ηπειρωτική Ανταρκτική, η Νότια Γεωργία, το Νησί Νάιτινγκεϊλ, το Τριστάν ντα Κούνια, η Αγία Ελένη και το Νησί της Αναλήψεως. Η έκταση της επαφής των επιβατών με την τοπική άγρια ζωή κατά τη διάρκεια του ταξιδιού ή πριν από την επιβίβαση στην Ουσουάια παραμένει απροσδιόριστη. Το πλοίο μεταφέρει συνολικά 147 άτομα, συμπεριλαμβανομένων 88 επιβατών και 59 μελών πληρώματος. Οι επιβάτες και το πλήρωμα αντιπροσωπεύουν 23 εθνικότητες. Από τις 4 Μαΐου 2026, το πλοίο είναι αγκυροβολημένο στα ανοικτά των ακτών του Πράσινου Ακρωτηρίου.
- Διαβάστε επίσης: Τι είναι ο χανταϊός
Τα περιστατικά του χανταιού στο Κρουαζιερόπλοιο
Περίπτωση 1: Ένας ενήλικας άνδρας εμφάνισε συμπτώματα πυρετού, πονοκεφάλου και ήπιας διάρροιας στις 6 Απριλίου 2026, ενώ βρισκόταν στο πλοίο. Μέχρι τις 11 Απριλίου, το κρούσμα εμφάνισε αναπνευστική δυσχέρεια και πέθανε επί του πλοίου την ίδια ημέρα. Δεν πραγματοποιήθηκαν μικροβιολογικές εξετάσεις. Η σορός του επιβάτη μεταφέρθηκε από το πλοίο στην Αγία Ελένη (βρετανικό υπερπόντιο έδαφος) στις 24 Απριλίου.
Περίπτωση 2: Μια ενήλικη γυναίκα, η οποία ήταν στενή επαφή του κρούσματος 1, αποβιβάστηκε στην Αγία Ελένη στις 24 Απριλίου 2026 με γαστρεντερικά συμπτώματα. Στη συνέχεια, η κατάστασή της επιδεινώθηκε κατά τη διάρκεια πτήσης προς το Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής στις 25 Απριλίου. Αργότερα, κατά την άφιξή της στο τμήμα επειγόντων περιστατικών στις 26 Απριλίου, απεβίωσε. Στις 4 Μαΐου, το κρούσμα επιβεβαιώθηκε με PCR και είχε μολυνθεί από τον ιό hantavirus. Έχει ξεκινήσει η ιχνηλάτηση των επαφών των επιβατών της πτήσης.
Οι περιπτώσεις 1 και 2 είχαν ταξιδέψει στη Νότια Αμερική, συμπεριλαμβανομένης της Αργεντινής, πριν επιβιβαστούν στο κρουαζιερόπλοιο την 1η Απριλίου 2026.
Περίπτωση 3: Ένας ενήλικας άνδρας παρουσιάστηκε στον γιατρό του πλοίου στις 24 Απριλίου 2026 με εμπύρετη ασθένεια, δύσπνοια και σημάδια πνευμονίας. Στις 26 Απριλίου, η κατάστασή του επιδεινώθηκε. Μεταφέρθηκε ιατρικά από την Ascension στη Νότια Αφρική στις 27 Απριλίου, όπου νοσηλεύεται επί του παρόντος σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ). Οι εργαστηριακές εξετάσεις σε ένα εκτεταμένο πάνελ αναπνευστικών παθογόνων ήταν αρνητικές. Ωστόσο, οι εξετάσεις πολυμεράσης (PCR) επιβεβαίωσαν τη μόλυνση από ιό hantavirus στις 2 Μαΐου 2026. Η ορολογία, η αλληλούχιση και η μεταγονιδιωματική βρίσκονται σε εξέλιξη.
Περίπτωση 4: Μια ενήλικη γυναίκα, με συμπτώματα πνευμονίας, απεβίωσε στις 2 Μαΐου 2026. Η έναρξη των συμπτωμάτων ήταν στις 28 Απριλίου, με πυρετό και γενική αίσθηση αδιαθεσίας.
Τρία ύποπτα κρούσματα ανέφεραν υψηλό πυρετό ή/και γαστρεντερικά συμπτώματα και παραμένουν στο πλοίο. Ιατρικές ομάδες στο Πράσινο Ακρωτήριο αξιολογούν τους ασθενείς και συλλέγουν επιπλέον δείγματα για εξετάσεις.
Λήψη μέτρων
Οι αρχές των συμβαλλόμενων κρατών που εμπλέκονται στη διαχείριση του συμβάντος μέχρι σήμερα – Πράσινο Ακρωτήριο, Ολλανδία, Ισπανία, Νότια Αφρική και Ηνωμένο Βασίλειο – έχουν ξεκινήσει συντονισμένα μέτρα αντιμετώπισης. Σε αυτά περιλαμβάνονται:
Η συνεχής συνεργασία μεταξύ του ΠΟΥ και του Πράσινου Ακρωτηρίου, της Ολλανδίας, της Νότιας Αφρικής, της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, για τη διασφάλιση της έγκαιρης ανταλλαγής πληροφοριών και του συντονισμού των δράσεων αντιμετώπισης.
Η κοινοποίηση πληροφοριών από τον ΠΟΥ για τη διαπνοής της γνώσης
Στους επιβάτες δόθηκαν συμβουλές να τηρούν τη μέγιστη δυνατή φυσική απόσταση και να παραμένουν στις καμπίνες τους, όπου είναι δυνατόν. Να σημειωθεί ότι διεξάγονται επιδημιολογικές έρευνες για τον προσδιορισμό της πηγής έκθεσης.
Πόσο σοβαρό είναι το καρδιοαναπνευστικό σύνδρομο από χανταιό
Το καρδιοπνευμονικό σύνδρομο από τους χανταιούς (HCPS), επίσης γνωστό ως πνευμονικό σύνδρομο από ιούς Hantavirus (HPS), είναι μια ιογενής αναπνευστική ζωονόσος που προκαλείται από ιούς hantavirus. Έχουν εντοπιστεί περισσότερα από 20 ιικά είδη εντός αυτού του γένους. Στην Αμερική, ο ιός Sin Nombre είναι η κυρίαρχη αιτία του HPS στη Βόρεια Αμερική, ενώ ο Orthohantavirus andesense είναι υπεύθυνος για τις περισσότερες περιπτώσεις στη Νότια Αμερική.
Η ανθρώπινη λοίμωξη από τον ιό Hantavirus αποκτάται κυρίως μέσω επαφής με τα ούρα, τα κόπρανα ή το σάλιο μολυσμένων τρωκτικών ή αγγίζοντας μολυσμένες επιφάνειες. Η έκθεση συνήθως συμβαίνει κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων όπως ο καθαρισμός κτιρίων με προσβολές από τρωκτικά, αν και μπορεί επίσης να συμβεί κατά τη διάρκεια καθημερινών δραστηριοτήτων σε περιοχές με έντονη μόλυνση. Τα ανθρώπινα κρούσματα αναφέρονται συχνότερα σε αγροτικές περιοχές, όπως δάση, χωράφια και αγροκτήματα, όπου υπάρχουν τρωκτικά, και οι πιθανότητες έκθεσης είναι μεγαλύτερες. Το HPS χαρακτηρίζεται από πονοκέφαλο, ζάλη, ρίγη, πυρετό, μυαλγία και γαστρεντερικά προβλήματα, όπως ναυτία, έμετο, διάρροια και κοιλιακό άλγος, ακολουθούμενα από αιφνίδια εμφάνιση αναπνευστικής δυσχέρειας και υπότασης. Τα συμπτώματα του HPS εμφανίζονται συνήθως 2-4 εβδομάδες μετά την αρχική έκθεση στον ιό. Ωστόσο, τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ήδη από μία εβδομάδα έως και οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση.
Το 2025 καταγράφηκαν συνολικά 229 κρούσματα και 59 θάνατοι από χανταιό
Οι λοιμώξεις από ιό Hantavirus είναι σχετικά σπάνιες παγκοσμίως. Το 2025 (μέχρι την 47η επιδημιολογική εβδομάδα), στην Περιφέρεια της Αμερικής, οκτώ χώρες ανέφεραν 229 κρούσματα και 59 θανάτους με δείκτη θνησιμότητας 25,7%. Στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια, αναφέρθηκαν 1885 μολύνσεις από ιό Hantavirus το 2023 (0,4 ανά 100.000), σηματοδοτώντας το χαμηλότερο ποσοστό που παρατηρήθηκε μεταξύ 2019 και 2023. Στην Ανατολική Ασία, ιδιαίτερα στην Κίνα και τη Δημοκρατία της Κορέας, ο αιμορραγικός πυρετός με νεφρικό σύνδρομο (HFRS) από ιό Hantavirus εξακολουθεί να ευθύνεται για πολλές χιλιάδες κρούσματα ετησίως, αν και η συχνότητα εμφάνισης έχει μειωθεί τις τελευταίες δεκαετίες.
Δεν υπάρχει εμβόλιο ούτε ειδικά φάρμακα
Οι λοιμώξεις από ιούς Hantavirus σχετίζονται με ποσοστό θνησιμότητας <1–15% στην Ασία και την Ευρώπη και έως 50% στην Αμερική. Ενώ δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ούτε εμβόλια για λοιμώξεις από ιούς Hantavirus, η έγκαιρη υποστηρικτική φροντίδα και η άμεση παραπομπή σε μονάδα με πλήρη ΜΕΘ μπορούν να βελτιώσουν την επιβίωση.
Οι περιβαλλοντικοί και οικολογικοί παράγοντες που επηρεάζουν τους πληθυσμούς των τρωκτικών μπορούν να επηρεάσουν εποχικά τις τάσεις των ασθενειών.
Αν και ασυνήθιστη, έχει αναφερθεί περιορισμένη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο του χανταιού, από τον ιό των Άνδεων σε κοινοτικά περιβάλλοντα που περιλαμβάνουν στενή και παρατεταμένη επαφή. Δευτερογενείς λοιμώξεις μεταξύ εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης έχουν καταγραφεί προηγουμένως αν και παραμένουν σπάνιες.
Ο ΠΟΥ αξιολογεί επί του παρόντος τον κίνδυνο για τον παγκόσμιο πληθυσμό από αυτό το συμβάν ως χαμηλό και θα συνεχίσει να παρακολουθεί την επιδημιολογική κατάσταση και να ενημερώνει την αξιολόγηση κινδύνου καθώς θα είναι διαθέσιμες περισσότερες πληροφορίες.
Η συνιστώμενη αντιμετώπιση
Όταν υπάρχει υποψία για HPS, οι ασθενείς θα πρέπει να μεταφέρονται αμέσως σε τμήμα επειγόντων περιστατικών ή μονάδα εντατικής θεραπείας για στενή παρακολούθηση και υποστηρικτική αντιμετώπιση.
Η αρχική αντιμετώπιση θα πρέπει να περιλαμβάνει υποστηρικτική φροντίδα με αντιπυρετικά και αναλγητικά, όπως απαιτείται. Για επιβεβαιωμένο ιό hantavirus, τα αντιβιοτικά δεν ενδείκνυνται συνήθως. Ωστόσο, πριν από την οριστική διάγνωση (και η βακτηριακή λοίμωξη αποτελεί διαγνωστική πιθανότητα) ή εάν υπάρχει υποψία για επιπρόσθετη βακτηριακή λοίμωξη, μπορεί να είναι κατάλληλα εμπειρικά αντιβιοτικά ευρέος φάσματος. Η κλινική αντιμετώπιση βασίζεται κυρίως στην προσεκτική χορήγηση υγρών, την αιμοδυναμική παρακολούθηση και την αναπνευστική υποστήριξη. Δεδομένης της ταχείας εξέλιξης του HCPS, η στενή παρακολούθηση και η έγκαιρη μεταφορά στη ΜΕΘ είναι κρίσιμες για πιο σοβαρές περιπτώσεις. Μπορεί να απαιτείται μηχανικός αερισμός, σχολαστικός έλεγχος όγκου και αγγειοσυσπαστικά. Για σοβαρή καρδιοπνευμονική ανεπάρκεια, η εξωσωματική μηχανική οξυγόνωση μπορεί να είναι σωτήρια. Σε σοβαρές περιπτώσεις νεφρικής δυσλειτουργίας, μπορεί να απαιτηθεί αιμοκάθαρση.
Κρίσιμες διαφορές ανάμεσα στο νεφρικό και το πνευμονικό σύνδρομο
Παρόλο που η ριμπαβιρίνη έχει δείξει αποτελεσματικότητα έναντι του αιμορραγικού πυρετού με νεφρικό σύνδρομο που προκαλείται από hantavirus, δεν έχει δείξει αποτελεσματικότητα για το HCPS και δεν έχει άδεια ούτε για θεραπεία ούτε για προφύλαξη από το πνευμονικό σύνδρομο hantavirus. Προς το παρόν, δεν υπάρχει ειδική αντιιική θεραπεία εγκεκριμένη για το HCPS.
Οι προσπάθειες ευαισθητοποίησης για τη δημόσια υγεία θα πρέπει να επικεντρωθούν στη βελτίωση της έγκαιρης ανίχνευσης, στη διασφάλιση της έγκαιρης θεραπείας και στη μείωση των κινδύνων έκθεσης. Τα προληπτικά μέτρα θα πρέπει να αντιμετωπίζουν την επαγγελματική και την οικοτουριστική έκθεση, να δίνουν έμφαση στις τυπικές και στις μεταδοτικές πρακτικές πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων και να περιλαμβάνουν στρατηγικές ελέγχου τρωκτικών. Οι περισσότερες συνήθεις τουριστικές δραστηριότητες ενέχουν μικρό ή καθόλου κίνδυνο έκθεσης σε τρωκτικά ή τα περιττώματά τους.
Άτομα που συμμετέχουν σε υπαίθριες δραστηριότητες όπου είναι γνωστή η ενδημική μετάδοση, όπως η επίσκεψη σε αγροτικές περιοχές, η κατασκήνωση ή η πεζοπορία, θα πρέπει να λαμβάνουν προφυλάξεις για την ελαχιστοποίηση της πιθανής έκθεσης σε μολυσματικά υλικά.
Οι παρεμβάσεις επικοινωνίας σχετικά με τον κίνδυνο και η εμπλοκή της κοινότητας θα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στη διαφανή, έγκαιρη και πολιτισμικά κατάλληλη επικοινωνία, με στόχο την ευαισθητοποίηση σχετικά με τους κινδύνους μετάδοσης του ιού hantavirus -ιδίως την έκθεση σε περιττώματα τρωκτικών σε ενδημικές περιοχές- και την προώθηση πρακτικών προληπτικών συμπεριφορών, όπως η ασφαλής αποθήκευση τροφίμων, η αποφυγή επαφής με τρωκτικά, οι μέθοδοι υγρού καθαρισμού (όχι στεγνό σκούπισμα) και ο κατάλληλος αερισμός.
