Σοβαρό πολιτικό μήνυμα προς τον Φρίντριχ Μερτς έστειλαν οι κάλπες στο κρατίδιο της Βάδη‑Βυρτεμβέργη, όπου οι Πράσινοι διατήρησαν την πρωτιά απέναντι στους Χριστιανοδημοκράτες. Η ήττα στο ιστορικό προπύργιο των συντηρητικών εντείνει την πολιτική πίεση στον Γερμανό Καγκελάριο, την ώρα που δυσκολεύεται να κερδίσει πολιτικό έρεισμα στο εσωτερικό, σε μια περίοδο οικονομικών αναταράξεων και ανόδου της ακροδεξιάς.
Οι Πράσινοι στην εύπορη νοτιοδυτική περιοχή του κρατιδίου Βάδη‑Βυρτεμβέργη εξασφάλισαν οριακή νίκη έναντι της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU), η οποία για μήνες θεωρούνταν το φαβορί για να ανακτήσει την εξουσία έπειτα από 15 χρόνια διακυβέρνησης από το περιβαλλοντικό κόμμα. Γκάφες του υποψηφίου του κόμματος σε συνδυασμό με τα ευρύτερα προβλήματα του Mερτς στο εσωτερικό και ειδικά στον χώρο της βαριάς βιομηχανίας, βοήθησαν να εξαφανιστεί το κάποτε ισχυρό προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις σε ένα κρατίδιο που για πολλά χρόνια αποτελούσε το προπύργιο των συντηρητικών.
Η ήττα στην έδρα των αυτοκινητοβιομηχανιών Mercedes-Benz και Porsche θεωρείται δυσοίωνη για τον Μερτς, του οποίου η πολιτική ισχύς θα δοκιμαστεί σε τέσσερις ακόμη περιφερειακές εκλογές μέσα στη χρονιά, την ώρα που τα προσωπικά ποσοστά αποδοχής του παραμένουν χαμηλά. Το κόμμα αντιμετωπίζει ιδιαίτερη πρόκληση από το ακροδεξιό Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) το οποίο συνεχίζει να ενισχύεται, κυρίως στην ανατολική Γερμανία.
Τα ποσοστά των κομμάτων
Οι Πράσινοι κέρδισαν το 30,2% των ψήφων (-2,4 σε σύγκριση με το αποτέλεσμα του 2021) έναντι 29,7% (+5,6) για το CDU στην εκλογή για το τοπικό κοινοβούλιο, σύμφωνα με πρώτα επίσημα στοιχεία. Το προβάδισμα των Πρασίνων μειώθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια της βραδιάς καθώς καταμετρούνταν οι ψήφοι, ενώ αρχικά ένα exit poll έδειχνε διαφορά τριών ποσοστιαίων μονάδων.
Παρά την ενίσχυση του ποσοστού του, το CDU δεν φαίνεται να καταφέρνει την ανατροπή στην οποία ήλπιζε, καθώς προηγείτο σχεδόν σε όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου. Η υποστήριξη προς το AfD σχεδόν διπλασιάστηκε στο 18,8% (+9,1) σε σύγκριση με πριν από πέντε χρόνια, παγιώνοντας την παρουσία της και στα δυτικά κρατίδια, αν και μένει κάτω από τον στόχο του 20% που είχε θέσει η ίδια.
Όσο για τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD), είδαν τη στήριξή τους να μειώνεται στο μισό, στο 5,5% (-5,5%), στο χειρότερο αποτέλεσμα στην ιστορία τους στην περιοχή. Εκτός του τοπικού κοινοβουλίου μένουν τόσο η Αριστερά όσο και οι Φιλελεύθεροι (FDP).
Ο Γερμανός ηγέτης είχε κάνει έντονη προεκλογική εκστρατεία στη Βάδη-Βυρτεμβέργη, προβάλλοντας το μήνυμα ότι το CDU είναι ο πιο αξιόπιστος διαχειριστής της οικονομικής ανάκαμψης σε μια περίοδο γεωπολιτικής αναταραχής. Το κόμμα πόνταρε στη νίκη αφού ο δημοφιλής πρωθυπουργός του κρατιδίου από τους Πράσινους, Βίνφριντ Κρέτσμαν, 77 ετών, ανακοίνωσε ότι δεν θα διεκδικήσει τέταρτη θητεία.
Ωστόσο, μια σειρά από λάθη του υποψηφίου του CDU για την πρωθυπουργία, του 37χρονου βουλευτή του κρατιδίου Μάνουελ Χάγκελ, τράβηξαν την προσοχή σε εθνικό επίπεδο. Αναγκάστηκε να υπερασπιστεί τον εαυτό του απέναντι σε κατηγορίες σεξισμού όταν επανεμφανίστηκε ένα παλιό βίντεο. Πλάνα από επίσκεψη σε σχολείο, στα οποία ο Χάγκελ μπερδευόταν προσπαθώντας να εξηγήσει την κλιματική αλλαγή ανταλλάσσοντας αιχμές με μια δασκάλα, έγιναν viral την περασμένη εβδομάδα.
Νέο κεφάλαιο
Ο Χάγκελ δήλωσε ότι το κόμμα απέτυχε στον στόχο του να ηγηθεί της επόμενης κυβέρνησης συνασπισμού.
Μια νίκη των Πρασίνων σημαίνει ότι ο τουρκικής καταγωγής Τζεμ Οζντεμίρ, πρώην ηγέτης του κόμματος που διετέλεσε υπουργός Γεωργίας στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση του πρώην καγκελάριου Όλαφ Σολτς, είναι πιθανό να γίνει ο πρώτος πρωθυπουργός τουρκικής καταγωγής σε γερμανικό κρατίδιο. Η εκστρατεία του επικεντρώθηκε στην υπόσχεση να συνεχίσει τη μετριοπαθή πολιτική του Κρέτσμαν ως απάντηση στα οικονομικά προβλήματα της περιοχής.
«Πρέπει τώρα να περάσουμε από τη λειτουργία της προεκλογικής εκστρατείας στη συγκρότηση κυβέρνησης συνασπισμού», δήλωσε ο 60χρονος Οζντεμίρ, του οποίου οι γονείς μετανάστευσαν στη Δυτική Γερμανία τη δεκαετία του 1960, σε ένα ενθουσιώδες πλήθος στη Στουτγάρδη, την πρωτεύουσα του κρατιδίου. «Θα ανοίξουμε ένα νέο κεφάλαιο με έναν εταίρο συνασπισμού».
Οι άλλοτε «ανερχόμενοι» Πράσινοι είχαν σοκάρει το πολιτικό κατεστημένο λίγους μήνες μετά την πυρηνική καταστροφή της Φουκουσίμα το 2011, όταν νίκησαν τους συντηρητικούς που κυβερνούσαν αδιάκοπα από το 1953.
Το περιβαλλοντικό κόμμα ηγείται τα τελευταία δέκα χρόνια ενός συνασπισμού με το CDU, μια συνεργασία που είναι πιθανό να επαναληφθεί. Το CDU έχει αποκλείσει οποιαδήποτε συνεργασία με το AfD.
Το μονοψήφιο αποτέλεσμα του SPD αποτέλεσε ισχυρό πλήγμα για το κόμμα, το οποίο κυβερνά σε εθνικό επίπεδο μαζί με το μπλοκ του CDU του Μερτς. Ο αντικαγκελάριος Λαρς Κλινγκμπέιλ, υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας και συμπρόεδρος του SPD, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «εντελώς πικρή βραδιά». Το κόμμα θα στραφεί τώρα στις εκλογές του γειτονικού κρατιδίου Ρηνανία‑Παλατινάτο σε δύο εβδομάδες, όπου οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μικρό προβάδισμα έναντι του CDU.
Δύσκολο οικονομικό περιβάλλον
Οι απολύσεις έχουν κυριαρχήσει στους τοπικούς τίτλους ειδήσεων στη Βάδη-Βυρτεμβέργη, η οποία πλήττεται από τη βιομηχανική μετάβαση και τις τεχνολογικές ανατροπές. Ο προμηθευτής αυτοκινητοβιομηχανιών Robert Bosch σχεδιάζει να περικόψει περίπου 10.000 θέσεις εργασίας στο κρατίδιο και να κλείσει ή να περιορίσει εργοστάσια καθώς μεταφέρει παραγωγή στην Κίνα. Η Porsche, της οποίας το εμβληματικό εμπορικό σήμα αντικατοπτρίζει το θυρεό του κρατιδίου, περικόπτει σχεδόν 4.000 θέσεις εργασίας, στο πλαίσιο ευρύτερων περικοπών στη βιομηχανία αυτοκινήτου.
Μεγάλο μέρος της επίδοσης του CDU βασίστηκε στον Χάγκελ, ο οποίος προκάλεσε προσοχή τον περασμένο μήνα όταν επανεμφανίστηκε βίντεο στο οποίο περιγράφει επίσκεψη σε σχολείο το 2018, συμπεριλαμβανομένης μιας συνάντησης με ένα κορίτσι με «καστανά μαλλιά και καστανά μάτια σαν ελαφιού». Αν και το γενικότερο νόημα του ήταν για την πολιτική επικοινωνία, χρειάστηκε να υπερασπιστεί τον εαυτό του απέναντι σε κατηγορίες σεξισμού. Ο Χάγκελ παραδέχθηκε ότι το απόσπασμα ήταν «απαίσιο», αλλά εξέφρασε απορίες για την εμφάνισή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές.
Μια πιο πρόσφατη επίσκεψη σε σχολείο προκάλεσε νέα ανεπιθύμητη προσοχή. Η προσπάθεια του Χάγκελ να εξηγήσει τον μηχανισμό του φαινομένου του θερμοκηπίου σε μια τάξη χλευάστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Καθώς οι κάμερες κατέγραφαν, ο υποψήφιος εκνευρίστηκε όταν μια δασκάλα τον επέκρινε, απαντώντας της έντονα όταν τον διέκοψε.
Αργά το βράδυ της Κυριακής, ο Χάγκελ δήλωσε ότι υπήρξε στόχος μιας «εκστρατείας σπίλωσης» που «χτύπησε πολύ κάτω από τη ζώνη».
Φώτο: Getty Images
