Η άνοδος των τιμών της ενέργειας λόγω του πολέμου στο Ιράν θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στις περισσότερες ευρωπαϊκές οικονομίες, αν και σε διαφορετική έκταση, επισημαίνει σε ανάλυσή της η Capital Economics.
Στην ευρωζώνη, η Γερμανία και η Ιταλία είναι πιο εκτεθειμένες σε σχέση με τη Γαλλία, ωστόσο η Γερμανία διαθέτει μεγαλύτερο περιθώριο για δημοσιονομική στήριξη. Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι λιγότερο εκτεθειμένο από τις περισσότερες χώρες, αλλά έχει περιορισμένα περιθώρια για δημοσιονομική παρέμβαση.
Στην ίδια ανάλυση η Ελλάδα κατατάσσεται πρώτη σε αξία κατανάλωσης πετρελαίου και φυσικού αερίου, ως ποσοστό του ΑΕΠ. Πιο συγκεκριμένα, η αξία της κατανάλωσης πετρελαίου και φυσικού αερίου ξεπερνά το 4%, στον αντίποδα βρίσκεται η Ελβετία με λιγότερο από 1%, ενώ οι μεγαλύτερες οικονομίες της ευρωζώνης και το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκονται κυρίως μεταξύ 1,5% και 2%. Αυτό δίνει μια ένδειξη του μεγέθους του σοκ στους όρους εμπορίου για κάθε οικονομία.
Οι αναλυτές της Capital Economics εξηγούν ότι οι οικονομικές επιπτώσεις από την άνοδο των τιμών της ενέργειας θα εξαρτηθούν από πολλούς παράγοντες, κατά κύριο λόγο από το πόσο υψηλά και για πόσο διάστημα θα παραμείνουν οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και από το πώς θα αντιδράσουν τα νοικοκυριά, οι επιχειρήσεις, οι κυβερνήσεις και οι χρηματοπιστωτικές αγορές. Και προσθέτουν πως, αν και ορισμένοι από αυτούς τους παράγοντες είναι εκ φύσεως απρόβλεπτοι, υπάρχουν ορισμένοι δείκτες που δείχνουν ποιες χώρες διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο.
Ο αντίκτυπος των υψηλότερων τιμών εξαρτάται επίσης από τον τρόπο χρήσης της ενέργειας. Η εμπειρία μετά το ενεργειακό σοκ του 2021-2022 δείχνει ότι οι οικονομίες με μεγάλο ενεργοβόρο βιομηχανικό τομέα είναι ιδιαίτερα ευάλωτες. Με βάση το ποσοστό της συνολικής οικονομικής αξίας (GVA) που προέρχεται από ενεργοβόρους κλάδους, η Πολωνία και η Γερμανία είναι πιο ευάλωτες από την Ισπανία ή τη Γαλλία.
Ο αντίκτυπος στα πραγματικά εισοδήματα των νοικοκυριών και, κατά συνέπεια, στην κατανάλωση θα είναι επίσης διαφορετικός από χώρα σε χώρα. Οικονομίες όπως της Ιταλία και της Ιρλανδίας είναι πιο ευάλωτες στην άνοδο των τιμών της ενέργειας, καθώς το βάρος της ενέργειας στο «καλάθι» του πληθωρισμού είναι σχετικά υψηλό, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο και η Πολωνία εμφανίζονται λιγότερο ευάλωτες.
Στην πράξη, ο αντίκτυπος στα νοικοκυριά θα εξαρτηθεί επίσης από το βαθμό στον οποίο θα προστατευθούν από τις κυβερνήσεις. Χώρες όπως η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο ενδέχεται να δυσκολευτούν να προσφέρουν την ίδια έκταση στήριξης με χώρες που διαθέτουν μικρότερα ελλείμματα ή ακόμη και πλεονάσματα, όπως η Νορβηγία, η Ιρλανδία και η Ελλάδα.
