Με ένα γνωστό μοντέλο θα τρέξουν τα δύο νέα ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έρχονται να καλύψουν -αν σε περιορισμένο βαθμό- το κενό που θα αφήσει το Ταμείο Ανάκαμψης από το τέλος του 2026 μέχρι και το 2032. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο που έχει μπει σε δημόσια διαβούλευση με απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση, πρόκειται να δημιουργηθεί η Ειδική Υπηρεσία Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και Ταμείου Εκσυγχρονισμού» (Ειδική Υπηρεσία ΚΚΤ και ΤΕ) στα πρότυπα της Ειδικής Υπηρεσίας του Ταμείου Ανάκαμψης.
Το Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο
Η νέα αυτή υπηρεσία θα έχει ως βασικό αντικείμενο τη διαχείριση του Κοινωνικού Κλιματικού Σχεδίου για την περίοδο 2025-2023. Πρόκειται για το εθνικό σχέδιο το οποίο θα περιλαμβάνει δράσεις και έργα ύψους 5,3 δισ. ευρώ χρηματοδοτούμενα από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από εθνικούς πόρους σε ποσοστό 25%.
Η προετοιμασία του προγράμματος που θα υποβληθεί για χρηματοδότηση από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο έχει ήδη ξεκινήσει, ενώ δίνεται και η δυνατότητα για ένταξη ακόμη και εκ των υστέρων έργων που έχουν χρηματοδοτηθεί από εθνικούς πόρους αρκεί βέβαια να καλύπτουν τα κριτήρια του Ταμείου.
Το ελληνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο όπως είχε παρουσιαστεί το περασμένο καλοκαίρι εστιάζει στην προστασία των ενεργειακά ή και μεταφορικά ευάλωτων νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων από τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις του συστήματος εμπορίας ρύπων.
Το σχέδιο οργανώνεται γύρω από τρεις βασικούς πυλώνες:
Πρώτον, στον κτιριακό τομέα στον οποίο θα κατευθυνθεί περίπου το 60% με 65% του προϋπολογισμού με δράσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, για την ενεργειακή αναβάθμιση εγκαταστάσεων και εξοπλισμού πολύ μικρών επιχειρήσεων και τη στέγαση ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Δεύτερον, στον τομέα των μεταφορών στον οποίο θα κατευθυνθεί περίπου το 30% με 35% του προϋπολογισμού με ενίσχυση του στόλου των αστικών λεωφορείων και την αναβάθμιση των δημόσιων μεταφορικών μέσων σταθερής τροχιάς.
Τρίτον, στην άμεση εισοδηματική στήριξη νοικοκυριών με επιδόματα θέρμανσης και ενοικίου στην οποία θα κατευθυνθεί το 10% με 15% του συνολικού προϋπολογισμού
Σημειώνεται ότι ο αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης θα παρουσιάσουν αύριο Τρίτη στις 17.00 τα έργα 5,3 δισ. που εντάσσονται στο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.
Το Ταμείο Εκσυγχρονισμού
Η νέα ειδική υπηρεσία θα έχει και την ευθύνη για τον συντονισμό και την παρακολούθηση των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού της ΕΕ, το οποίο χρηματοδοτεί έργα για την ενίσχυση των ενεργειακών συστημάτων και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης με πόρους από τα έσοδα των δικαιωμάτων εκπομπών ρύπου. Οι πόροι που έχουν προϋπολογιστεί για τον Ελλάδα φτάνουν τα 1,6 δισ. ευρώ και ήδη έχουν ενταχθεί έργα όπως η αγορά ηλεκτρικών λεωφορείων.
Στο Ταμείο Εκσυγχρονισμού αναμένεται να μπουν έργα για ΑΠΕ και αναβάθμιση ενεργειακών δικτύων, τον εξηλεκτρισμό και την βελτίωση ανταγωνιστικότητας ενεργοβόρων επιχειρήσεων, με έμφαση στη βιομηχανία και τον εκσυγχρονισμό της ναυτιλίας.
Η δομή της νέας υπηρεσίας
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση μέχρι τις 23 Μαρτίου, η νέα ειδική υπηρεσία θα έχει διοικητή «πρόσωπο εγνωσμένου κύρους και μακρόχρονης επαγγελματικής εμπειρίας σε τομείς σχετικούς με χρηματοδοτικά εργαλεία» και θα διαρθρώνεται στις εξής μονάδες:
Συντονιστική Αρχή Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου: Υπεύθυνη για τη διαχείριση των πόρων και την παρακολούθηση των στόχων κλιματικής ουδετερότητας.
Διεύθυνση Συντονισμού Ταμείου Εκσυγχρονισμού: Υποστηρίζει τους φορείς που συμμετέχουν στα προγράμματα του Ταμείου.
Μονάδα Διοικητικής Υποστήριξης & Αυτοτελές Τμήμα Νομικής Υποστήριξης: Παρέχουν την απαραίτητη οργανωτική και νομική κάλυψη.
