Τον θεμέλιο λίθο για την διερεύνηση των σχέσεων της χώρας μας με το Ιράν θα θέσει η επίσκεψη του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στην Τεχεράνη στις 7-8 Φεβρουαρίου, η οποία θα εγκαινιάσει μια νέα περίοδος στις σχέσεις των δύο χωρών.

O Έλληνας πρωθυπουργός,ο οποίος θα είναι ο πρώτος δυτικός ηγέτης που επισκέπτεται την Τεχεράνη μετά την επίτευξη της συμφωνίας για το πυρηνικό του πρόγραμμα του Ιράν, αναχωρεί σήμερα για την Τεχεράνη, όπου αύριο και μεθαύριο θα έχει σημαντικές συνομιλίες για διμερή και περιφερειακά ζητήματα.

Στόχος της επίσκεψης ορόσημο για τις διμερείς σχέσεις είναι να τονιστεί ο θετικός ρόλος της Ελλάδα στην ευρύτερη περιοχή, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές. Το μεγάλο ενδιαφέρον και των δύο χωρών να αναπτύξουν τις μεταξύ τους σχέσεις επιβεβαιώνει το κλίμα αλληλοσεβασμού και κατανόησης που καλλιεργούν η Ελλάδα και το Ιράν εδώ και πολλά χρόνια.

Σε πολιτικό επίπεδο, αυτό υπογραμμίζεται με την εκπεφρασμένη βούληση και της Αθήνας και της Τεχεράνης, όπως τονίζεται σε δηλώσεις και συνεντεύξεις αξιωματούχων, να δώσουν μια ισχυρή ώθηση στις διμερείς σχέσεις, αλλά και να αποτελέσουν τους παράγοντες σταθερότητας σε μια κρίσιμη περιοχή του κόσμου.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, «μετά από την επιβεβαίωση της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας και Κύπρου με την Αίγυπτο και το Ισραήλ, και στο πλαίσιο μιας ενεργητικής και πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής, η ελληνική κυβέρνηση αναθερμαίνει τις διμερείς σχέσεις με το Ιράν, έναν περιφερειακό παίκτη με σημαντική επιρροή, που επανέρχεται στο διεθνές προσκήνιο εξομαλύνοντας τις σχέσεις του με τη Δύση».

Με την επίσκεψη του Πρωθυπουργού και της κυβερνητικής αντιπροσωπίας, εγκαινιάζεται μια νέα περίοδος στις σχέσεις των δύο χωρών, τονίζουν κύκλοι της κυβέρνησης. Προσθέτουν ότι «η αναθέρμανση αυτή έρχεται να τερματίσει μια μακρά περίοδο αδράνειας στις ελληνο-ιρανικές σχέσεις και συνδέεται με τον κρίσιμο ρόλο των δύο χωρών για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή. Επιπλέον, βρίσκεται και σε πλήρη αντιστοίχηση την πορεία βελτίωσης των σχέσεων του Ιράν με τη Διεθνή Κοινότητα και την άρση των κυρώσεων που του είχαν επιβληθεί»

Το ενδιαφέρον των διμερών επαφών θα επικεντρωθεί στην ενέργεια και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τον κατασκευαστικό τομέα, τη διαχείριση υδάτινων πόρων, τον τουρισμό με στόχο την προσέλκυση Ιρανών τουριστών στην Ελλάδα, τον πολιτισμό ο οποίος αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα και των δύο χωρών, το χρηματοπιστωτικό και τον αγροδιατροφικό τομέα, καθώς και τη φαρμακοβιομηχανία.

Πέραν της οικονομικής συνεργασίας, οι επαφές θα επικεντρωθούν και στη συνεργασία για τη σταθεροποίηση και την προώθηση της ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή, τη διμερή συνεργασία στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών, και το διάλογο για τις περιφερειακές εξελίξεις.

Την ελληνική αντιπροσωπία θα απαρτίζουν εκτός του Πρωθυπουργού, ο Υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, ο Υπουργός Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, Γιώργος Σταθάκης, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πάνος Σκουρλέτης, ο Υφυπουργός Εξωτερικών, Δημήτρης Μάρδας, και ο Γενικός Γραμματέας Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Αναπτυξιακής Συνεργασίας του Υπουργείου Εξωτερικών, Γιώργος Τσίπρας.

Η επίσκεψη του Πρωθυπουργού στο Ιράν θα ξεκινήσει από την ιστορική πόλη του Ισφαχάν και θα συνεχιστεί στην Τεχεράνη, όπου ο Πρωθυπουργός και η κυβερνητική αντιπροσωπία θα συναντηθούν με την πολιτική και πολιτειακή ηγεσία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων του Ανώτατου Ηγέτη, Ayatullah Al Khomeini, και του Προέδρου, Hassan Rouhani. Στο πλαίσιο των συναντήσεων θα υπογραφεί μια σειρά από συμφωνίες.

Τι σηματοδοτεί η επιστροφή του Ιράν στην παγκόσμια σκηνή

Η επιστροφή του Ιράν στην παγκόσμια σκηνή αποδεσμεύει τεράστιες δυνάμεις της εθνικής του οικονομίας, καθιστώντας το πόλο έλξης επενδύσεων στον ενεργειακό κλάδο, στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, στα φάρμακα και στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στο Διαδίκτυο και στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Υπολογίζεται πως οι επενδύσεις μπορεί να φθάσουν ίσως και το 1 τρισ. δολάρια τα επόμενα 5 χρόνια, εκ των οποίων τα 185 δισ. στην ενέργεια ενώ ήδη σχεδιάζεται η πρώτη συμφωνία του κλάδου στην Ευρώπη, με τη Μαδρίτη και την Τεχεράνη να συζητούν για κατασκευή διυλιστηρίου στο Γιβραλτάρ.

Να υπενθυμίσουμε πως οι κυρώσεις σε βάρος του Ιράν ξεκίνησαν το 2007 και κορυφώθηκαν την τριετία 2011-2014. Ωστόσο, η μακρά περίοδος απομόνωσής του Ιράν χρονολογείται από το 1979 με το ξέσπασμα της Ισλαμικής Επανάστασης.

 Το 2011-2014 οι απώλειες στα εισοδήματα των Ιρανών ξεπέρασαν το 20%, η αξία του ριάλ είχε κατρακυλήσει έως και 80%, οι τιμές των βασικών αγαθών εκτινάχθηκαν και υπήρξε υπερπληθωρισμός, ενώ οι ζημίες εξαιτίας των κυρώσεων στον κλάδο πετρελαιοειδών και παραγώγων ανέρχονταν σε 50 δισ. δολαρίων ετησίως.

Το 2014 οι εξαγωγές τους είχαν μειωθεί στο 1,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως έναντι των 2,6 εκατ. βαρελιών ημερησίως πριν από το 2011. Το 2012 αποκλείστηκαν οι ιρανικές τράπεζες από το διεθνές σύστημα πληρωμών SWIFT, καθιστώντας δυσχερείς ακόμα και τις απολύτως αναγκαίες εισαγωγές φαρμάκων.

Παρά την απομόνωσή του, το Ιράν επιβίωσε. Σήμερα έχει 80 εκατομμύρια πληθυσμό με τα 2/3 αυτού να είναι κάτω των 35 ετών. Η οικονομία του ισοδυναμεί με το 1,5% του παγκόσμιου ΑΕΠ, τα αποθέματα σε πετρέλαιο είναι τα τέταρτα μεγαλύτερα στον κόσμο (9% των παγκοσμίων) και σε φυσικό αέριο τα δεύτερα (18% των παγκόσμιων). Αποτελεί τον τρίτο μεγαλύτερος εξαγωγέας χάλυβα και προβλέπει να τριπλασιάσει την παραγωγή αυτοκινήτων στα 3 εκατομμύρια τα επόμενα δέκα χρόνια. Διατηρεί το 7% από τα παγκόσμια αποθέματα σε μεταλλεύματα αξίας τουλάχιστον 750 δισ. δολαρίων. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται ο κασσίτερος, ο χαλκός, ο σίδηρος, το σιδηρομετάλλευμα, το ουράνιο και ο μόλυβδος. 

Διαθέτει εργατικό δυναμικό υψηλού μορφωτικού επιπέδου, το 60% του φοιτητικού πληθυσμού της χώρας είναι γυναίκες, όπως γυναίκες είναι επίσης το 50% των αποφοίτων από τις σχολές μηχανικών. Ιδιαίτερα δυναμικός είναι και ο μεταποιητικός του κλάδος. Το Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Ινστιτούτο και η Παγκόσμια Τράπεζα προβλέπουν ότι τα χρόνια μετά την άρση των κυρώσεων η ιρανική οικονομία θα αναπτύσσεται 6% έναντι 3% το 2014-2015 και 0,6% το 2015-2016.

Η καίρια επίδραση του Ιράν στην παγκόσμια οικονομία θα αποτυπωθεί διαμέσου των τιμών του πετρελαίου, όπως παρατηρεί το ΔΝΤ, χωρίς να λησμονούνται και οι ευμενείς επιπτώσεις στην αύξηση του διμερούς εμπορίου. Ο διεθνής οργανισμός εκτιμά πως θα αυξηθούν οι εισαγωγές του Ιράν 50% από τα 75 δισ. δολάρια το 2015 στα 115 δισ. δολάρια το 2020. Επίσης, προβλέπει η άρση των κυρώσεων να ενισχύει μεσοπρόθεσμα την παγκόσμια παραγωγή κατά 0,25%.