Άνοιξε ο ασκός του Αιόλου για την επιβολή περιοριστικών μέτρων στους αλγόριθμους των social media, ώστε να αποφεύγεται η εθιστική τους επίδραση ειδικά στους ανήλικους, που είναι καταστροφική για την υγεία τους, μετά την πρώτη καταδίκη της Facebook (Meta) και του YouTube (Google) από δικαστήριο της Καλιφόρνια στις ΗΠΑ.
Η καταδικαστική απόφαση μετά την ολοκλήρωση της δίκης σε πρώτο βαθμό έρχεται να δικαιώσει την 20χρονη (σήμερα) Κέλλυ, που μήνυσε την Facebook και την Google για τις επιβλαβείς επιπτώσεις που είχαν οι εθιστικοί αλγόριθμοι στην υγεία της.
Η αγωγή κατατέθηκε όταν το κορίτσι ήταν ανήλικο και σύμφωνα με το περιεχόμενο της, η Κέλλυ εθίστηκε από την ηλικία των 6 ετών στο Facebook και από την ηλικία των 9 ετών στο YouTube, της Google φτάνοντας να περνά 16 ώρες στα social media την ημέρα.
Από την χρήση των φίλτρων και το συνεχές σκρολάρισμα, το νεαρό κορίτσι έφτασε στο σημείο να νομίζει ότι έχει σωματικές δυσμορφίες, έπαθε άγχος και κατάθλιψη, ενώ εμφάνισε ακόμα και αυτοκτονικό ιδεασμό (δηλαδή επιθυμία να βάλει τέλος στη ζωή της).
Πρόστιμο 6 εκατ. δολαρίων και τιμωρητικές αποζημιώσεις
Η μήνυση επικεντρώνεται στους εθιστικούς αλγορίθμους που χρησιμοποιούν συνειδητά οι δύο πλατφόρμες, ώστε να προωθούν το ατελείωτο σκρολάρισμα, με τα φίλτρα να δημιουργούν την ανάγκη της βελτίωσης της εικόνας και την δημιουργία μίας ψεύτικης εικόνας σώματος, καθώς και τις συνεχόμενες ειδοποιήσεις που κρατούν τον χρήστη «δέσμιο» των social media.
Η δίκη που ολοκληρώθηκε πρωτοβάθμια κατέληξε σε καταδικαστική απόφαση για την Google και την Meta, επιβάλλοντας καταβολή αποζημίωσης στην ενάγουσα ποσού ύψους 3 εκατ. δολαρίων από την κάθε εταιρία (δηλαδή συνολικά 6 εκατ. δολαρίων), ενώ η απόφαση περιλαμβάνει και την καταβολή τιμωρητικών αποζημιώσεων ύψους 30 εκατ. δολαρίων εάν οι εταιρείες δεν προβούν σε αλλαγές των αλγορίθμων ώστε να μην προκαλούν εθισμό στους ανήλικους. Η αρχική μήνυση της ανήλικης ενάγουσας περιλάμβανε και τις πλατφόρμες Snapchat και TikTok, οι οποίες επέλεξαν την λύση του εξωδικαστικού συμβιβασμού.
Επίσης, είχε προηγηθεί μία μέρα πριν την ανακοίνωση της απόφασης στην Καλιφόρνια, άλλη καταδίκη στο Νέο Μεξικό εις βάρος της Meta για έκθεση ανηλίκων σε σεξουαλικούς θηρευτές. Σημειώνεται ότι σε τρεις μήνες, τον Ιούνιο του 2026 θα εκδικαστεί η πολύκροτη ομοσπονδιακή αγωγή που έχουν καταθέσει γονείς και Πολιτείες των ΗΠΑ, κατά της Meta, της Google και του Snapchat πάλι για εθισμό ανηλίκων.
Δεδικασμένο
Η καταδικαστική απόφαση του δικαστηρίου της Καλιφόρνια δημιουργεί δεδικασμένο για τις αγωγές που έχουν κατατεθεί και σηματοδοτεί την έναρξη μίας νέας εποχής, όπου στο επίκεντρο πλέον βρίσκεται η προστασία των παιδιών από τις βλαβερές επιπτώσεις της χρήσης των social media, με αρκετές χώρες είτε να προετοιμάζουν την πλήρη απαγόρευση των social media από την ηλικία των 16 ετών και κάτω ή από την ηλικία των 15 ετών και κάτω είτε να θέτουν αυστηρούς περιορισμούς.
Περιορισμοί στα φίλτρα
Οι νέες εξελίξεις από τις ΗΠΑ διευρύνουν τον προβληματισμό για τις επιβλαβείς επιπτώσεις των social media στα παιδιά και τους εφήβους και ενδυναμώνουν τον παγκόσμιο διάλογο αναφορικά με την ανάγκη επιβολής περιορισμών στους αλγορίθμους των πλατφορμών που είναι από τη φύση τους φτιαγμένοι έτσι ώστε να «θρέφουν» τον εθισμό.
Ειδική έμφαση δίνεται στον περιορισμό των φίλτρων, καθώς διατυπώνεται η άποψη ότι θα πρέπει να απαγορευτεί η χρήση φίλτρων στους ανήλικους, ενώ στο επίκεντρο του προβληματισμού βρίσκονται και οι συνεχής ειδοποιήσεις, με τα like και τις άλλες αντιδράσεις, καθώς όλα αυτά πυροδοτούν έκκριση ντοπαμίνης στον εγκέφαλο και αλλάζουν τον τρόπο «καλωδίωσης» και εγκεφαλικής ανάπτυξης στα παιδιά και τους εφήβους. Σημειώνεται ότι ο παιδικός και εφηβικός εγκέφαλος είναι ακόμα ανώριμος με τους ειδικούς να υπογραμμίζουν ότι η εγκεφαλική ωρίμανση επιτυγχάνεται περίπου στην ηλικία των 25 – 26 ετών.
