Μέτρα για τη διαχείριση των αιτημάτων σύνδεσης για data center περιλαμβάνει, όπως επιβεβαιώνουν σχετικές πληροφορίες, η «ατζέντα» του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τον Σεπτέμβριο με τη βασική κατεύθυνση να αφορά στην προώθηση των πλέον ώριμων αιτημάτων έναντι ευκαιριακών επενδυτών που καταλήγουν «τροχοπέδη» για το σύνολο του κλάδου.
Υπενθυμίζεται ότι, όπως έχει γράψει το insider.gr, έχει προηγηθεί μια πρώτη διαβούλευση ανάμεσα στην πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ υπό τον Υφυπουργό Νίκο Τσάφο και τους αρμόδιους Διαχειριστές ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ με το προσχέδιο των μέτρων να εστιάζει εξαρχής στην οικονομική φερεγγυότητα των επενδυτών προκειμένου οι πλέον «αποφασισμένοι» να πάρουν και το «πράσινο φως» να προχωρήσουν στην υλοποίηση της σχεδιαζόμενης επένδυσης, δεσμεύοντας σχετικό ηλεκτρικό χώρο όταν μάλιστα πρόκειται για ένα πεπερασμένο «μέγεθος».
Άμεση προτεραιότητα
Σε κάθε περίπτωση, όπως υπογραμμίζουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, η διευθέτηση του ζητήματος με την κατάρτιση μιας ολοκληρωμένης «φόρμουλας» διαχείρισης των αιτημάτων αποτελεί προτεραιότητα τόσο για το ΥΠΕΝ όσο και για τους Διαχειριστές καθώς αφενός έχει συγκεντρωθεί μεγάλο πλήθος αιτημάτων και αφετέρου η ανάπτυξη τέτοιων υποδομών αναγνωρίζεται ως στρατηγική επιλογή στον ευρύτερο σχεδιασμό της κυβέρνησης για την ενεργειακή και ψηφιακή μετάβαση.
Επί του πρακτέου, το ΥΠΕΝ, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, λαμβάνοντας υπόψη και σχετικές προτάσεις από τους Διαχειριστές, προσανατολίζεται να νομοθετήσει ένα περισσότερο συμπαγές πλαίσιο κριτηρίων βάσει των οποίων θα αξιολογείται κάθε υποψήφιο αίτημα προς σύνδεση στο δίκτυο με την έμφαση, όπως προαναφέρθηκε, να δίνεται στα επιχειρηματικά σχέδια που συγκεντρώνουν τις περισσότερες πιθανότητες να προχωρήσουν προς υλοποίηση.
«Κλειδί» η οικονομική φερεγγυότητα του επενδυτή
Σε αυτή τη βάση, η υποβολή αιτήματος σύνδεσης στον ΑΔΜΗΕ ή τον ΔΕΔΔΗΕ για τη σύνδεση ενός data center παύει να αποτελεί μια απλή διαδικασία αλλά θα συνοδεύεται, όπως εξετάζει το ΥΠΕΝ, από υψηλές εγγυητικές επιστολές, καθώς και πιθανά από την υποχρέωση προσκόμισης άδειας Περιβαλλοντικών Όρων ή μισθωτηρίου για το οικόπεδο που θα φιλοξενήσει την σχεδιαζόμενη επένδυση.
Με άλλα λόγια, η διαδικασία διαμορφώνεται με τρόπο ώστε να εξετάζουν το επόμενο βήμα όσοι πράγματι έχουν πρόθεση να πάνε μέχρι τέλους καθώς σε διαφορετική περίπτωση η «χασούρα» (βλέπε εγγυητικές επιστολές) θα είναι μεγάλη και σημαντική που δύσκολα μπορεί να αντισταθμιστεί ακόμη και με την πώληση της άδειας αφού έχει λάβει οριστικές προσφορές σύνδεσης και επομένως έχει κατοχυρώσει ηλεκτρικό χώρο, όπως συνέβαινε επί παραδείγματι στην περίπτωση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Άλλωστε, όπως τονίζουν αρμόδιες πηγές, η όλη προσέγγιση τόσο από την μεριά του ΥΠΕΝ όσο και από την μεριά των Διαχειριστών στοχεύει να υποστηρίξει την πρωτογενή αγορά των data center, δηλαδή επενδυτές που θέλουν να προχωρήσουν στην πραγματοποίηση κέντρων δεδομένων, «σβήνοντας» τα περιθώρια για μια «δευτερογενή αγορά», όπου εν δυνάμει θα εμπορεύονται οι άδειες έργων με οριστικές προσφορές σύνδεσης.
Μεταγενέστερα οι τεχνικές παρεμβάσεις
Εν αντιθέσει με όσα είχαν συζητηθεί κατά τις αρχικές διαβουλεύσεις του ΥΠΕΝ με τους Διαχειριστές, οι τελικές παρεμβάσεις φέρεται να εστιάζουν στο γραφειοκρατικό και διαχειριστικό σκέλος του πράγματος, δηλαδή τα κριτήρια για την ταξινόμηση των αιτημάτων, αφήνοντας σε δεύτερη φάση την ενσωμάτωση τεχνικών παρεμβάσεων, όπως θα ήταν για παράδειγμα η ύπαρξη παραγωγικού δυναμικού «behind the meter».
Υπενθυμίζεται ότι το εν λόγω σενάριο είχε συζητηθεί με την προοπτική μάλιστα να συνιστά βασικό πλεονέκτημα για την εξέταση ενός αιτήματος, πράγμα που ωστόσο για την ώρα φέρεται, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, να παραμένει υπό συζήτηση και εξέταση χωρίς να λαμβάνονται οριστικές αποφάσεις. Ο βασικός λόγος αφορά στο γεγονός ότι χρειάζεται να προηγηθεί μια εκτεταμένη μελέτη επί του θέματος, πράγμα αδύνατον στο διάστημα που σχεδιάζει το ΥΠΕΝ να προχωρήσει στην νομοθέτηση των νέων κριτηρίων.
Ως γνωστόν, ο σχεδιασμός τέτοιων μέτρων θα πρέπει να είναι ολιστικός λαμβάνοντας υπόψη την φυσιογνωμία του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας καθώς και τις επιπτώσεις που δύναται να υπάρξουν σε επιμέρους στοιχεία του συστήματος από την προσθήκη παραγωγικού δυναμικού «behind the meter» για την τροφοδότηση των data center. Αν και εκ πρώτης όψεως μοιάζει με ένα «απομονωμένο» σύστημα που το σύνολο της παραγωγής αξιοποιείται για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του data center, εντούτοις, στην πράξη δεν είναι έτσι δεδομένου ότι, παρά την όποια αυτονομία, τόσο οι μονάδες παραγωγής όσο και το data center δεν παύουν να αποτελούν στοιχεία του συστήματος και επομένως να πρέπει να ενσωματώνονται σε αυτό αρμονικά και αποτελεσματικά.
Παράκαμψη της χρονικής προτεραιότητας
Τέλος, το ΥΠΕΝ, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, αναμένεται να συμπεριλάβει ειδική διάταξη για την παράκαμψη της χρονικής προτεραιότητας κατά την εξέταση των αιτημάτων προκειμένου να ξεκολλήσει η όλη διαδικασία, ώστε να προχωρήσει σε αιτήματα που αφορούν περιοχές και τμήματα του δικτύου με περιθώριο να φιλοξενηθούν data center έναντι των παραπάνω στη λίστα αιτημάτων που ζητούν χώρο σε κορεσμένες περιοχές του ηλεκτρικού δικτύου με αποτελέσματα να μην μπορούν να εξυπηρετηθούν.
Ως γνωστόν, τα αιτήματα, σύμφωνα με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, αξιολογούνται κατά χρονική προτεραιότητα πράγμα που σημαίνει ότι αν προηγείται ένα αίτημα σε κορεσμένη περιοχή μπλοκάρει εν συνόλω την διαδικασία παρασύροντας και τα επόμενα αιτήματα που ενδεχόμενα αφορούν μη κορεσμένα σημεία του δικτύου.
Βέβαια, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, η απελευθέρωση της διαδικασίας θα πρέπει να γίνει με μέτρο καθώς ο ονομαστικά διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος δεν ταυτίζεται απαραίτητα με τον πραγματικά διαθέσιμα ηλεκτρικό χώρο μιας και, όπως προαναφέρθηκε, η ενσωμάτωση νέων στοιχείων γίνεται πάντα σε συμμόρφωση και συνάρτηση με τα υπόλοιπα στοιχεία του συστήματος.
Αν και το ΥΠΕΝ δεν προσανατολίζεται προς ώρας να θέσει όριο διαθέσιμης ισχύος για την δημιουργία data center, εντούτοις, αυτό τίθεται από φυσική και μηχανική άποψη με τα περιθώρια του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος να είναι συγκεκριμένα ως προς τις υποδομές (είτε από την μεριά της παραγωγής είτε από την μεριά της κατανάλωσης, όπως είναι τα data center) που μπορεί να φιλοξενήσει.
Οι μέχρι στιγμής επενδύσεις
Η ελληνική αγορά αφήνει ήδη ένα πρώτο επενδυτικό αποτύπωμα. Η Digital Realty, μέσω της Lamda Hellix, λειτουργεί τα ATH1, ATH2 και ATH3 στην Αττική, καθώς και το HER1 στην Κρήτη. Η Sparkle διατηρεί εγκαταστάσεις στην Αθήνα και τα Χανιά, ενώ η Lancom δραστηριοποιείται σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, όπου το Balkan Gate αποτελεί σημαντικό τηλεπικοινωνιακό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Η Microsoft αναπτύσσει την ελληνική Azure Cloud Region με τρία data centers σε Σπάτα και Κορωπί, παρά τις καθυστερήσεις έναντι του αρχικού σχεδιασμού. Η AWS έχει επιλέξει τη δημιουργία Local Zone στην Αθήνα και την ενίσχυση της παρουσίας της μέσω του Direct Connect στο ATH3. Η Data4 σχεδιάζει campus δυναμικότητας έως 90 MW στην Παιανία, ενώ η Data In Scale, κοινοπραξία της ΔΕΗ και της DAMAC, προωθεί μονάδα αρχικής ισχύος 12,5 MW στα Σπάτα, με δυνατότητα επέκτασης στα 25 MW.
Στην ίδια περιοχή ωριμάζει αδειοδοτικά και το Project Olive των Apto και Dromeus. Το μεγαλύτερο σχέδιο αφορά τη ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία. Στον χώρο του πρώην λιγνιτικού κέντρου του Αγίου Δημητρίου σχεδιάζεται campus αρχικής ισχύος 300 MW, το οποίο μπορεί να επεκταθεί σταδιακά έως το 1 GW, εφόσον εξασφαλιστεί η απαιτούμενη ζήτηση από διεθνείς hyperscalers.
Οι διαθέσιμες εκτάσεις, τα δίκτυα υψηλής τάσης, η ηλεκτρική ισχύς και η δυνατότητα μακροχρόνιας τροφοδοσίας με καθαρή ενέργεια καθιστούν το έργο διαφορετικής κλίμακας από εκείνα της Αττικής. Εφόσον προχωρήσει η επιλογή του hyperscaler, μπορεί να μεταφέρει ουσιαστικά το κέντρο βάρους της ελληνικής αγοράς data centers εκτός Λεκανοπεδίου.
