Οι νέες αμερικανικές κυρώσεις κατά του Ιράν με στόχο τον οικονομικό στραγγαλισμό και την διεθνή του απομόνωση δημιουργούν το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης στη σύγκρουση που μετρά πλέον 6 μήνες.
Οι νέες κυρώσεις στοχεύουν πέντε βασικές ζωτικές γραμμές για το Ιράν: ψηφιακά assets, τεχνολογία, χρυσό, αεροπορία και ναυτιλία, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ ήδη τηλεφωνεί σε παγκόσμιους ηγέτες, υποβάλλοντας «συγκεκριμένα αιτήματα για διακοπή των αλληλεπιδράσεών τους» με το Ιράν, χωρίς να κατονομάζει τις χώρες.
Το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του Υπουργείου Οικονομικών επιβάλλει επίσης κυρώσεις σε πάνω από 60 οντότητες, άτομα και πλοία, ενώ ο Μπέσεντ υπογράμμισε πως η κυβέρνηση Τραμπ «καθορίζει τα επίπεδα» με κάθε άλλη χώρα για να καταστήσει σαφές ότι οι ΗΠΑ δεν θα ανεχθούν την υποστήριξη προς το ιρανικό καθεστώς.
Το Reuters αναλύει το πώς μπορεί το Ιράν να απαντήσει στην οικονομική πίεση:
1. Μπορεί το Ιράν να σταματήσει τις εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή;
Ο Μοχσέν Ρεζαΐ, πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης και γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, έχει ήδη απειλήσει με πλήρη διακοπή των εξαγωγών πετρελαίου, μία από τις βασικές στρατηγικές επιλογές της Τεχεράνης από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
«Εάν συνεχιστεί ο οικονομικός πόλεμος, ούτε μία σταγόνα πετρελαίου δεν θα εξάγεται, ούτε μέσω των Στενών του Ορμούζ ούτε από οποιοδήποτε άλλο σημείο του Περσικού Κόλπου», δήλωσε.
Οι ιρανικές επιθέσεις και οι απειλές κατά της ναυσιπλοΐας έχουν ήδη σταματήσει το μεγαλύτερο μέρος της κίνησης μέσω του Στενού του Ορμούζ, περιορίζοντας δραστικά τη λειτουργία μιας θαλάσσιας οδού από την οποία, πριν από τη σύγκρουση, περνούσε περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ενέργειας.
Παρά το γεγονός πως τις τελευταίες εβδομάδες ορισμένα πετρελαιοφόρα έχουν αρχίσει και πάλι να διασχίζουν το Ορμούζ, οι ποσότητες παραμένουν πολύ χαμηλές. Την Κυριακή, μάλιστα, το Ιράν συμπεριέλαβε σε μαύρη λίστα 45 δεξαμενόπλοια, υποστηρίζοντας ότι δεν συμμορφώθηκαν με τους κανόνες που επιχειρεί να επιβάλει στο Ορμούζ.
Οι επιθέσεις με πυραύλους, drones ή ταχύπλοα εναντίον δεξαμενόπλοιων που επιχειρούν να εξέλθουν από τον Κόλπο έχουν επανειλημμένα προκαλέσει άνοδο των τιμών του πετρελαίου κατά τους έξι μήνες της σύγκρουσης.
Παράλληλα, οι Χούθι, σύμμαχοι της Τεχεράνης, έχουν περιορίσει τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, αποκλείοντας τη διέλευση των πλοίων της Σαουδικής Αραβίας, τα οποία μεταφέρουν αργό προς την Ασία μέσω του Στενού Μπαμπ ελ Μαντέμπ, κοντά στις περιοχές της Υεμένης που ελέγχει η οργάνωση.
2. Εξακολουθούν να κινδυνεύουν τα κράτη του Κόλπου από ιρανικές επιθέσεις;
Το Ιράν έχει απειλήσει ότι θα απαντήσει με «συντριπτική ισχύ» εναντίον οποιασδήποτε γειτονικής χώρας συμμετάσχει στις αμερικανικές προσπάθειες να στραγγαλιστεί οικονομικά η Τεχεράνη.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου έχει πλήξει επανειλημμένα χώρες του Κόλπου, αλλα και την Ιορδανία, εστιάζοντας κυρίως σε αμερικανικές βάσεις, αλλά χτυπώντας επίσης ενεργειακές υποδομές και άλλους στόχους.
Μια ενδεχόμενη κλιμάκωση των επιθέσεων εναντίον εγκαταστάσεων παραγωγής πετρελαίου ή φυσικού αερίου θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω άνοδο των τιμών της ενέργειας, προκαλώντας πολιτικό κόστος στην κυβέρνηση Τραμπ. Οι συνέπειες τέτοιων πληγμάτων θα μπορούσαν ήταν μάλλον δυσκολότερο να αντιμετωπιστούν από εκείνες των επιθέσεων κατά της ναυσιπλοΐας.
Επιθέσεις σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και εγκαταστάσεις αφαλάτωσης νερού θα αποτελούσαν επίσης μία σοβαρή απειλή για τις μοναρχίες του Κόλπου που αποτελούν σημαντικά χρηματοοικονομικά κέντρα για την παγκόσμια οικονομία.
3. Μπορεί το Ιράν να επιτεθεί απευθείας σε δυτικές χώρες;
Παρότι οι δυτικές χώρες βρίσκονται εκτός εμβέλειας των βασικών οπλικών συστημάτων του Ιράν, οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν δείξει στο παρελθόν ότι είναι διατεθειμένοι να αναζητήσουν εναλλακτικούς τρόπους επίθεσης.
Τη Δευτέρα, η Βρετανία ανακοίνωσε ότι χάκερ που συνδέονται με το Ιράν έθεσαν εκτός λειτουργίας έναν μικρό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι η Τεχεράνη πιθανότατα βρίσκεται πίσω από κυβερνοεπιθέσεις σε εγκαταστάσεις ύδρευσης στη Μινεσότα.
Τη Δευτέρα, η Βρετανία ανακοίνωσε ότι χάκερ που συνδέονται με το Ιράν έθεσαν εκτός λειτουργίας έναν μικρό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι η Τεχεράνη πιθανότατα βρίσκεται πίσω από κυβερνοεπιθέσεις σε εγκαταστάσεις ύδρευσης στη Μινεσότα.
Δυτικές υπηρεσίες ασφαλείας έχουν επίσης κατηγορήσει το Ιράν ότι στρατολογεί άτομα σε δυτικές χώρες για τη διενέργεια επιθέσεων ή απόπειρες δολοφονίας. Η Τεχεράνη αρνείται τις κατηγορίες.
