Περίπου 2,5 εκατ. επιβάτες «πέρασαν» πέρυσι από τα 22 περιφερειακά αεροδρόμια της χώρας που «βγάζει» προς αξιοποίηση το Υπερταμείο μέσω 40ετούς διάρκειας παραχώρησης. Συνολικά, τα 22 αεροδρόμια πέρυσι διακίνησαν 2.444.722 επιβάτες έναντι 1.797.114 το 2022, ήτοι άνοδος πάνω από 40%, με CAGR 2022-2025 (Compound Annual Growth Rate - Σύνθετος Ετήσιος Ρυθμός Ανάπτυξης) στο 10,80%.
Ανάμεσα σε αυτά είναι υποδομές π.χ. όπως στην Πάρο, την Χίο, αλλά και την Αλεξανδρούπολη με κίνηση πέρυσι από 370 χιλ. έως 320 χιλ. επιβάτες, σε Κάρπαθο και Νάξο με 264 και 235 χιλ. επιβάτες αντίστοιχα, σε Μήλο, Ιωάννινα, Λήμνο με 122 χιλ. έως σχεδόν 170 χιλ. επιβάτες το 2025, αλλά και αεροδρόμια όπως των Καστοριάς (3,2 χιλ. επιβάτες), Κάσου (3,95 χιλ.), Κοζάνης (4,7 χιλ. επιβάτες) και Καστελόριζου (7,6 χιλ.) με χαμηλότερη κίνηση. Επιπλέον 9 αεροδρόμια είχαν κίνηση από περίπου 15 χιλ. έως 70 χιλ. επιβάτες πέρυσι (από χαμηλότερα προς υψηλότερα είναι η Κάλυμνος, η Σκύρος, η Σύρος, η Λέρος, η Αστυπάλαια, η Ν. Αγχίαλος, τα Κύθηρα, η Σητεία, η Ικαρία) . Αλλωστε, όπως παλιότερα αλλά και μόλις προ μηνός είχαμε αναφέρει, στο προς αξιοποίηση από ιδιώτες «πακέτο» υποδομών, κάποια αεροδρόμια είναι σε τουριστικούς προορισμούς, σε κάποια έχουν γίνει ή/δη ή υλοποιούνται έργα επέκτασης – αναβάθμισης, κάποια σχετίζονται και με στρατιωτικές υποδομές ενώ δεν μπορούν να χαρακτηριστούν όλα ως… εμπορικά που θα φέρουν έσοδα στον ιδιώτη. Αρκετά δε εξ αυτών, χρήζουν αναβάθμισης και σημαντικών υποδομών.
Μένει να φανεί να δώσουν το παρών στη διαδικασία ονόματα και σχήματα όπως η Fraport, που μαζί με ΤΕΜΕΣ και Κοπελούζο θα διαχειριστούν την υποδομή στην Καλαμάτα, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ που ήδη με την ινδική GMR αναπτύσσει το αεροδρόμιο στο Καστέλι Κρήτης όπως και άλλα εγχώρια ή διεθνή γκρουπ.
Να σημειώσουμε ότι ήδη σε κάποια αεροδρόμια γίνονται μεγάλες παρεμβάσεις – έργα, όπως σε Πάρο (άνω των 30 εκατ.), σε Χίο και Νάξο (άνω των 25 ή 22 εκατ.), ενώ μικρότερου μεγέθους αναβαθμίσεις δρομολογήθηκαν και σε άλλες υποδομές, άρα συνολικά πολλών δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Ο στόχος της ΕΕΥΣΠ και η πιθανότητα επιδότησης
Ο βασικός στόχος που επιθυμεί να επιτύχει η ΕΕΣΥΠ (Υπερταμείο) μέσω της Συναλλαγής για την αξιοποίηση των 22 περιφερειακών αεροδρομίων της χώρας είναι η μεγιστοποίηση των εσόδων που θα καταβληθούν στην ΕΕΣΥΠ από την οντότητα στην οποία θα ανατεθεί η παραχώρηση. Η ΕΕΣΥΠ στοχεύει επίσης στην επίτευξη και εξασφάλιση ενός συνδυασμού υπηρεσιών λειτουργίας και συντήρησης υψηλής ποιότητας για τους Αερολιμένες, καθώς και στην ουσιαστική ανακαίνιση και ανάπτυξη των εγκαταστάσεων, όπως θα ορίζεται περαιτέρω στη Β' Φάση, προς όφελος των τελικών χρηστών αλλά και των εξυπηρετούμενων προορισμών.
Σημειώνεται δε ότι τμήμα των προς εκτέλεση απαιτούμενων έργων ενδέχεται να τύχει επιχορήγησης με την ένταξή του σε σχετικό πρόγραμμα επιχορήγησης ή λοιπά χρηματοδοτικά προγράμματα χρηματοδοτούμενα από εθνικούς ή/και από ευρωπαϊκούς πόρους ή να τύχει άμεσης ή έμμεσης χρηματοδοτικής συμβολής ή ενίσχυσης από το ΕΔ, οπότε στην περίπτωση αυτή οι σχετικές λεπτομέρειες θα προσδιορίζονται στη Β' Φάση.
Αυτά αναφέροντα, μεταξύ άλλων, στη σχετική προκήρυξη του διαγωνισμού που από τα μέσα της εβδομάδας «τρέχει» το Υπερταμείο για την για την παραχώρηση του δικαιώματος διοίκησης, διαχείρισης, λειτουργίας, ανάπτυξης, επέκτασης, συντήρησης και εκμετάλλευσης των 22 περιφερειακών αεροδρομίων της χώρας. Καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή εκδήλωσης ενδιαφέροντος έχει οριστεί η Τρίτη, 30 Ιουνίου 2026. Tα 22 Περιφερειακά Αεροδρόμια, τα οποία πρόκειται να αξιοποιηθούν μέσω ενός ενιαίου συνόλου περιουσιακών στοιχείων(cluster)είναι τα εξής: Αλεξανδρούπολης, Αράξου, Αστυπάλαιας, Ικαρίας, Ιωαννίνων, Καλύμνου, Καρπάθου, Κάσου, Καστελόριζου, Καστοριάς, Κοζάνης, Κυθήρων, Λέρου, Λήμνου, Μήλου, Νάξου, Νέας Αγχιάλου, Πάρου, Σητείας, Σκύρου, Σύρου και Χίου.
Η παραχώρηση των 22 περιφερειακών αεροδρομίων θα συμβάλλει στην αναβάθμιση των υποδομών και των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων, στη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών, ενισχύοντας παράλληλα την περιφερειακή ανάπτυξη και τη συνδεσιμότητα της χώρας.
Τα δεδομένα του διαγωνισμού
Η αξιοποίηση των περιφερειακών αεροδρομίων, τα οποία σήμερα βρίσκονται υπό τη διαχείριση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, θα πραγματοποιηθεί με ανάθεση σύμβασης παραχώρησης διάρκειας περί τα 40 έτη. Ο διαγωνισμός εκκινεί άμεσα και θα διεξαχθεί σε δύο φάσεις: η πρώτη φάση αφορά στην εκδήλωση ενδιαφέροντος και η δεύτερη στην υποβολή δεσμευτικών προσφορών από τα προεπιλεγέντα επενδυτικά σχήματα. Σημειώνεται ότι η ΕΕΣΥΠ κατά τη διάρκεια της Διαγωνιστικής Διαδικασίας διατηρεί το δικαίωμα, κατά την απόλυτη διακριτική της ευχέρεια, να μην περιλάβει έναν ή περισσότερους Αερολιμένες στην περίμετρο της Συναλλαγής.
Η Συναλλαγή θα λάβει τη μορφή συναλλαγής με μετρητά. Ως εκ τούτου, καμία εναλλακτική μορφή ανταλλάγματος (π.χ. περιουσιακά στοιχεία, μετοχές εταιρειών ή άλλες κινητές αξίες) δεν γίνεται αποδεκτή από την ΕΕΣΥΠ. Προς αποφυγή αμφιβολιών, η παρούσα παράγραφος δεν περιορίζει το δικαίωμα της ΕΕΣΥΠ να απαιτήσει την καταβολή πρόσθετης προσόδου (earn-out) ή τυχόν παρεμφερούς μεταβλητού ανταλλάγματος.
Σε περίπτωση Κοινοπραξίας, ένα από τα μέλη της ορίζεται ως επικεφαλής (το «Επικεφαλής Μέλος») με ποσοστό συμμετοχής τουλάχιστον τριάντα τέσσερα τοις εκατό (34%) (το «Ελάχιστο Ποσοστό Συμμετοχής Επικεφαλής Μέλους»). Το Επικεφαλής Μέλος πρέπει να κατέχει το Ελάχιστο Ποσοστό Συμμετοχής Επικεφαλής Μέλους στην Κοινοπραξία για ολόκληρη τη Διαγωνιστική Διαδικασία, άλλως η εν λόγω Κοινοπραξία θα αποκλειστεί από τη Διαγωνιστική Διαδικασία. Εάν Κοινοπραξία ανακηρυχθεί ως ο Προτιμητέος Επενδυτής, το Επικεφαλής Μέλος πρέπει να διατηρήσει ποσοστό συμμετοχής τουλάχιστον 34% στη μετοχική σύνθεση της ΕΕΣ που θα συνάψει τη Σύμβαση Παραχώρησης και για ελάχιστη χρονική περίοδο δέσμευσης διατήρησης της συμμετοχής του που θα κυμαίνεται μεταξύ οκτώ (8) έως δέκα (10) ετών. Η ακριβής χρονική περίοδος δέσμευσης θα προσδιοριστεί στη Β’ Φάση και θα περιγράφεται στη Σύμβαση Παραχώρησης και υπό την επιφύλαξη τυχόν εξαιρέσεων που θα προσδιοριστούν σε αυτήν.
Η επισκόπηση των υποδομών
Όπως αναφέρεται στην προκήρυξη, αναφορικά με κάποια δεδομένα για τα 22 αεροδρόμια όπως η επιβατική κίνηση (PAX) το 2022 και το 2025, η ετήσια ποσοστιαία μεταβολή μεταξύ των δύο αυτών ετών (GAGR 2022-2025), η ύπαρξη πιστοποίησης δυνάμει του Κανονισμού (ΕΕ) 2018/1139, το μήκος του διαδρόμου, η παρουσία, ή όχι της Πολεμικής Αεροπορίας, καθώς και το εμβαδόν του αεροσταθμού επιβατών (εξαιρουμένων τυχόν υπόγειων χώρων), αυτό της Πάρου είχε κίνηση πέρυσι 371.989 επιβάτες έναντι 292.460 το 2022, με GAGR 2025- 2022 στο 8,5%, μήκος διαδρόμου 1.400 μ. (σημερινό), με τους χώρους να είναι υπό κατασκευή.
Της Αλεξανδρούπολης είχε κίνηση πέρυσι 330.155 επιβάτες έναντι 249.582 το 2022, με ετήσια ποσοστιαία μεταβολή 2025- 2022 στο 9,77%, μήκος διαδρόμου 2.580 μ., με τους χώρους να είναι στα 8.150 τ.μ., ενώ στην Χίο (τρίτο σε κίνηση αεροδρόμιο) η κίνηση ανήλθε σε 321 χιλ. από 241 χιλ. το 2022, με +9,9%.
Σε σχέση με τον ποσοστιαία μεταβολή, η μεγαλύτερη καταγράφηκε στο αεροδρόμιο Σητείας με +32,77%, ενώ ακολούθησαν με διψήφια ποσοστά των Ιωαννίνων με +25,47%, της Νάξου με +24,13%, της Αράξου με +20%, ενώ πάνω από 10% είχαν και οι υποδομές σε Σύρο, Λήμνο, Μήλο, Κάσο κ.α.. Αρνητικό πρόσημο καταγράφηκε μόνο σε Ν. Αγχίαλο και Καστοριά.
Στα περισσότερα αεροδρόμια το εμβαδόν του αεροσταθμού είναι μεταξύ 1.500 με 3.000 τ.μ., με αυτά της Ν. Αγχιάλου, της Σητείας, της Καρπάθου, της Λήμνου, της Αλεξανδρούπολης να ξεχωρίζουν με επιφάνεια από 5.000 έως και 8.000 τ.μ. (ανάμεσα σε αυτά και στρατιωτικά).
Κριτήρια Χρηματοοικονομικής Ικανότητας
Σε περίπτωση που ο Ενδιαφερόμενος είναι οντότητα εταιρικής μορφής πρέπει να αποδείξει ότι ισχύουν σωρευτικά και τα δύο υπό (Α) και (Β) κατωτέρω: (Α) ο μέσος όρος των ενοποιημένων ιδίων κεφαλαίων (λογιστική αξία), που υπολογίζονται ως το 24 σύνολο των ενοποιημένων στοιχείων του ενεργητικού μείον το σύνολο των ενοποιημένων στοιχείων του παθητικού, των τελευταίων τριών χρήσεων, υπερβαίνει τα 150.000.000 ευρώ και (Β) τα ενοποιημένα Κέρδη προ Φόρων Τόκων και Αποσβέσεων (EBITDA) της Εταιρικής Οντότητας κατά μέσο όρο τα προηγούμενα τρία (3) οικονομικά έτη υπερβαίνουν τα 50.000.000 ευρώ, ή εναλλακτικά, τα ενοποιημένα ταμειακά διαθέσιμα της Εταιρικής Οντότητας κατά την τελευταία χρήση υπερβαίνουν τα 150.000.000 ευρώ.
Σε περίπτωση που ο Ενδιαφερόμενος είναι επενδυτικό σχήμα, εταιρεία επενδύσεων ή επενδυτικό κεφάλαιο (τα «Ιδιωτικά / Θεσμικά Επενδυτικά Κεφάλαια»), πρέπει να αποδείξει ότι το ποσό των διαθέσιμων και μη επενδεδυμένων κεφαλαίων του υπερβαίνει τα 150 εκατ. ευρω. Σε περίπτωση που ο Ενδιαφερόμενος είναι φυσικό πρόσωπο (το «Φυσικό Πρόσωπο»), πρέπει να αποδείξει ότι έχει στην άμεση κυριότητα και κατοχή του διαθέσιμα, ρευστοποιήσιμα και ελεύθερα βαρών χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία (καθαρή προσωπική περιουσία) συνολικής αγοραίας αξίας τουλάχιστον 150 εκατ. ευρώ. Για τους σκοπούς υπολογισμού της καθαρής προσωπικής περιουσίας ενός Φυσικού Προσώπου, λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα: α. Καταθέσεις μετρητών σε τράπεζα ή σε οποιοδήποτε άλλο πιστωτικό ίδρυμα· β. Ρευστοποιήσιμες και μεταβιβάσιμες κινητές αξίες.
Σε περίπτωση Κοινοπραξίας, τα Κριτήρια Χρηματοοικονομικής Ικανότητας πληρούνται αν το σταθμισμένο σύνολο, το οποίο υπολογίζεται ως το άθροισμα του μέσου όρου των ενοποιημένων ιδίων κεφαλαίων όλων των Μελών της Κοινοπραξίας (ή εφόσον το Μέλος Κοινοπραξίας είναι Ιδιωτικό / Θεσμικό Επενδυτικό Κεφάλαιο, των διαθέσιμων και μη επενδεδυμένων κεφαλαίων), σταθμισμένο για κάθε Μέλος της Κοινοπραξίας κατ’ αναλογία με τη συμμετοχή του στην Κοινοπραξία (εκφραζόμενη ως δεκαδικός αριθμός) υπερβαίνει τα 150 εκατ. ευρώ.
Κριτήρια Τεχνικής Ικανότητας
Κάθε Ενδιαφερόμενος πρέπει να αποδείξει ότι ισχύουν σωρευτικά και τα δύο υπό (Α) και (Β) κατωτέρω: (A) Ο ίδιος ή σε περίπτωση Κοινοπραξίας, Μέλος Κοινοπραξίας που κατέχει ποσοστό συμμετοχής τουλάχιστον τριάντα τέσσερα τοις εκατό (34%) στην Κοινοπραξία (το «Μέλος Παρέχον την Τεχνική Ικανότητα»): (α) έχει λειτουργήσει ένα (1) αεροδρόμιο τα τελευταία τέσσερα (4) έτη, και πιο συγκεκριμένα κατά τα έτη 2022,2023,2024,2025 και (β) κατά τη συνολική διάρκεια του ως άνω χρονικού διαστήματος εξυπηρέτησε συνολικά τουλάχιστον οκτώ εκατομμύρια (8.000.000) επιβάτες σε αυτό το αεροδρόμιο και (B) Το αεροδρόμιο(-α) που λειτούργησε ο Ενδιαφερόμενος ή σε περίπτωση Κοινοπραξίας, τα Μέλη της Κοινοπραξίας, εξυπηρέτησαν συνολικά τουλάχιστον τριάντα δύο εκατομμύρια (32.000.000) επιβάτες κατά τα τελευταία τέσσερα (4) έτη.
Η εμπειρία λειτουργίας αεροδρομίων οποιουδήποτε Ενδιαφερομένου αποδεικνύεται σε περίπτωση που ο Ενδιαφερόμενος είναι ο ίδιος φορέας διαχείρισης αεροδρομίου ή έχει (άμεσα ή έμμεσα) ποσοστό συμμετοχής τουλάχιστον 33,34% σε κάποιο φορέα διαχείρισης αεροδρομίου.
Εάν Κοινοπραξία ανακηρυχθεί ως ο Προτιμητέος Επενδυτής, το Μέλος Παρέχον την Τεχνική Ικανότητα πρέπει να διατηρήσει ποσοστό συμμετοχής τουλάχιστον 34% στη μετοχική σύνθεση της ΕΕΣ που θα συνάψει τη Σύμβαση Παραχώρησης και για ελάχιστη χρονική περίοδο δέσμευσης διατήρησης συμμετοχής που θα κυμαίνεται μεταξύ οκτώ (8) έως δέκα (10) ετών. Η ακριβής χρονική περίοδος δέσμευσης θα προσδιοριστεί στη Β’ Φάση και θα περιγράφεται λεπτομερώς στη Σύμβαση Παραχώρησης και υπό την επιφύλαξη τυχόν εξαιρέσεων που θα προσδιοριστούν σε αυτήν.
