Με τους ειδικούς να ξεκαθαρίζουν πως κανένα είδος αλκοόλ και καμιά ποσότητα κατανάλωσης δεν επιτρέπεται στους ανήλικους -καθώς ακόμα και μία γουλιά είναι βλαβερή για την υγεία τους- η Ελλάδα βρίσκεται στην τέταρτη θέση πανευρωπαϊκά αναφορικά με την κατανάλωση αλκοολούχων ποτών από ανήλικους ηλικίας 15-16 ετών, σύμφωνα με την έρευνα ESPAD, με το 59% αυτού του ηλικιακού πληθυσμού να έχει καταναλώσει αλκοόλ. Στην πρώτη θέση βρίσκεται η Δανία με ποσοστό 68%, ενώ ακολουθούν η Γερμανία με 62%, η Αυστρία με 60%, η Ελλάδα όπως αναφέραμε με 59%, η Ουγγαρία με 58%, η Σερβία με 57%, η Τσεχία και η Κροατία αμφότερες με 56% και η δεκάδα κλείνει με την Σλοβενία και την Ιταλία που καταλαμβάνουν αντίστοιχα την 9η και την 10η θέση με 53%.
Πολιτιστική διαδραστική παρέμβαση το πρόγραμμα smashed στα σχολεία
Όπως επισημαίνει εκπροσωπώντας το υπουργείο Υγείας η Δρ. Φωτεινή Κουλούρη, γενική διευθύντρια Δημόσιας Υγείας και Ποιότητας, η θέσπιση ενός νόμου για την απαγόρευση της πρόσβασης των ανήλικων σε εθιστικές ουσίες όπως είναι το αλκοόλ και τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης (που έγινε πέρσι το καλοκαίρι) δεν αρκεί από μόνη της για να αποτρέψει τους ανήλικους από το να καταναλώσουν αλκοόλ. «Και αν δεν προστατέψουμε τους ανήλικους, τότε όπως γνωρίζουμε ιστορικά, το τίμημα το πληρώνει η επόμενη γενιά» υπογραμμίζει η Φωτεινή Κουλούρη.
Η πιο οργανωμένη εκπαιδευτική δράση δημόσιας υγείας για την προστασία των ανήλικων από την κατανάλωση αλκοόλ, σε επίπεδο πολιτισμικής παρέμβασης που χρησιμοποιεί την Τέχνη και υλοποιείται με ηθοποιούς απόφοιτους του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν αφορά το πρόγραμμα «smashed», το οποίο αποτελεί μία διεθνή πρωτοβουλία που ξεκίνησε το 2009 από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Αφετηρία του προγράμματος υπήρξε η εκπόνηση μελέτης σε σχολεία της Μεγάλης Βρετανίας όπου το 85% των μαθητών δήλωσαν ότι είχαν καταναλώσει αλκοόλ χωρίς να έχουν ενημερωθεί από κάποιον εκπαιδευτικό ή άλλο ειδικό για τις επιπτώσεις αυτής της κατανάλωσης στην υγεία τους.
Εκπαιδεύτηκαν 10 εκατ. μαθητές διεθνώς και 16.000 μαθητές στην Ελλάδα
Έκτοτε το πρόγραμμα «smashed» έχει υλοποιηθεί σε 40 χώρες και έως το 2027 θα έχει εκπαιδεύσει 10 εκατομμύρια παιδιά και εφήβους ηλικίας 13 έως 17 ετών αναφορικά με τις καταστροφικές επιπτώσεις της κατανάλωσης αλκοόλ στην υγεία και την ψυχική υγεία, επιτυγχάνοντας το στόχο που αρχικά είχε θέσει για το 2030, τρία χρόνια νωρίτερα. Στην Ελλάδα το πρόγραμμα «smashed» υλοποιείται από το 2021 από την Diageo, με την υποστήριξη του υπουργείου Υγείας και την καλλιτεχνική επιμέλεια του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν. Στην πράξη, το πρόγραμμα περιλαμβάνει την προβολή μιας ειδικής θεατρικής παράστασης που γίνεται και επιτόπου στα σχολεία και online, με την παρουσίαση της ιστορίας τριών εφήβων, του Μίλτου, της Τζωρτζίνας και του Φάνη για το πού οδηγήθηκαν από την κατανάλωση αλκοόλ και πόσο κινδύνεψε η ζωή τους.
Λόγω της πανδημίας και των περιορισμών που τότε ίσχυαν, το 2021 το πρόγραμμα ξεκίνησε online στα σχολεία, ενώ από τον Φεβρουάριο του 2025 γίνεται και διά ζώσης, μετατρέποντας την παράσταση σε πολιτισμική παρέμβαση, καθώς μετά ακολουθεί work shop, με την διαδραστική συμμετοχή των μαθητών-θεατών. Στην Ελλάδα έχουν ήδη εκπαιδευτεί 16.000 μαθητές από 250 σχολεία της επικράτειας και τα ευρήματα που καταγράφηκαν σε μελέτη που ακολούθησε είναι ιδιαίτερα σημαντικά: Το 63% των μαθητών δήλωσαν ότι μετά την συμμετοχή τους στο πρόγραμμα άλλαξε η στάση τους απέναντι στο αλκοόλ. Παράλληλα, υπήρξε αύξηση κατά 35 ποσοστιαίες μονάδες (από 41% σε 76%) στην κατανόηση του μηνύματος και αύξηση από 32% σε 87% κατά 55 ποσοστιαίες μονάδες στο να αναγνωρίζουν οι μαθητές πότε πρέπει να ζητήσουν βοήθεια.
Επίσης αυξήθηκαν κατά 40 ποσοστιαίες μονάδες από 40% σε 80%, οι μαθητές που μετά την συμμετοχή τους στο πρόγραμμα νιώθουν ικανοί να παίρνουν σωστές αποφάσεις για την υγεία τους.
Θάνος Ασκητής: «Φλόγα στον εγκέφαλο το αλκοόλ»
Από την μεριά του ο Αντιπεριφερειάρχης Υγείας Αττικής, Θάνος Ασκητής, καθηγητής ψυχιατρικής υπογραμμίζει ότι «το αλκοόλ στους ανήλικους είναι φλόγα στον εγκέφαλο μέσα σε όλον αυτόν τον ορμονικό αναβρασμό της εφηβείας». Ως ψυχίατρος αντιλαμβάνεται ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα στην πατρίδα μας με το αλκοόλ, από τους ανθρώπους που βλέπει στο Ινστιτούτο Σεξουαλικής και Ψυχικής Υγείας. Ο Θάνος Ασκητής εκτιμά πως η ευθύνη ανήκει στους γονείς για όλα όσα συμβαίνουν στα παιδιά. Προσθέτει μάλιστα πως οι γονείς είναι αυτοί που χρειάζονται ψυχολογική στήριξη και συμβουλευτική, καθώς δίνουν στα παιδιά τους από ένα τάμπλετ στο χέρι από την ηλικία των 8 ετών ή και σε μικρότερη ηλικία, αντί να τους δίνουν εφόδια για την ζωή τους. Η περιφέρεια Αττικής έχει κάνει ενημερώσεις στους πολίτες για την κατανάλωση αλκοόλ και την ανηλικότητα σε τουλάχιστον 60 δήμους, ενώ συνδράμει και την ειδική Ψυχιατρική Μονάδα που λειτουργεί στο Αιγινήτειο νοσοκομείο.
