Η αναμενόμενη υπογραφή της σύμβασης, προ ημερών μόλις, αξίας σχεδόν 49 εκατ. (με την προαίρεση) ανάμεσα στον φορέα «Σιδηρόδρομοι Ελλάδας» και την DB ENGINEERING & CONSULTING GMBH ή αλλιώς τον όμιλο των Γερμανικών Σιδηρόδρομων της Deutsche Bahn, «φέρνει» έναν γερμανικό κολοσσό στις «μηχανές» του ΟΣΕ. Με στόχο να ενισχύσει την επιχειρησιακή ικανότητά του και να συνδράμει στην επίτευξη της ανάπτυξης διαδικασιών και συστημάτων και την μεταφορά τεχνογνωσίας. Μάλιστα, κατά πληροφορίες, η έναρξη της συνεργασίας ανάμεσα στις δύο πλευρές αναμένεται από τον προσεχή Οκτώβριο.
Την ίδια ώρα, υπάρχει πολλή δουλειά να γίνει και στο μέτωπο της ολοκλήρωσης και προώθησης μεγάλων έργων. Κάποια από τα οποία έχουν… πολύ στενό, πλέον, περιθώριο ολοκλήρωσης καθώς συνδέονται και με το χρηματοδοτικό πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης όπου, βέβαια, ξεχωρίζουν οι παρεμβάσεις σχεδόν 450 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση ζημιών στο κεντρικό σιδηροδρομικό δίκτυο ελέω της κακοκαιρίας Daniel του 2023. Βέβαια, γενικότερα, η εξασφάλιση χρηματοδότησης (π.χ. προγράμματα CEF κ.α.) αποτελεί ένα από τα σημαντικά ζητήματα (κοντά σε άλλα επίσης σημαντικά) που έχει να αντιμετωπίσει ο σιδηροδρομικός τομέας ώστε να χρηματοδοτηθούν και προχωρήσουν τα έργα που έχουν «βάλει ψηλά στη λίστα της» η κυβέρνηση, το υπ. Υποδομών και Μεταφορών και η διοίκηση του (πρώην) ΟΣΕ.
Προ μηνός περίπου, η αναβάθμιση (και) του σιδηροδρομικού δικτύου βρέθηκε στο επίκεντρο συνεδρίασης του ΚΥΣΟΙΠ (Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής) με θέμα «Η Πορεία Υλοποίησης των Εθνικών Δικτύων (Οδικά – Ενεργειακά – Τηλεπικοινωνιακά – Σιδηροδρομικά)». Σύμφωνα, τουλάχιστον, με την κυβερνητική ατζέντα η λίστα περιλαμβάνει έργα και παρεμβάσεις ύψους μερικών δις ευρώ συνολικά, στα οποία εμπλέκονται το σύνολο των ισχυρών κατασκευαστικών ομίλων ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR, ΑΒΑΞ, ΜΕΤΚΑ ή και άλλα εγχώρια και ξένα σχήματα. Να σημειωθεί ότι τα στοιχεία αφορούν σε παρουσίαση που έγινε πριν από περίπου ένα μήνα.
Αποκαταστάσεις βλαβών σιδηροδρομικών υποδομών λόγω της κακοκαιρίας Daniel
Όπως σημειώνεται, σκοπός των έργων αυτών που συμβασιοποιήθηκαν στις 28/4/2025, με συμβατική ημερομηνία περαίωσης εντός του 2026 και προϋπολογισμό €450 εκατ., είναι η αποκατάσταση της ασφάλειας και της λειτουργικότητας του σιδηροδρομικού δικτύου που καταστράφηκε λόγω των έντονων καιρικών φαινομένων τον Σεπτέμβριο του 2023 στις Περιφέρειες Θεσσαλίας και Στερεάς. Όταν έγινε το ΚΥΣΟΙΠ το ποσοστό ολοκλήρωσης των έργων ΤΑΑ ήταν 80%, ενώ θυμίζουμε ότι ο ορίζοντας ολοκλήρωσης είχε τεθεί για το τέλος καλοκαιριού 2026.
-Αποκατάσταση της διπλής σιδηροδρομικής γραμμής Αθηνών – Θεσσαλονίκης, από την έξοδο του Σ.Σ. Δομοκού (Χ.Θ. 288+600) έως την είσοδο του Σ.Σ. Κραννώνα (Χ.Θ. 328+840) μετά τις θεομηνίες “Daniel” και “Elias”» με προϋπολογισμό δημοπράτησης €173,6 εκατ.
-«Αποκατάσταση της μονής σιδηροδρομικής γραμμής Παλαιοφαρσάλου - Καλαμπάκας, σε εντοπισμένα τμήματα της γραμμής, μετά τις Θεομηνίες "Daniel" και "Elias"» με προϋπολογισμό δημοπράτησης με προϋπολογισμό δημοπράτησης €57,66 εκατ.
-Αποκατάσταση της μονής σιδηροδρομικής γραμμής Λάρισας – Βόλου μετά τις θεομηνίες ‘’Daniel’’ και ‘’Elias’’ με προϋπολογισμό δημοπράτησης €181,66 εκατ.
-«Αποκατάσταση των συστημάτων Σηματοδότησης, ETCS L1, Τηλεδιοίκησης και Ηλεκτροκίνησης στο τμήμα της διπλής σιδηροδρομικής γραμμής από τον Σ.Σ. Παλαιοφάρσαλο (Χ.Θ. 296+245) έως τον Σ.Σ. Κραννών (Χ.Θ. 336+330) που καταστράφηκε από την κακοκαιρία “Daniel”» με προϋπολογισμό δημοπράτησης €37,2 εκατ.
Η κυβερνητική λίστα, η χρηματοδότηση, η πρόοδος, ο ορίζοντας ολοκλήρωσης
1. Αποκατάσταση και πλήρης λειτουργία άξονα Αθήνα-Θεσσαλονίκη: Το έργο αφορά την πλήρη επαναφορά της διπλής σιδηροδρομικής γραμμής Αθήνα-Θεσσαλονίκη με ηλεκτροκίνηση, σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση και ETCS, μετά τις ζημιές από την κακοκαιρία Daniel. Τα έργα αποκατάστασης βρίσκονται σε τελικό στάδιο ολοκλήρωσης με τήρηση του αρχικού χρονοδιαγράμματος για την πλήρη επαναφορά του κεντρικού άξονα. Συνολικός προϋπολογισμός: €170 εκατ. χωρίς ΦΠΑ.
2. Θεσσαλονίκη-Ειδομένη: Το έργο αφορά τη λειτουργία της υφιστάμενης μονής γραμμής με σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση και ETCS. Η γραμμή αποτελεί βασική σιδηροδρομική πύλη της χώρας προς τη Βόρεια Μακεδονία και τα Δυτικά Βαλκάνια. Τα νέα συστήματα τέθηκαν σε λειτουργία τον Ιούνιο 2026, ενώ επόμενη φάση αποτελεί η μελέτη για μελλοντική διπλή γραμμή και αύξηση χωρητικότητας. Προϋπολογισμός: €40,9 εκατ. χωρίς ΦΠΑ.
3. Προαστιακός Δυτικής Αττικής: Το έργο αφορά την ανάπτυξη προαστιακής εξυπηρέτησης στη Δυτική Αττική, με στόχο την κάλυψη περιοχών με υψηλή βιομηχανική, εμπορευματική και καθημερινή εργατική κινητικότητα. Το έργο βρίσκεται σε εξέλιξη, με δυνατότητα επέκτασης για σύνδεση με τον παλαιό σταθμό Μεγάρων. Προϋπολογισμός: €95,7 εκατ. χωρίς ΦΠΑ.
4. Προαστιακός Δυτικής Θεσσαλονίκης και σύνδεση 6ου Προβλήτα ΟΛΘ: Το έργο, προϋπολογισμού περίπου €53,5 εκατ. χωρίς ΦΠΑ, αφορά την ανάπτυξη προαστιακού δικτύου στη Δυτική Θεσσαλονίκη και τη νέα σιδηροδρομική σύνδεση του 6ου Προβλήτα του ΟΛΘ μέσω γέφυρας μήκους περίπου 1 χλμ απευθείας με το υφιστάμενο δίκτυο. Χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα «Μεταφορές 2021-2027» και βρίσκεται σε διαγωνιστική διαδικασία, με έναρξη κατασκευής από το 2027.
5. Αλεξανδρούπολη-Πύθιο-Ορμένιο: Το έργο, προϋπολογισμού περίπου €720 εκατ. χωρίς ΦΠΑ, αφορά τη συνολική αναβάθμιση του σιδηροδρομικού διαδρόμου Αλεξανδρούπολη-Πύθιο-Ορμένιο. Η πρώτη φάση περιλαμβάνει κατασκευή μονής γραμμής με συστήματα και υποδομή για μελλοντική διπλή γραμμή. Χρηματοδοτείται από το CEF 2021-2027 και αποτελεί κρίσιμο έργο για τη σύνδεση λιμένα, συνόρων και στρατηγικών μεταφορών στη Βόρεια Ελλάδα.
6. Νέα Καρβάλη-Τοξότες και σύνδεση Λιμένα Καβάλας: Το έργο, προϋπολογισμού περίπου €212,7 εκατ. χωρίς ΦΠΑ, αφορά νέα μονή σιδηροδρομική γραμμή μήκους 31,7 χλμ. από τη Νέα Καρβάλη έως τους Τοξότες και σύνδεση περίπου 5,3 χλμ. με τον εμπορικό λιμένα Καβάλας. Χρηματοδοτείται από το CEF 2021-2027 και εντάσσεται στη στρατηγική διασύνδεσης λιμένων με το σιδηροδρομικό δίκτυο.
7. Αναβάθμιση Μουριές-Προμαχώνας: Το έργο, προϋπολογισμού περίπου €144 εκατ. χωρίς ΦΠΑ, αφορά την αναβάθμιση της γραμμής στο τμήμα Μουριές-Προμαχώνας, μήκους περίπου 53 χλμ. Περιλαμβάνει αναβάθμιση υποδομής και επιδομής, διαλειτουργικότητα και προσαρμογή σηματοδότησης και ETCS. Χρηματοδοτείται από το CEF 2021-2027, με στόχο έναρξη από το 2027.
8. Κιάτο-Αίγιο: ηλεκτροκίνηση: Το έργο, προϋπολογισμού περίπου €55 εκατ. χωρίς ΦΠΑ, αφορά την εγκατάσταση της ηλεκτροκίνησης και ηχοπετασμάτων στη νέα διπλή γραμμή Κιάτο-Αίγιο. Με την ολοκλήρωσή του θα είναι δυνατή η δρομολόγηση ηλεκτροκίνητων συρμών στη διαδρομή Αθήνα-Αίγιο χωρίς αλλαγή έλξης. Χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα «Μεταφορές 2021-2027».
9. Ροδοδάφνη-Ρίο: Το έργο, προϋπολογισμού περίπου €126 εκατ. χωρίς ΦΠΑ, αφορά νέα διπλή γραμμή περίπου 28,8 χλμ. με επιδομή, στάσεις, ηλεκτροκίνηση, σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση, ETCS και εντός της σήραγγα Παναγοπούλας. Το τμήμα μέχρι Ψαθόπυργο έχει ορόσημο το β’ τρίμηνο 2027, ενώ η ολοκλήρωση μέχρι Ρίο εκτιμάται για το δ’ τρίμηνο 2028.
10. Αναβάθμιση ΣΚΑ-Οινόη και Σιδηροδρομικού Σταθμού Αλιάρτου: Το έργο, προϋπολογισμού περίπου €240 εκατ. χωρίς ΦΠΑ, αφορά την αναβάθμιση της υφιστάμενης διπλής γραμμής ΣΚΑ-Οινόη και του Σιδηροδρομικού Σταθμού Αλιάρτου. Πρόκειται για κρίσιμο τμήμα της εξόδου της Αθήνας προς τον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα. Χρηματοδοτείται από το CEF 2021-2027, με στόχο έναρξη από το 2027.
11. Ανάταξη σηματοδότησης και ETCS ΣΚΑ-Κιάτο: Το έργο, προϋπολογισμού περίπου €58 εκατ. χωρίς ΦΠΑ, αφορά την ανάταξη του συστήματος σηματοδότησης, τηλεδιοίκησης και ETCS Level 1 στη γραμμή ΣΚΑ-Κιάτο. Χρηματοδοτείται από το CEF 2021- 2027 και αποτελεί έργο κρίσιμο για την ασφάλεια και τη διαλειτουργικότητα του δικτύου.
12. GSM-R: επέκταση ψηφιακού ραδιοδικτύου: Το έργο, προϋπολογισμού περίπου €44 εκατ. χωρίς ΦΠΑ, αφορά την προμήθεια συστήματος GSM-R, συναφών υπηρεσιών και φορητού εξοπλισμού. Καλύπτει κρίσιμα τμήματα του δικτύου, όπως Κιάτο-Ρίο, Τιθορέα-Δομοκός, Θεσσαλονίκη-Ειδομένη, ΠαλαιοφάρσαλοςΚαλαμπάκα και Λάρισα-Βόλος. Χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα «Μεταφορές 2021-2027».
13. Λάρισα-Βόλος: Το έργο αφορά την εγκατάσταση ηλεκτροκίνησης, σηματοδότησης, τηλεδιοίκησης, και ETCS Level 1 σε περίπου 61,5 χλμ. Η σύμβαση συστημάτων ανέρχεται σε περίπου €42 εκατ. χωρίς ΦΠΑ, ενώ η αποκατάσταση γραμμής μετά τον Daniel σε περίπου €147 εκατ. χωρίς ΦΠΑ. Υπάρχει σχεδιασμός για μελλοντική σύνδεση με τον λιμένα Βόλου.
14. Παλαιοφάρσαλος-Καλαμπάκα: Το έργο αφορά την εγκατάσταση ηλεκτροκίνησης, σηματοδότησης, τηλεδιοίκησης και ETCS Level 1 στη γραμμή ΠαλαιοφάρσαλοςΚαλαμπάκα. Η σύμβαση συστημάτων ανέρχεται σε περίπου €50 εκατ. χωρίς ΦΠΑ, ενώ η σχετική αποκατάσταση της γραμμής μετά τον Daniel εκτιμάται σε περίπου €46 εκατ. χωρίς ΦΠΑ.
15. Μακροχρόνιες συμβάσεις συντήρησης δικτύου με SLA: Η παρέμβαση αφορά τη μετάβαση σε νέο μοντέλο διαχείρισης και συντήρησης του σιδηροδρομικού δικτύου, με ψηφιακή αποτύπωση και αναβάθμιση της υποδομής μέσω digital twin και, στη συνέχεια, ανάθεση πολυετών συμβάσεων συντήρησης με συγκεκριμένα Service Level Agreements. Στόχος είναι η μετρήσιμη απόδοση της γραμμής, των συστημάτων και της λειτουργικότητας του δικτύου, με πρώτη εφαρμογή στον άξονα Αθήνα-Θεσσαλονίκη-Ειδομένη-Προμαχώνα και στόχο ενεργοποίησης έως το δ’ τρίμηνο 2027.
16. Εμπορευματικό Κέντρο Θριασίου: Το έργο αφορά την πλήρη ανάπτυξη και λειτουργική αξιοποίηση του Θριασίου ως κεντρικού logistics hub του ελληνικού σιδηροδρόμου. Το Θριάσιο αποτελεί κόμβο για τον Πειραιά, τον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα και τις διεθνείς εμπορευματικές ροές. Εκτιμώμενο ορόσημο είναι η έναρξη παραχώρησης εντός του 2026.
17. Σιδηροδρομική Σύνδεση Πάτρας: Το έργο αφορά την επέκταση της νέας διπλής ηλεκτροκινούμενης γραμμής από το Ρίο προς την Πάτρα, μετά την ολοκλήρωση του τμήματος ΨαθόπυργοςΡίο. Αποτελεί το τελικό τμήμα σύνδεσης της Πάτρας με το κεντρικό σιδηροδρομικό δίκτυο και εντάσσεται στον ευρωπαϊκό διάδρομο Western Balkans-EasternMediterranean.
18. Σιδηροδρομική Παράκαμψη Αχαρνών: Το έργο, προϋπολογισμού περίπου €110 εκατ., αφορά την κατασκευή νέας διπλής σιδηροδρομικής γραμμής μήκους 4 χλμ., με σήραγγα περίπου 800 μέτρων. Διαθέτει ολοκληρωμένες μελέτες και τεύχη δημοπράτησης και αποσκοπεί στην αποσυμφόρηση του υφιστάμενου διαδρόμου και στη βελτίωση της λειτουργίας του κεντρικού σιδηροδρομικού άξονα.
19. Νέα Σιδηροδρομική Γραμμή Θεσσαλονίκη-Αμφίπολη-Τοξότες: Το έργο, προϋπολογισμού περίπου €1,4 δισ., αφορά την κατασκευή νέας διπλής σιδηροδρομικής γραμμής μήκους περίπου 205 χλμ. Βρίσκεται σε διαδικασία Ανταγωνιστικού Διαλόγου και αποτελεί στρατηγική σύνδεση της Θεσσαλονίκης και της Ανατολικής Μακεδονίας με τη Θράκη και τους λιμένες της περιοχής.
20. Νέα Σιδηροδρομική Γραμμή Θριάσιο-Σφίγγα: Το έργο αφορά νέα διπλή σιδηροδρομική γραμμή μήκους περίπου 46 χλμ., η οποία θα συνδέει τον άξονα ΣΚΑ-Κιάτο και το Θριάσιο με τη Θήβα και τον κύριο διάδρομο Αθήνα-Θεσσαλονίκη. Προβλέπεται για ταχύτητες 200-250 χλμ./ώρα και απαιτεί την εκπόνηση πλήρων μελετών. Θα αυξήσει σημαντικά τη χωρητικότητα του δικτύου, θα μειώσει τους χρόνους Αθήνα-Θεσσαλονίκη και θα απομακρύνει την εμπορευματική κυκλοφορία από τον άξονα ΣΚΑ-Οινόη.
