Οι βομβαρδισμοί εκατέρωθεν σε λιμάνια εξαγωγής σιτηρών Ουκρανίας και Ρωσίας καλά κρατούν. Τα προβλήματα που δημιουργούνται πολλά, άλλα εμφανή, άλλα όχι. Στα πρώτα, συγκαταλέγονται η διακοπή, η μεγάλη μείωση εξαγωγών, ο κορεσμός των επιλιμένιων μεγάλης δυναμικότητας σιλό και η διακοπή εισροής νέων ποσοτήτων που θα ανακούφιζαν τις εσωτερικές αποθήκες. Στα λιγότερο εμφανή, είναι ότι το εσωτερικό εμπόριο και στις δύο χώρες, έχει σχεδόν σταματήσει, αφού δεν γίνονται εξαγωγές, δεν εισρέει ρευστό για να πληρωθούν οι αγρότες και να παραδώσουν νέες ποσότητες στο εμπόριο.
Οι ποσότητες που μένουν στα χέρια των αγροτών, χαρακτηρίζονται από τους γνωρίζοντες πρωτοφανείς, όπως πρωτοφανείς είναι και οι τρόποι που εφευρίσκονται να φυλαχθούν σε μέρη σχετικά ασφαλή για να μην καταστραφούν, τόσο από καιρικά φαινόμενα όσο και άλλους κινδύνους όπως τρωκτικά, έντομα κα. Μια δύσκολη και πρωτοφανής κατάσταση που δεν είναι εύκολα διαχειρίσιμη.
Τόσο στη Ρωσία, όσο και την Ουκρανία, αμέσως μετά τον αλωνισμό, ξεκινάει η προετοιμασία για τις φθινοπωρινές σπορές. Εκεί δεν υπάρχει η περίοδος των 4 ή 5 μηνών που έχουμε εμείς να ετοιμάσουμε τα χωράφια μας. Όλα πρέπει να έχουν τελειώσει όχι μόνο πριν ο επερχόμενος χειμώνας κάνει αδύνατη οποιαδήποτε εργασία στο πεδίο, αλλά και τα φυτά να έχουν φτάσει σε κάποιο στάδιο σκληραγωγίας, ώστε να τα βγάλουν πέρα με τα δύσκολα φαινόμενα της περιοχής.
Ακρίβεια και απούλητες σοδειές...
Φυσικά για να ετοιμάσουν χωράφια και να σπείρουν, οι αγρότες χρειάζονται χρήματα και μάλιστα αρκετά. Πετρέλαια, ανταλλακτικά, βλάβες, σπόροι, φάρμακα, λιπάσματα κοστίζουν. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι στη Ρωσία υπάρχει και επιπλέον θέμα με την επάρκεια πετρελαίου που επιτείνει τα προβλήματα. Η ακρίβεια των τιμών εφοδίων και στις δύο χώρες, είναι όπως κι εδώ σημαντική.
Όλα αυτά είναι διαχειρίσιμα με κόπο, έξοδα και υπερπροσπάθεια. Η παύση εμπορίου και η συνεπαγόμενη έλλειψη χρημάτων που κάνει τις αδιάθετες ποσότητες που συσσωρεύονται σε όποιο μέρος των αγροκτημάτων φανταστεί κανείς, είναι ένα άλυτο πρόβλημα. To ουκρανικό υπουργείο Γεωργίας, εκτιμά ότι μέχρι το Νοέμβριο, θα λείψουν 11 εκατομμύρια τόνοι αποθηκευτικών χώρων, σε σύνολο παραγωγής 60 εκατ. Τόνων, δηλαδή το 1/6 της σοδειάς είναι ακάλυπτο!!!
Γι’ αυτό σκέπτονται να μη σπείρουν τόσα πολλά σιτηρά για του χρόνου και να στρέψουν το ενδιαφέρον τους στους ελαιούχους σπόρους, ζωοτροφές και ζαχαρότευτλα που επεξεργάζονται εσωτερικά των χωρών. Το ενδεχόμενο αυτό τρομάζει και τις δύο κυβερνήσεις. Οι εξαγωγές σιτηρών είναι βασικοί συναλλαγματικοί αιμοδότες της οικονομίας τους, ενώ παίζεται τόσο η λεγόμενη φήμη και πελατεία των εταιριών εξαγωγής σιτηρών αλλά και η διεθνής αξιοπιστία τους έναντι κυρίως φτωχών χωρών που για χρόνια εισήγαγαν από αυτές.
Η ΕΕ στο πλευρό της Ουκρανίας αλλά με όρους
Με το ξέσπασμα της νέας αυτής κρίσης, η ουκρανική κυβέρνηση αναζήτησε από την ΕΕ μη επιστρεφόμενη χρηματοδότηση της τάξης των 220 εκατ. ευρώ. Εν τω μεταξύ, νεότερες ουκρανικές εκτιμήσεις αναφέρουν ότι μέχρι το Νοέμβριο, θα έχει συσσωρευτεί απούλητο απόθεμα 10,6 δισ. ευρώ. Στην περίπτωση αυτή τα 220 εκατ. ευρώ δεν επαρκούν σαν κεφάλαιο κίνησης να σπείρουν οι αγρότες. Τα δύο μέρη μελετούν ένα σύστημα δανείων, ώστε να μοχλευτούν συνολικά περί τα 4 δισ. ευρώ, κεφάλαιο σχετικά επαρκές, μαζί με άλλες κυβερνητικές παρεμβάσεις ελάφρυνσης του κόστους παραγωγής, για να ολοκληρωθεί η σπορά.
Στην περίπτωση αυτή, ενδιαφέρον θα έχει η στάση των χωρών που πλήττονται άμεσα από τις αθρόες διελεύσεις ουκρανικών φορτίων προς εξαγωγή. Πολωνία και Σλοβακία, έχουν στο παρελθόν αντιδράσει έντονα στην ενίσχυση της ουκρανικής παραγωγής και εξαγωγής μέσω ευρωπαϊκού εδάφους. Αντίθετα, η Ρουμανία, φαίνεται να θέλει να ευνοηθεί η μεταφορά ποσοτήτων προς εξαγωγή μέσω του λιμανιού της Κωστάντζα.
Να σημειωθεί ότι και τα δύο μέρη, ΕΕ και Ουκρανία, έχουν αποκλείσει την παροχή των χρημάτων αυτών κατευθείαν στους αγρότες και σκοπεύουν να τα διοχετεύσουν μέσω της επέκτασης του προγράμματος φθηνών δανείων, καθιστώντας τις τράπεζες δικλείδα ασφαλείας. Επιλέξιμοι για δάνεια, φαίνεται ότι θα είναι μόνο οι μικροί και μεσαίοι αγρότες.
Η Ρωσία υπό το κράτος δημοσιονομικής στενότητας
Στη Ρωσία τώρα, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Η προτεραιότητα να μην εκτραπεί δημοσιονομικά ο προϋπολογισμός, περιορίζει τα μέτρα αντίδρασης της Κυβέρνησης. Μετά τους βομβαρδισμούς του μεγάλου λιμανιού Νοβοροσίσκ, ο Πρωθυπουργός, ανακοίνωσε την διάθεση πάνω από 60 δισ. ρουβλίων (650+ εκατ. δολάρια) για την κάλυψη τρεχουσών εμπορικών απαιτήσεων, γεγονός που θα προλάβει περί τα 41.000 αγροτικά δάνεια να τεθούν σε κατάσταση μη ενημερότητας. Η φορολογία των αγροτικών επιχειρήσεων παραμένει στο 0% παρ’ όλη την αύξηση του συντελεστή για τις υπόλοιπες από 20 σε 25%. Τέλος άλλα 5,5 δισ. ρούβλια θα κατευθυνθούν προς τους ασφαλιστικούς φορείς, καλύπτοντας εισφορές αγροτών.
Τεράστια λοιπόν αναστάτωση τόσο στις εξαγωγές σιτηρών, όσο και στην αναμενόμενη παραγωγή. Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αυτής της πλήρους επιτυχίας των μέτρων που υιοθετούνται, θα υπάρξουν προβλήματα στον εφοδιασμό της αγοράς, τόσο φέτος όσο και του χρόνου. Οι Ουκρανοί, εκτιμούσαν ότι θα εξάγουν τον Αύγουστο λιγότερες από τις συνήθεις μισές ποσότητες.
Η εταιρεία παροχής πληροφοριών SovEcon εκτιμά ότι φέτος τον Αύγουστο, από τα λιμάνια της Ρωσίας θα αναχωρήσουν περί τα 3 με 3,4 εκατ. τόνοι σιτηρών σε μέσο όρο για τον μήνα αυτό τα 5 εκ τόνους. Άλλος φορέας, η Prozerno, εκτιμά ακόμη χαμηλότερα τις εξαγωγές στα 2,7 εκατ. τόννους. Και οι δύο συμφωνούν ότι θα είναι οι χαμηλότερες από το 2016/17.
Οι τιμές του σιταριού στα διεθνή χρηματιστήρια ανεβαίνουν, εκτιμώντας προς το παρόν μόνο το θέμα των βομβαρδισμών στα μεγάλα εξαγωγικά λιμάνια. Το πρόβλημα της επερχόμενης μη-σποράς και στις δύο χώρες δεν έχει ακόμη εκτιμηθεί και περιληφθεί στις κινήσεις των αγορών. Αυτό θα γίνει αργά το φθινόπωρο.
Φώτος: @associatedpress
