Το τοπίο με τους νέους κανόνες χορήγησης αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας και βεβαίωσης οφειλής σε φυσικά και νομικά πρόσωπα με χρέη προς το Δημόσιο ξεκαθαρίζει η ΑΑΔΕ με νέα εγκύκλιο. Με τις οδηγίες αποσαφηνίζονται οι αλλαγές που εφαρμόζονται στις μεταβιβάσεις ακινήτων, στις περιπτώσεις αλληλέγγυας ευθύνης διοικούντων και μετόχων επιχειρήσεων, καθώς και στις εισπράξεις χρημάτων από φορείς του Δημοσίου και στους συμψηφισμούς απαιτήσεων.
Η εγκύκλιος συνοδεύεται από αναλυτικά παραδείγματα, τα οποία αποτυπώνουν τον τρόπο εφαρμογής των νέων διατάξεων στην πράξη.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο της ΑΑΔΕ:
1. Μεταβίβαση ακινήτου. Όταν φορολογούμενος επιθυμεί να μεταβιβάσει ακίνητο ή να συστήσει εμπράγματο δικαίωμα και έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές άνω των 50.000 ευρώ που τελούν σε αναστολή είσπραξης, παρακρατείται το 50% του τιμήματος της μεταβίβασης, εφόσον αυτό δεν υπολείπεται της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου. Η παρακράτηση γίνεται μέχρι το ύψος της συνολικής οφειλής.
Ωστόσο, όταν η αναστολή έχει χορηγηθεί με δικαστική απόφαση ή απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), προβλέπεται σημαντική ευελιξία. Το ποσοστό παρακράτησης μπορεί να περιοριστεί ακόμη και στο 5% του τιμήματος, υπό την προϋπόθεση ότι το υπόλοιπο της οφειλής διασφαλίζεται με εγγύηση ή εμπράγματη ασφάλεια, όπως υποθήκη σε άλλο ακίνητο. Για τον υπολογισμό της διασφάλισης λαμβάνεται υπόψη το 80% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου που προσφέρεται ως εγγύηση.
Παράδειγμα
Για ακίνητο που πωλείται έναντι 100.000 ευρώ και οφειλή 80.000 ευρώ σε αναστολή λόγω απόφασης της ΔΕΔ, η παρακράτηση μπορεί να μειωθεί από τις 50.000 ευρώ στις μόλις 5.000 ευρώ, εφόσον παρέχονται οι απαιτούμενες εξασφαλίσεις.
2. Διαχειριστές, μέτοχοι, εταίροι επιχειρήσεων. Εφόσον ο διαχειριστής, μέλος διοίκησης ή μέτοχος συμμετείχε κατά τα δύο τελευταία έτη της θητείας του με ποσοστό έως 5% σε μη εισηγμένη εταιρεία ή έως 0,5% σε εισηγμένη και οι οφειλές της εταιρείας είναι ρυθμισμένες ή τελούν σε αναστολή, αυτές δεν λαμβάνονται υπόψη κατά την έκδοση αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας. Αντίθετα, όταν τα ποσοστά συμμετοχής υπερβαίνουν τα συγκεκριμένα όρια, οι οφειλές συνυπολογίζονται. Στις περιπτώσεις ρυθμισμένων οφειλών μπορεί να επιβληθεί παρακράτηση από 7% έως 70% του τιμήματος, ενώ για οφειλές σε αναστολή το ποσοστό κυμαίνεται από 7% έως 50%, ανάλογα με τις παρεχόμενες διασφαλίσεις.
3. Βεβαίωση οφειλής. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις δεν εκδίδεται αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας αλλά βεβαίωση οφειλής. Αυτό συμβαίνει όταν υπάρχουν ληξιπρόθεσμα χρέη που δεν έχουν τακτοποιηθεί ή όταν το ποσό που πρέπει να παρακρατηθεί υπερβαίνει το τίμημα της μεταβίβασης. Η βεβαίωση καταγράφει τις οφειλές και επιτρέπει την ολοκλήρωση της συναλλαγής μόνο υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία. Για τα πρόσωπα που ευθύνονται αλληλεγγύως για χρέη εταιρειών, οι τακτοποιημένες οφειλές δεν εμφανίζονται στη βεβαίωση όταν πληρούνται τα όρια συμμετοχής που προβλέπει ο νόμος, εκτός εάν ζητηθεί διαφορετικά από τον ίδιο τον φορολογούμενο.
4. Συμψηφισμοί με απαιτήσεις από το Δημόσιο. Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει επίσης ότι οι μη ληξιπρόθεσμες οφειλές δεν επηρεάζουν, κατά κανόνα, την έκδοση αποδεικτικού ενημερότητας. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις συμψηφισμού, όταν φορολογούμενος έχει απαίτηση από φορέα της Κεντρικής Διοίκησης και ταυτόχρονα βεβαιωμένες οφειλές προς το Δημόσιο. Στην περίπτωση αυτή μπορεί να παρακρατηθεί ακόμη και το σύνολο του ποσού που πρόκειται να εισπράξει, μέχρι το ύψος των οφειλών του.
Παράδειγμα
Επαγγελματίας που πρόκειται να εισπράξει 3.000 ευρώ από υπουργείο και οφείλει 700 ευρώ στην Εφορία. Εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις συμψηφισμού, θα παρακρατηθούν τα 700 ευρώ και ο δικαιούχος θα εισπράξει τα υπόλοιπα 2.300 ευρώ.
