Ένα από τα πολλά προβλήματα που προσπαθεί να λύσει το ΥΠΑΑΤ σε σχέση με τον ΟΠΕΚΕΠΕ είναι αυτό των βιολογικών προϊόντων. Από τη μεριά του, είναι αρμόδιο να ελέγχει τους φορείς πιστοποίησης, αυτούς δηλαδή που εγγυώνται ότι το προϊόν με τη σήμανση «Βιολογικό» είναι όντως βιολογικό. Προφανώς το ΥΠΑΑΤ, έχει κάθε δικαίωμα αλλά και υποχρέωση, να φτάσει τον έλεγχο μέχρι το επίπεδο παραγωγού.
Κι αυτό βάλθηκε να κάνει μετά από συγκλονιστικές αποκαλύψεις: να ελέγξει, πιθανόν για πρώτη φορά σε τόση λεπτομέρεια και έκταση, το όλο κύκλωμα από το χωράφι στο ράφι των βιολογικών αγροτικών προϊόντων. Για τον λόγο αυτό καθυστέρησε και την καταβολή των επιδοτήσεων βιολογικών προϊόντων, σε χρόνους που δεν είχαν συμβεί ποτέ στο παρελθόν. Δηλαδή, οι παραγωγοί δεν πληρώθηκαν ακόμη, αλλά οι μεν σωστοί έχουν κάνει ένα σωρό πολυδάπανες εργασίες που συνεπάγεται ένα βιολογικό αγρόκτημα, οι μεν ανέντιμοι δεν έχουν κάνει κανένα επιπλέον έξοδο! Οι μεν πρώτοι καίγονται, οι δε δεύτεροι δεν έχουν λόγο να βιάζονται, αρκεί να έλθουν τα λεφτά κάποια στιγμή….
Δηλαδή, όπως συμβαίνει συνήθως στη χώρα μας, μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά, ή απλούστερα έρχεται πάντα η στιγμή που οι νομοταγείς αισθάνονται κάτι σαν κορόιδα. Την πικρία αυτή μας εξέφρασε προχθές ένας νεαρός βιοκαλλιεργητής, που γύρισε στην πατρίδα του από χώρα της Βορείου Αμερικής. Δεν το είπε ευθέως αλλά το εννοούσε: «Κι εγώ που νόμιζα οτι γινόμαστε ευρωπαική χώρα…». Αλλά και έντιμος κτηνοτρόφος που πέρυσι εισέπραξε 30.000+ για την βιολογική του εκτροφή και φέτος δεν έχει πάρει τίποτα. Τώρα τα έχω ανάγκη τα λεφτά να πάρω ζωοτροφές που είναι φθηνές, συμπλήρωσε.
Οι μισοί παραγωγοί, μάλλον δεν είναι βιολογικοί!
Οι συνεχείς ανακοινώσεις του ίδιου του Υπουργού ΥΠΑΑΤ κ Τσιάρα, προκαλούν σε κάθε περίπτωση μεγάλη εντύπωση. Με το που ξεκίνησαν οι έλεγχοι σε επίπεδο παραγωγού, 2.000 από τους πολλούς αγρότες που κλήθηκαν να αποδείξουν οτι καλλιεργούν βιολογικά, έστησαν τις επιτροπές ελέγχου και δεν εμφανίστηκαν. Σε λίγες ημέρες το ποσό αυτό ανέβηκε σε 4.000 και προφανώς συνεχίζει με γεωμετρική πρόοδο. Τελευταία ο Υπουργός υπαινίχθηκε οτι οι μισοί από όσους εισπράττουν επιδοτήσεις για βιολογικά δεν τις δικαιούνται! «Υπερβολές και αστοχίες εκτός πραγματικότητας» συμπλήρωσε ο ίδιος!
Παράλληλα, άρχισαν κατακαλόκαιρο, πράγμα σπάνιο για Ελληνικό Δημόσιο, εντατικοί έλεγχοι των δεκάδων εταιρειών πιστοποίησης. Κι εδώ προβλήματα! Οι διάφορες επιτροπές άρχισαν να συνεδριάζουν καταμεσής του Αυγούστου (!!!) και ήδη η πρώτη καμπάνα είναι γεγονός: ανάκληση άδεια για 6 μήνες εταιρείας πιστοποίησης βιολογικών προιόντων. Πληροφορίες αναφέρουν οτι έρχονται και άλλες σχετικές καταδίκες.
Η πρώτη αντίδραση όλων είναι κάλιο αργά παρά ποτέ. Αυτό όμως, είναι η μια πλευρά της ιστορίας, όπως την βλέπουν οι παραγωγοί και το κράτος. Υπάρχουν όμως και οι καταναλωτές βιολογικών προϊόντων οι οποίοι λογικό είναι να κάνουν την προφανή ερώτηση: εάν σε έρευνα 15 – 20 ημερών αποκαλύφθηκαν τόσα σημεία και τέρατα, ότι δηλαδή το όλο κύκλωμα πιστοποίησης βιολογικών προιόντων είναι στον αέρα, γιατί να αγοράσει τελικά ο καταναλωτής βιολογικά προιόντα, πληρώνοντας και κάτι παραπάνω έναντι των συμβατικών;
Όλες οι αγορές λειτουργούν υπό την προυπόθεση της εμπιστοσύνης, για την αγορά όμως των βιολογικών, η εμπιστοσύνη είναι απαραίτητο συστατικό, είναι η ίδια η ύπαρξή της.
Ένα ανεξέλεκτο σύστημα, ζει και βασιλεύει επί χρόνια
Προτιμάει κάποιος τα βιολογικά έναντι των συμβατικών τροφίμων για όποιους λόγους αυτός επιθυμεί. Και όταν βρίσκεται στο ράφι, ελέγχει ποια από τα προιόντα ανταποκρίνονται στις προτιμήσεις του. Εμπιστεύεται το σύστημα, οτι δηλαδή κάποιος ιδιωτικός φορέας (δεν μπορεί να γνωρίζει πρόσωπα και πράγματα) έχει ελέγξει οτι όλα είναι όπως πρέπει και οτι τελικά το κράτος ελέγχει όλους τους παραπάνω και αυτό που γράφει η ετικέτα είναι και το σωστό.
Ποιο σωστό; Οταν ο ίδιος ο αρμόδιος Υπουργός σε κάθε του εμφάνιση στα ΜΜΕ προσθέτει και 2000 αγρότες που δεν εμφανίστηκαν για έλεγχο, η αρμόδια επιτροπή συνεδριάζει κατ’επειγόντος μήνα Αύγουστο και ρίχνει καμπάνες πρωτόγνωρες για τα δεδομένα του κλάδου, τι να υποθέσει ο καταναλωτής, οτι όλα βαίνουν καλώς στην αγορά των βιολογικών προιόντων;
Μη πιστοποιημένα τρόφιμα αλλά και... μη πιστοποιημένα στοιχεία!
Θύμα του ερωτήματος αυτού πέσαμε οι ίδιοι, όταν προκειμένου να διανθίσουμε το παρόν κείμενο, ανατρέξαμε σε δημοσιευμένα στοιχεία εκμεταλλεύσεων και εκτάσεων με βιολογικά προιόντα. Βρήκαμε στην ιστοσελίδα του ΥΠΑΑΤ, δημοσιευμένα με ημερομηνία 17 Ιανουαρίου 2025, στην αποκορύφωση δηλαδή του ψέματος σύμφωνα με τις πρόσφατες αποκαλύψεις, στοιχεία που αφορούσαν το 2022. Κατ’ αρχήν σκεπτικισμός πόσο χρήσιμα μπορεί να είναι στοιχεία 3 χρόνων σε μια τόσο γρήγορα εξελισσόμενη κατάσταση. Αμέσως μετά, ήλθαν στο μυαλό μας οι δηλώσεις περί μη εμφάνισης αγροτών σε ελέγχους και ευρημάτων σε εταιρείες πιστοποίησης και όλη η σχετική φιλολογία περί ΟΠΕΚΕΠΕ. «Δεν φταίνε σε τίποτα οι αναγνώστες μας σκεφτήκαμε, να τους σερβίρουμε ένα σωρό αναξιόπιστα, στην καλύτερη περίπτωση, στοιχεία, απλώς για να δείξουμε οτι το ψάξαμε το θέμα. Τα πράγματα είναι φως φανάρι».
Σκεφτείτε να ήμασταν καταναλωτής μπροστά στο ράφι και να μας ζητούσαν να πληρώσουμε 15% παραπάνω χρήματα για να πάρουμε ένα πιστοποιημένο βιολογικό λαχανικό, έχοντας όλα τα παραπάνω κατά νου!
Η μη συσχέτιση ακόμη από τους καταναλωτές των δύο παραμέτρων, δηλαδή του μεγάλου αριθμού των αναληθών παραγωγών και εταιρειών πιστοποίησης και της αλήθειας του τελικού προϊόντος, ισως σώζει την αγορά από τα χειρότερα. Το ερώτημα είναι ως πότε; Σε όλες τις ευρωπαικές χώρες, όπου οι βιολογικές αγορές είναι πιο ανεπτυγμένες από τις δικές μας, κάθε φορά που ξεσπά ένα σκάνδαλο πιστοποίησης (βλέπετε δεν έχουμε μόνο εμείς τέτοιες ικανότητες) η αγορά κατακρημνίζεται και παίρνει χρόνο να επανέλθει.
Αναρωτιέται κανείς τι πρόκειται να συμβεί σε εμάς εδώ με εκτιμώμενους τους μισούς παραγωγούς να λένε οτι τους κατέβει στο κεφάλι και μάλιστα... πιστοποιημένα!
