Μια δεύτερη ευκαιρία σε ευάλωτα νοικοκυριά που έχουν βρεθεί αντιμέτωπα με την απώλεια της κύριας κατοικίας τους φιλοδοξεί να προσφέρει ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων. Όπως έκανε γνωστό ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Κυριάκος Πιερρακάκης, ο φορέας θα τεθεί σε λειτουργία μέχρι το τέλος του φθινοπώρου.
Ο μηχανισμός φιλοδοξεί να δώσει λύση σε δανειολήπτες που χάνουν την κύρια κατοικία τους μέσω πλειστηριασμού, επιτρέποντάς τους να παραμείνουν σε αυτή ως ενοικιαστές και να διεκδικήσουν εκ νέου την ιδιοκτησία της στο μέλλον. Ωστόσο, πέρα από το θεσμικό πλαίσιο και τη χρηματοδοτική δομή του εγχειρήματος, η επιτυχία του θα κριθεί στην πράξη, καθώς η μεταβίβαση και διαχείριση χιλιάδων ακινήτων αναμένεται να φέρει στην επιφάνεια σειρά τεχνικών, πολεοδομικών και νομικών ζητημάτων που θα δοκιμάσουν τις αντοχές του νέου θεσμού.
Μέσω του νέου μηχανισμού, ο ευάλωτος οφειλέτης που χάνει την κυριότητα της κύριας κατοικίας του αποκτά τη δυνατότητα να συνεχίσει να διαμένει σε αυτήν, καταβάλλοντας μίσθωμα στον Φορέα που θα την αποκτήσει για χρονικό διάστημα έως και 12 ετών.
Ως ευάλωτοι χαρακτηρίζονται οι οφειλέτες που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά, περιουσιακά και λοιπά κοινωνικά κριτήρια. Ενδεικτικά, το ετήσιο εισόδημα κυμαίνεται από 7.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό έως 21.000 ευρώ για μεγαλύτερα νοικοκυριά, ενώ προβλέπονται και αντίστοιχα όρια ακίνητης περιουσίας και καταθέσεων. Η ιδιότητα πιστοποιείται μέσω της έκδοσης Βεβαίωσης Ευάλωτου Οφειλέτη.
Δυνατότητα υποβολής αιτήματος μεταβίβασης ή μίσθωσης της κύριας κατοικίας του οφειλέτη, σε φορέα, έχει ο ευάλωτος οφειλέτης που έχει κηρυχθεί σε πτώχευση ή που σε βάρος της κύριας κατοικίας του επισπεύδεται αναγκαστική εκτέλεση από ενυπόθηκο ή προσημειούχο πιστωτή.
Κατά τη διάρκεια της μίσθωσης προβλέπεται η χορήγηση στεγαστικού επιδόματος στους δικαιούχους που πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις. Το ποσό που θα επιδοτείται από το κράτος θα κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ. Μετά την ολοκλήρωση της περιόδου μίσθωσης, παρέχεται στον οφειλέτη η δυνατότητα επαναγοράς της κατοικίας, υπό τους όρους που θα προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο. Στόχος του μηχανισμού είναι να αποτραπούν φαινόμενα άμεσης απώλειας της στέγης για νοικοκυριά που χαρακτηρίζονται ευάλωτα, προσφέροντας παράλληλα μια οργανωμένη λύση διαχείρισης των συγκεκριμένων περιπτώσεων.
Στην πράξη ωστόσο, ζητήματα όπως αυθαίρετες κατασκευές, εκκρεμείς τακτοποιήσεις, προβλήματα στους τίτλους ιδιοκτησίας, καθώς και περιπτώσεις συνιδιοκτησίας ενδέχεται να δημιουργήσουν πρόσθετες δυσκολίες κατά την εξέταση των φακέλων. Πρόκειται για μια διάσταση που δεν έχει αναδειχθεί ιδιαίτερα, αλλά εκτιμάται ότι θα απασχολήσει μέρος των υποθέσεων που θα περάσουν από το νέο σύστημα.
Ευρύτερα, οι καθυστερήσεις που προηγήθηκαν κατέδειξαν τις δυσκολίες σχεδιασμού ενός σχήματος το οποίο θα πρέπει ταυτόχρονα να προστατεύει τους ευάλωτους δανειολήπτες, να διαχειρίζεται αποτελεσματικά ένα μεγάλο χαρτοφυλάκιο ακινήτων και να παραμένει οικονομικά λειτουργικό για τον ανάδοχο επενδυτή. Τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων παρακολουθούν στενά την εξέλιξη του εγχειρήματος, καθώς ο φορέας καλείται να καλύψει ένα κενό που παρέμενε ανοικτό από την ψήφιση του νέου πτωχευτικού πλαισίου.
