Με τρία είδη τιμολογίων ρεύματος ήδη διαθέσιμα στην αγορά, και δύο ακόμη «χρώματα» που θα λανσαριστούν μέσα στο 2026, οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας προσφέρουν μεγάλη ποικιλία από επιλογές στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, ώστε να επιλέξουν κάποιο προϊόν που ταιριάζει καλύτερα στις ανάγκες τους.
Υπενθυμίζεται πως αυτή τη στιγμή κυκλοφορούν στην αγορά τιμολόγια πράσινου «χρώματος» (στα οποία μετέπεσαν από τις αρχές του 2024 όσοι καταναλωτές δεν διάλεξαν κάποιο άλλο προϊόν), κίτρινου (τα υπόλοιπα συμβόλαια με κυμαινόμενες χρεώσεις) και μπλε «χρώματος» (τιμολόγια με σταθερές χρεώσεις). Επίσης, μέσα στο νέο έτος θα κυκλοφορήσουν τα πρώτα «πορτοκαλί» συμβόλαια (δυναμικά προϊόντα για καταναλωτές με «έξυπνο» μετρητή), ενώ θα υπάρξει μία νέα κατηγορία «ευέλικτων σταθερών» τιμολογίων (που είχαν πάρει κόκκινο «χρώμα», το οποίο ωστόσο θα αλλάξει).
Για την κατάλληλη επιλογή, σίγουρα βασικό κριτήριο είναι οι προτιμήσεις του καταναλωτή – για παράδειγμα, το αν θέλει ή όχι να παρακολουθεί τις αυξομειώσεις της χονδρικής αγοράς ηλεκτρισμού. Παράλληλα, όμως, κάθε «χρώμα» τιμολογίου διαθέτει χαρακτηριστικά τα οποία ταιριάζουν περισσότερο σε συγκεκριμένα προφίλ κατανάλωσης.
Κύρια κατοικία
Όπως προαναφέρθηκε, βασικό αρχικό κριτήριο αποτελούν οι προτιμήσεις του καταναλωτή. Επομένως, αν δεν θέλει να ασχολείται με τα σκαμπανεβάσματα των χονδρεμπορικών τιμών (τα οποία ακολουθούν οι χρεώσεις των κυμαινόμενων τιμολογίων), τότε αποτελεί μονόδρομο η επιλογή ενός σταθερού τιμολογίου.
Οι σταθερές χρεώσεις γίνονται ακόμη πιο σημαντικές στην περίπτωση κατοικιών με υψηλή κατανάλωση, αφού σε αυτή την περίπτωση είναι απαραίτητη η σιγουριά ότι οι τιμές δεν θα… ξεφύγουν κάποιο μήνα. Μάλιστα, στις υψηλές καταναλώσεις εξαλείφεται το μειονέκτημα που έχουν τα σταθερά τιμολόγια, το πάγιο των οποίων είναι κατά κανόνα μεγαλύτερο (συνήθως διπλάσιο) από αυτό των κυμαινόμενων τιμολογίων.
Στην περίπτωση αυτή, υπάρχουν δύο εναλλακτικές:
- Η επιλογή ενός «μπλε» τιμολογίου. Το μοναδικό ρίσκο είναι ότι το συμβόλαιο θα περιλαμβάνει ρήτρα πρόωρης αποχώρησης, δηλαδή «πέναλτι» για πρόωρη καταγγελία της σύμβασης από την πλευρά του πελάτη. Επομένως, σε περίπτωση που οι χονδρεμπορικές τιμές σημειώσουν βουτιά, τότε ο καταναλωτής θα βρεθεί εγκλωβισμένος σε ένα ακριβότερο -για εκείνα τα δεδομένα- τιμολόγιο.
- Η επιλογή ενός «ευέλικτου σταθερού» τιμολογίου. Υπάρχουν ήδη προϊόντα σταθερού κόστους (από τη ΔΕΗ, την Protergia και την Enerwave), όπου ο καταναλωτής «κλειδώνει» εκ των προτέρων το (σταθερό) ποσό που θα πληρώνει κάθε μήνα. Στα προϊόντα αυτά, γίνεται εκκαθάριση ανά 6μηνο ή έτος, δηλαδή συγκρίνεται η πραγματική με την προϋπολογισμένη κατανάλωση, ώστε αν το νοικοκυριό έχει καταναλώσει περισσότερες κιλοβατώρες, να χρεωθεί για τις επιπλέον ποσότητες που «έκαψε».
Το επόμενο έτος τα ευέλικτα σταθερά θα ομαδοποιηθούν σε μία νέα κατηγορία, αποκτώντας επομένως και διακριτό «χρώμα».
Συμφέρει ένα «πορτοκαλί» τιμολόγιο;
Για τους οικιακούς καταναλωτές, «πορτοκαλί» (δυναμικά) τιμολόγια θα λανσαριστούν από την 1η Απριλίου 2026. Τα προϊόντα αυτά θα συμφέρουν τα νοικοκυριά που έχουν τη δυνατότητα να προσαρμόζουν την κατανάλωσή τους στις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας. Σε αντίθεση με τα σταθερά ή τα απλά κυμαινόμενα τιμολόγια, το δυναμικό τιμολόγιο θα αντικατοπτρίζει σχεδόν σε πραγματικό χρόνο τις τιμές της αγοράς, προσφέροντας χαμηλότερο κόστος σε ώρες μειωμένης ζήτησης, αλλά και αυξημένο επιβάρυνση σε περιόδους αιχμής.
Προϋπόθεση για πρόσβαση σε «πορτοκαλί» συμβόλαια θα είναι το νοικοκυριό να διαθέτει «έξυπνο» μετρητή. Από τη δυναμική τιμολόγηση θα ωφεληθούν ιδιαίτερα όσοι μπορούν να μεταφέρουν ενεργοβόρες δραστηριότητες σε ώρες χαμηλής τιμής, όπως το πλύσιμο ρούχων και πιάτων, τη λειτουργία του θερμοσίφωνα ή τη φόρτιση ηλεκτρικού οχήματος.
Επίσης, πλεονέκτημα θα αποκτήσουν νοικοκυριά με σύγχρονες ηλεκτρικές συσκευές και αυτοματισμούς, καθώς θα μπορούν να προγραμματίζουν τη χρήση τους όταν το ρεύμα θα είναι φθηνότερο. Το ίδιο ισχύει για κατοικίες με αντλία θερμότητας, όπου η σωστή χρονική κατανομή της λειτουργίας της μπορεί να μειώσει σημαντικά το κόστος.
Εξοχικό
Στην περίπτωση του εξοχικού, η επιλογή κατάλληλου «χρώματος» εξαρτάται από τη συχνότητα χρήσης τους, από την οποία με τη σειρά της εξαρτάται το ύψος της κατανάλωσης. Έτσι, για τις δεύτερες κατοικίες που χρησιμοποιούνται συχνά, και έχουν επομένως υψηλή κατανάλωση, ένα «μπλε» τιμολόγιο μπορεί να προφυλάξει από «αλμυρές» τιμές.
Από την άλλη πλευρά, σε ένα εξοχικό που κανείς επισκέπτεται πιο αραιά, η περιορισμένη κατανάλωση «ταιριάζει γάντι» με κάποιο κυμαινόμενο «κίτρινο» τιμολόγιο. Σε αυτή την περίπτωση, υπάρχει επιπλέον πλεονέκτημα και από το χαμηλότερο πάγιο των προϊόντων με κυμαινόμενη χρέωση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στη συντριπτική τους πλειονότητα τα «κίτρινα» συμβόλαια είναι πιο οικονομικά από τα «πράσινα» τιμολόγια – παρόλο που και τα δεύτερα έχουν επίσης κυμαινόμενες χρεώσεις. Επομένως, αξίζει να αλλάξει κανείς «χρώμα», ακόμη κι αν δεν μεταβεί σε σταθερό προϊόν.
Φοιτητικό σπίτι
Σχεδόν όλοι οι πάροχοι έχουν αναπτύξει ειδικά φοιτητικά «πακέτα», τα οποία διαθέτουν σε ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές. Κατά κανόνα, τα προϊόντα αυτά επιμερίζονται σε δύο κατηγορίες, ξεκινώντας από κλασικά «μπλε» συμβόλαια – δηλαδή με σταθερές χρεώσεις, για το σύνολο της κατανάλωσης.
Στην αγορά υπάρχουν επίσης προϊόντα με σταθερή χρέωση για μία βασική «ζώνη» μηνιαίας κατανάλωσης, και κυμαινόμενη τιμή για τις επιπλέον κιλοβατώρες. Το 2026, όταν θα δημοσιευθεί η απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής (ΡΑΑΕΥ) που θα επικαιροποιεί το πλαίσιο για τα τιμολόγια ρεύματος, τα συγκεκριμένα συμβόλαια θα κατηγοριοποιηθούν στα «ευέλικτα σταθερά».
