Η αγορά πετρελαίου είναι πιο «στριμωγμένη» απ’ όσο δείχνει, σχολιάζει ο στρατηγικός αναλυτής της Morgan Stanley για τις αγορές εμπορευμάτων, Martijn Rats, και εξηγεί τους λόγους για τους οποίους η MS αναθεωρεί ανοδικά τις εκτιμήσεις της για την πορεία των τιμών του «μαύρου χρυσού».
Όπως λέει ο Rats, υπό κανονικές συνθήκες περίπου 35 δεξαμενόπλοια πετρελαίου αναχωρούν καθημερινά από τον Περσικό Κόλπο. Σήμερα, ο αριθμός αυτός βρίσκεται στο μηδέν έως δύο. Πρόκειται για ένα ισχυρό σοκ που έχει διαταράξει περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και έχει διπλάσια επίδραση από την κρίση του Σουέζ τη δεκαετία του 1950.
- Διαβάστε ακόμα - Barclays: Στα 110 δολάρια «βλέπει» το πετρέλαιο αν συνεχιστούν οι διαταραχές στο Ορμούζ
Όποιες εναλλακτικές διαδρομές μπορούσαν να αξιοποιηθούν έχουν εξαντληθεί, η πλωτή αποθήκευση σε τάνκερ που βρίσκονται στην περιοχή έχει εκτιναχθεί πάνω από τα 120 εκατ. βαρέλια και οι νέες φορτώσεις έχουν ουσιαστικά σταματήσει. «Όταν οι αποθηκευτικοί χώροι γεμίζουν, οι παραγωγοί δεν έχουν άλλη επιλογή από το να μειώσουν την παραγωγή και αυτό ακριβώς βλέπουμε. Περίπου 10 εκατ. βαρέλια ημερήσιας παραγωγικής δυναμικότητας πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας», σημειώνει ο Rats.
Καμία από τις επιμέρους λύσεις που έχουν προταθεί, συμπεριλαμβανομένης της συνοδείας πλοίων, δεν επιλύει πλήρως το πρόβλημα. Η αγορά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει έλλειμμα της τάξης των 10 έως 12 εκατ. βαρελιών ημερησίως. Πρόκειται για σοκ πάνω από τρεις φορές μεγαλύτερο από εκείνο που φοβούνταν οι αγορές το 2022, όταν η τιμή του Brent είχε εκτιναχθεί κοντά στα 130 δολάρια ανά βαρέλι.
Ο αναλυτής της Morgan Stanley εξηγεί επίσης ότι, πέρα από το αργό πετρέλαιο, η πίεση στην προσφορά αποτυπώνεται πιο έντονα στα διυλισμένα προϊόντα. Tα διυλισμένα προϊόντα, όπως το καύσιμο αεροσκαφών ή οι πρώτες ύλες για πετροχημικά, είναι πολύ πιο εξειδικευμένα και δύσκολα αντικαθίστανται άμεσα. Και ήδη παρατηρούνται οξείες ελλείψεις.
Σύμφωνα με τον Rast, αυτή τη στιγμή διαμορφώνονται δύο βασικά σενάρια. Το πρώτο είναι η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Ακόμη κι αν τα Στενά ανοίξουν σχετικά γρήγορα, μέσα σε μία έως δύο εβδομάδες, το σύστημα δεν επανέρχεται άμεσα στην κανονικότητα. Δημιουργείται ένα «κενό αέρος» στην αγορά, ένα χάσμα που προκύπτει από καθυστερημένες αποστολές, χαμηλά αποθέματα και διαταραγμένες εφοδιαστικές αλυσίδες. Σε αυτή την περίπτωση, οι τιμές του πετρελαίου είναι πιθανό να παραμείνουν αυξημένες κατά το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο, αντί να επιστρέψουν γρήγορα στα προ κρίσης επίπεδα των περίπου 70 δολαρίων ανά βαρέλι.
Το δεύτερο σενάριο είναι μια παρατεταμένη διακοπή. Αν η διαταραχή συνεχιστεί, η αγορά μεταβαίνει από την υποκατάσταση στη εξαναγκασμένη μείωση της ζήτησης. Και αυτό σημαίνει ότι η κατανάλωση πρέπει να μειωθεί. Ιστορικά, κάτι τέτοιο επιτυγχάνεται μόνο με πολύ υψηλότερες τιμές, συνήθως στην περιοχή των 130 έως 150 δολαρίων ανά βαρέλι.
Με βάση όλα τα παραπάνω, οι βασικές εκτιμήσεις της Morgan Stanley αναθεωρούνται προς τα πάνω. Η τιμή του Brent αναμένεται πλέον να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο γύρω στα 110 δολάρια το βαρέλι στο β’ τρίμηνο, πριν υποχωρήσει ελαφρώς στο γ’ και δ’ τρίμηνο στα 90 και 80 δολάρια αντίστοιχα.
«Ωστόσο, είναι κρίσιμο να γίνει κατανοητό ότι η επαναλειτουργία των Στενών δεν ταυτίζεται με την αποκατάσταση του συστήματος» λέει ο Rats, υπογραμμίζοντας ότι το σοκ στην εφοδιαστική αλυσίδα της αγοράς πετρελαίου θα χρειαστεί χρόνο για να απορροφηθεί.
