Πρωταγωνιστικό ρόλο σε έναν από τους πλέον στρατηγικούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας, αυτόν της ναυτιλίας, διεκδικούν οι ελληνικές τράπεζες, μέσω της διαρκώς αυξανόμενης χρηματοδότησης.
Η δυναμική των ελληνικών τραπεζών αποτυπώνεται στα στοιχεία της Petrofin Research για το 2025, καθώς οι εγχώριοι όμιλοι εμφανίζουν τη μεγαλύτερη αύξηση χρηματοδοτήσεων στην αγορά του shipping finance. Το μέγεθος των ναυτιλιακών χαρτοφυλακίων ανήλθε σε 24,8 δισ. δολάρια στα τέλη της περασμένης χρονιάς από 18,56 δισ. δολάρια το 2024, καταγράφοντας άνοδο 34%. Την ίδια στιγμή, οι διεθνείς τραπεζικοί όμιλοι χωρίς παρουσία στην Ελλάδα εμφάνισαν μείωση 4,3%, ενώ οι ξένες τράπεζες με ελληνική παρουσία κατέγραψαν σημαντικά χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.
Πρωτιά Εθνικής
Ανακατατάξεις προέκυψαν στην κορυφή της αγοράς, καθώς για πρώτη φορά η Εθνική Τράπεζα αναδεικνύεται ο μεγαλύτερος χρηματοδότης της ελληνικής ναυτιλίας, με συνολικό χαρτοφυλάκιο 6,47 δισ. δολαρίων, εκ των οποίων 3,95 δισ. αφορούν εκταμιευμένα δάνεια και 2,52 δισ. δεσμευμένα, μη εκταμιευμένα κεφάλαια. Η ετήσια αύξηση της τράπεζας ξεπέρασε το 52%, αντανακλώντας τη σαφή στρατηγική επιλογή για ενίσχυση της παρουσίας της στο shipping.
Σε υψηλά επίπεδα κινήθηκε και η Eurobank, της οποία η έκθεση στο shipping διαμορφώθηκε στα 6,2 δισ. δολάρια, με αύξηση σχεδόν 35% σε ετήσια βάση, ενώ η Πειραιώς ακολουθεί με συνολική έκθεση 6,07 δισ. δολαρίων (αύξηση 36%). Ενισχυμένη παρουσία έχει και η Alpha Bank, με το χαρτοφυλάκιό της να διαμορφώνεται στα 4,6 δισ. δολάρια.
Ισχυρό pipeline...
Το πλέον κρίσιμο στοιχείο της ανάλυσης της Petrofin, είναι η θεαματική αύξηση των εγκεκριμένων αλλά μη εκταμιευμένων χρηματοδοτήσεων των ελληνικών τραπεζών, οι οποίες ανήλθαν στα 7,41 δισ. δολάρια στα τέλη του 2025, έναντι 3,95 δισ. δολαρίων ένα χρόνο νωρίτερα, καταγράφοντας άνοδο σχεδόν 88%.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις ελληνικές τράπεζες καθώς αναδεικνύει τη ναυτιλία σε ένα από τα σημαντικότερα «κανάλια» πιστωτικής επέκτασης την επόμενη περίοδο. Πρόκειται για χρηματοδοτήσεις που έχουν ήδη εγκριθεί και αναμένεται να εκταμιευθούν σταδιακά την επόμενη περίοδο, και αφορούν σε νέες ναυπηγήσεις, επενδύσεις ανανέωσης στόλων και μεγάλα ναυτιλιακά projects. Δεν είναι τυχαίο ότι η ίδια η Petrofin αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη συγκεκριμένη κατηγορία χρηματοδοτήσεων, επισημαίνοντας ότι η εκρηκτική αύξηση των commitments αποτελεί την ισχυρότερη ένδειξη περαιτέρω διεύρυνσης των ελληνικών τραπεζών στο shipping τα επόμενα χρόνια.
...και διεύρυνση γκάμας εργασιών
Η ενίσχυση της παρουσίας των ελληνικών τραπεζών δεν περιορίζεται μόνο στην αύξηση των χαρτοφυλακίων τους, αλλά αποτυπώνεται πλέον και στη συνολική αναβάθμιση του ρόλου τους απέναντι στους μεγάλους ναυτιλιακούς ομίλους. Ο εγχώριος κλάδος έχει διαμορφώσει ένα πιο ολοκληρωμένο μοντέλο διασύνδεσης με τους πελάτες της ναυτιλίας, διευρύνοντας σημαντικά το εύρος των υπηρεσιών που συνοδεύουν τη χρηματοδότηση πλοίων.
Πέρα από τη χρηματοδότηση, οι τράπεζες ενισχύουν τη δραστηριότητά τους σε υπηρεσίες hedging σε FX, επιτόκια και άλλα, επενδυτικά προϊόντα, γραμμές χρηματοδότησεις για επενδύσεις σε ακίνητα και ξενοδοχεία, αλλά και συνολική διαχείριση ρευστότητας. Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ναυτιλία εξελίσσεται σε ένα «κανάλι» πολλαπλών πηγών εσόδων για τις τράπεζες.
«Θυσία» τα spreads για τους Έλληνες εφοπλιστές
Αυξανόμενη βαίνει και η συμμετοχή των ελληνικών τραπεζών στη χρηματοδότηση νέων ναυπηγήσεων, σε μια περίοδο, κατά την οποία οι Έλληνες εφοπλιστές επιταχύνουν τις επενδύσεις ανανέωσης στόλου. Σύμφωνα με την έρευνα, το ποσοστό των δεσμευμένων χρηματοδοτήσεων που κατευθύνεται σε νέα πλοία αυξήθηκε στο 57,8% το 2025 από 54,5% το 2024, με την Πειραιώς να εμφανίζει τη μεγαλύτερη έκθεση στη συγκεκριμένη αγορά, καθώς το 81% των εγκεκριμένων αλλά μη εκταμιευμένων χρηματοδοτήσεών της αφορά νέες ναυπηγήσεις, ενώ υψηλά ποσοστά καταγράφουν επίσης η Alpha και η Eurobank.
Από την άλλη, η επιθετικότερη επανατοποθέτηση των ελληνικών τραπεζών στη ναυτιλιακή χρηματοδότηση συνοδεύεται και από σαφή ενίσχυση του ανταγωνισμού εξέλιξη που οδηγεί σε συμπίεση των spreads και των προμηθειών χρηματοδότησης. Tο 2025 καταγράφηκε αισθητήτη υποχώρηση και στα δύο πεδία, με αρκετές τράπεζες να εκτιμούν πλέον ότι τα spreads κινούνται σε οριακά βιώσιμα επίπεδα.
Η εξέλιξη αυτή αντανακλά αφενός τη βελτίωση του πιστωτικού προφίλ των ελληνικών τραπεζών, που επιτρέπει πλέον πιο ανταγωνιστική τιμολόγηση δανείων, και αφετέρου τη σημαντικά αυξημένη ρευστότητα των Ελλήνων εφοπλιστών, την οποία αξιοποιούν και ως διαπραγματευτικό «χαρτί». Υπό αυτές τις συνθήκες, οι τράπεζες εμφανίζονται ολοένα περισσότερο διατεθειμένες να θυσιάσουν μέρος των περιθωρίων προκειμένου να διατηρήσουν ή να ενισχύσουν τη θέση τους στον κλάδο.
