Σε εξέλιξη είναι ήδη τα πρώτα έργα ανάταξης του αυτοκινητόδρομου της Εγνατίας Οδού και των τριών κάθετων οδικών αξόνων, συνολικού μήκους άνω των 900 χλμ., που πλέον, από το τέλος του 2025, λειτουργεί υπό την ομπρέλα του παραχωρησιούχου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (ελέγχει στο σχήμα 90%, η Egis το 10%), για διάρκεια 35 ετών.
Ήδη από τον Φεβρουάριο έχουν ξεκινήσει εργασίες στον κάθετο δρόμο Χαλάστρα – Εύζωνοι, που αποτελεί και την πρώτη σε επιβατική κίνηση χερσαία είσοδο της χώρας, δεδομένου ότι συνδέει την Ελλάδα με τα Βαλκάνια και την κεντρική και βόρεια Ευρώπη, όπου η Νέα Εγνατία Οδός ανέλαβε τη συντήρηση και λειτουργία του δρόμου που προβλέπεται πλέον να αναβαθμιστεί σε κλειστό αυτοκινητόδρομο με αντίστοιχα χαρακτηριστικά του κύριου άξονα της Εγνατίας Οδού. Ενώ, σε εξέλιξη βρίσκονται και οι μελέτες για την πιστοποίηση των 69 σηράγγων του αυτοκινητοδρόμου, για την οποία θα διατεθούν και 180 εκ. ευρώ από το Ελληνικό Δημόσιο, με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, όπως έχουμε αναφέρει, να αναλαμβάνει να φέρει σε πέρας τη διαδικασία αυτή.
Ωστόσο, πέραν αυτών, όπως πρόσφατα ανέφερε απαντώντας σε κοινοβουλευτική ερώτηση ο υφυπουργός Υποδομών, Νίκος Ταχιάος, αυτήν την εβδομάδα ξεκινούν οι πρώτες παρεμβάσεις, σε όλο το μήκος της Εγνατίας Οδού με την αρχή να γίνεται με ασφαλτοστρώσεις σε τμήματα που έχουν προβλήματα. Σύμφωνα με τον ίδιο, στην κεντρική και ανατολική Μακεδονία, τα προβλήματα δεν εντοπίζονται στις σήραγγες, αλλά στα ασφαλτικά, ενώ αντίστοιχη είναι η κατάσταση και στη Θράκη. Αντιθέτως, στην περιοχή της δυτικής Μακεδονίας – όπως σημείωσε – το κύριο ζήτημα είναι οι σήραγγες. Να σημειωθεί ότι οι εκτεταμένες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, μονοδρομήσεις και περιορισμοί στη διέλευση οχημάτων που έχουν επιβληθεί ιδίως σε σήραγγες άνω των 500 μέτρων προκαλούν έντονες αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες.
Οι μεγάλες επενδύσεις και η συντήρηση του οδικού άξονα
Να θυμίσουμε ότι συνολικά οι επενδύσεις για την ανάταξη του αυτοκινητοδρόμου υπολογίζονται σε 3,8 δισεκατομμύρια ευρώ στο βάθος της 35ετούς παραχώρησης, ενώ 820 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για εργασίες αναβάθμισης την πρώτη πενταετία.
Όπως έχουμε αναφέρει, η έναρξη της σύμβασης παραχώρησης της Εγνατίας Οδού σηματοδοτεί ένα νέο κεφάλαιο για τον μεγαλύτερο οδικό άξονα της Βορείου Ελλάδας και την εξωστρέφεια της χώρας μέσω των οδικών συνδέσεων με τις γείτονες χώρες, με σημαντικά οφέλη για τους χρήστες του αυτοκινητόδρομου, την περιφερειακή ανάπτυξη και την εθνική οικονομία συνολικά. Η σύμβαση παραχώρησης προβλέπει την υλοποίηση εκτεταμένων εργασιών αναβάθμισης των οδικών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων αναγκαίων έργων βαριάς συντήρησης του οδοστρώματος τόσο στον κύριο οδικό άξονα της Εγνατίας Οδού όσο και στους τρεις κάθετους οδικούς άξονες, συνολικού μήκους 225 χιλιόμετρων, οι οποίοι συνδέουν την Ελλάδα με την Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία και τη Βουλγαρία.
Συνολικά, κατά τη διάρκεια των 35 ετών της σύμβασης παραχώρησης προβλέπεται να εκτελεστούν βαριές εργασίες συντήρησης του οδικού άξονα, ύψους άνω των 3,8 δισ. ευρώ. Πρόκειται για εργασίες αντικατάστασης ασφαλτικών και οδοστρωμάτων, βαριάς συντήρησης τεχνικών έργων (γέφυρες, σήραγγες) αντικατάστασης οριζόντιας και κάθετης σήμανσης (πινακίδες, διαγράμμιση) και αντικατάστασης μεταλλικών στηθαίων ασφαλείας. Η σύμβαση παραχώρησης προβλέπει επίσης την κατασκευή και λειτουργία 16 Σταθμών Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών (ΣΕΑ) και 12 σύγχρονων χώρων στάθμευσης και αναψυχής κατά μήκος του οδικού άξονα. Εντός πέντε ετών από την έναρξη της παραχώρησης θα ολοκληρωθούν σημαντικές επενδύσεις άνω των 420 εκατ. ευρώ για την ανάταξη του κεντρικού οδικού άξονα και την αναβάθμιση των κάθετων αξόνων. Μεταξύ των έργων περιλαμβάνεται η αναβάθμιση του οδικού άξονα Χαλάστρα - Εύζωνοι ώστε να αποκτήσει τεχνικές προδιαγραφές κλειστού αυτοκινητόδρομου, ικανοποιώντας ένα πάγιο αίτημα κατοίκων και φορέων της Κεντρικής Μακεδονίας.
Τα οφέλη του αυτοκινητόδρομου
Η Εγνατία Οδός αποτελεί τον μεγαλύτερο, εν λειτουργία, αυτοκινητόδρομο της χώρας, με συνολικό μήκος περίπου 900 χιλιόμετρα, και έναν από τους μεγαλύτερους ενιαίους αυτοκινητοδρόμους στην Ευρώπη. Διασχίζει τη Βόρεια Ελλάδα από Ανατολή προς Δύση, ξεκινώντας από το Λιμάνι Ηγουμενίτσας, που συνδέει την Ελλάδα με την Ιταλία, και καταλήγοντας στα ελληνοτουρκικά σύνορα.
Λειτουργεί ως καταλύτης για τις επενδύσεις στη Βόρεια Ελλάδα στους τομείς των μεταφορών, της βιομηχανίας και του τουρισμού, συνδέοντας 11 πόλεις, 4 λιμάνια και 7 αεροδρόμια. Διευκολύνει ουσιαστικά το εμπόριο και τη μετακίνηση εντός της χώρας, φέρνοντας την Ήπειρο και τη Δυτική Μακεδονία πιο κοντά στο μητροπολιτικό κέντρο της Θεσσαλονίκη, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ελλάδας, καθώς και στην υπόλοιπη Μακεδονία και τη Θράκη.
Η περιοχή επιρροής της συγκεντρώνει το 54% της αγροτικής παραγωγής και το 41% της συνολικής απασχόλησης στη βιομηχανία και τη βιοτεχνία της χώρας. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Εγνατία Οδός ενώνει τα μεγάλα οικονομικά και βιομηχανικά κέντρα της Δύσης με εκείνα της Ανατολής, δημιουργώντας έναν ισχυρό και διαρκή εμπορικό σύνδεσμο μεταξύ τους. Παράλληλα, αποτελεί συλλεκτήρια οδό για το σύστημα μεταφορών στα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, καθώς οι Πανευρωπαϊκοί Διάδρομοι IV (Βερολίνο–Σόφια–Θεσσαλονίκη), IX (Ελσίνκι–Αλεξανδρούπολη) και Χ (Βιέννη–Βελιγράδι–Θεσσαλονίκη) καταλήγουν στον άξονά της.
Τι είπε ο Ν. Ταχιάος στη Βουλή
Η αναφορά του κ. Ταχιάου προήλθε από απάντηση σε ερώτηση του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ, κ. Τάσου Νικολαΐδη, σε σχέση με το γιατί επελέγη ο σχεδόν ταυτόχρονος αποκλεισμός μεγάλου αριθμού σηράγγων και όχι μια σταδιακή, τμηματική συντήρηση, η οποία θα είχε μικρότερες επιπτώσεις στην καθημερινότητα των πολιτών, στην εφοδιαστική αλυσίδα και στην οικονομική δραστηριότητα της Βόρειας Ελλάδας. Ο ίδιος μάλιστα τόνισε ότι από την κίνηση αυτή προκύπτουν εύλογα ερωτήματα για το πώς επιτρεπόταν έως σήμερα η κυκλοφορία, εφόσον τα προβλήματα ασφάλειας ήταν τόσο σοβαρά.
Απαντώντας ο κ. Ταχιάος υποστήριξε ότι οι περιορισμοί δεν επιβλήθηκαν αιφνιδιαστικά, αλλά απορρέουν από την ανάγκη πιστοποίησης 69 σηράγγων που δεν πληρούσαν τις απαιτήσεις της κατηγορίας Ε΄. Όπως εξήγησε, οι σχετικές απαγορεύσεις ίσχυαν εξαρχής, ωστόσο η διέλευση – ιδίως επικίνδυνων φορτίων – γινόταν «κατά ανοχή». Με την έναρξη της παραχώρησης, όμως, η ευθύνη καθίσταται σαφής και οι κανόνες εφαρμόζονται αυστηρά. Σε αυτήν την κατεύθυνση η Διοικητική Αρχή Σηράγγων, η οποία αποφασίζει για τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και την πιστοποίηση, ενέκρινε τις αλλαγές στην κυκλοφορία. Ο υφυπουργός απέφυγε να δώσει συγκεκριμένες ημερομηνίες αναφορικά με τη διάρκεια των έργων, σημειώνοντας ότι οι εργασίες θα προχωρήσουν βάσει της σύμβασης παραχώρησης και ότι η διαδικασία είναι τεχνικά σύνθετη, ιδίως σε περιοχές όπως η Πίνδος, όπου δεν υπάρχει παράπλευρο δίκτυο. Όπως σημείωσε, απαιτείται ακόμη και μελέτη αμφιδρόμησης των σηράγγων για να διατηρηθεί η κυκλοφορία κατά τη διάρκεια των εργασιών.
Προφανώς, οι οδηγοί αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις, μονοδρομήσεις και αυξημένο χρόνο μετακίνησης, ενώ ειδικά οι μεταφορείς επισημαίνουν ότι οι περιορισμοί στη διέλευση επικίνδυνων φορτίων δημιουργούν πρόσθετα κόστη και επιχειρησιακές δυσκολίες. Η κυβέρνηση αναγνωρίζει τα προβλήματα, τονίζοντας ότι πρόκειται για μια «αναγκαία ταλαιπωρία» στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδίου αναβάθμισης ενός «γερασμένου» οδικού άξονα. Όπως σημείωσε ο κ. Ταχιάος, η ασφάλεια αποτελεί προτεραιότητα, επισημαίνοντας τον κίνδυνο σοβαρών ατυχημάτων σε μη πιστοποιημένες σήραγγες.
