Η υποβάθμιση του Κρατικού ΕΣΥ είναι καταθλιπτική. Δεν «φταίει» η Κρίση, αλλά το σύστημα που δεν διορθώνεται αλλά μόνο ανασχεδιάζεται εκ βάθρων. Η νέα «αρχιτεκτονική» οφείλει να «απαντάει» σε τέσσερα θεμελιώδη ερωτήματα:

  1. Ποιος «πληρώνει» βάσει των δυνατοτήτων της Χώρας και του πολίτη.
  2. Πώς παρέχουμε υπηρεσίες χωρίς να ταλαιπωρούμε και να απομυζούμε τον πολίτη;
  3. Ποια πολιτική και διαχειριστική «δομή» απαιτείται;
  4. Πώς αξιοποιούμε όλες τις δυνάμεις της χώρας με ουσιαστική συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα;

Στο πρώτο, απάντηση είναι Εθνική Ασφάλιση Υγείας με κατάργηση των εισφορών υγείας. Η μερική μετάθεση του βάρους στον προϋπολογισμό είναι δικαιότερη και ενισχύει την Οικονομία. Η Εθνική Ασφάλιση Υγείας καλύπτει ένα ευρύ πακέτο βασικών υπηρεσιών, από δημόσιους και ιδιωτικούς παρόχους. Ως ένα όριο εισοδήματος η φροντίδα είναι δωρεάν. Μετά, λειτουργεί κλιμακωτή επιβάρυνση του ατόμου μέσω της φορολογίας εισοδήματος. Βασική προϋπόθεση η ηλεκτρονική διαχείριση όλων των χρεώσεων από δημόσιους και ιδιωτικούς προμηθευτές σε διασύνδεση με το TAXIS.

Δεύτερον, για την παροχή ικανοποιητικής φροντίδας υγείας, η Χώρα δεν χρειάζεται 140 δημόσια νοσοκομεία, αλλά Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) και αποτελεσματική Επείγουσα Φροντίδα. Τα νοσοκομεία κάνουν μόνο προγραμματισμένες εισαγωγές ως τις 4.00 μμ. Η πρώτη επαφή του πολίτη και η εισαγωγή στο δημόσιο νοσοκομείο γίνεται από γιατρό της ΠΦΥ που αναλαμβάνει τη συνεννόηση για εισαγωγή, την παρακολούθηση μετά τη νοσηλεία, και την τήρηση του φάκελου. Για το ατύχημα ή το έμφραγμα και άλλες επείγουσες ανάγκες δημιουργούνται αυτόνομα Τμήματα Επειγόντων (ΤΕΠ) με κατάλληλο εξοπλισμό, εξειδικευμένο προσωπικό και λειτουργία 24/7.

Τρίτο είναι το Πολιτικό και Διοικητικό πρότυπο. Ένα Επιτελικό Υπουργείο Υγείας με Υφυπουργό 5ετούς θητείας με μόνο μία ανανέωση και 150 άτομα – επιστήμονες. Το Υπουργείο επιτελεί μόνο προγραμματικό, σχεδιαστικό, και εποπτικό έργο, βάζει στόχους, νομοθετεί, αξιολογεί αποτελέσματα και εποπτεύει τον ΕΟΠΥΥ, τον ΕΟΦ και τους άλλους Εθνικούς Οργανισμούς. Ο ΕΟΠΥΥ αναλαμβάνει την οικονομική διαχείριση μέσω των Περιφερειακών Διοικήσεων -ΠΕΔΥ, οι ηγεσίες των οποίων προτείνονται από τον ΕΟΠΥΥ και εγκρίνονται από το Υπουργείο Υγείας. Οι ΠΕΔΥ ορίζουν τις Διοικήσεις των νοσοκομείων με δικούς τους προϋπολογισμούς, και λογοδοσία στις ΠΕΔΥ. Τέλος, με κωδικοποίηση της νομοθεσίας καταργούνται «φωτογραφικές» και άχρηστες διατάξεις του παρελθόντος. Επίσης, απλοποιούνται διαδικασίες, με βάση την ηλεκτρονική διακυβέρνηση παντού.

Το τέταρτο ερώτημα αφορά στην συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Η οικονομία της χώρας είναι, και θα είναι για πολύ καιρό, πολύ «εύθραυστη» για να «αντέχει» την πολυτέλεια της σπατάλης πόρων. Ο τρόπος της συνεργασίας πρέπει να μελετηθεί με σκοπό την επίτευξη αμοιβαίου οφέλους.