Τράπεζες: Οι κίνδυνοι από την κλιματική αλλαγή μπαίνουν στο μικροσκόπιο της ΕΚΤ

Νένα Μαλλιάρα
Μοιράσου το
Τράπεζες: Οι κίνδυνοι από την κλιματική αλλαγή μπαίνουν στο μικροσκόπιο της ΕΚΤ
Κινδύνους σε τέσσερα μέτωπα για τις τράπεζες, εγείρει η κλιματική αλλαγή που από φέτος μπαίνει στα σενάρια των stress test που θα διενεργεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Πώς επηρεάζονται οι τράπεζες, τι λέει η ΤτΕ.

Κινδύνους σε τέσσερα μέτωπα για τις τράπεζες, εγείρει η κλιματική αλλαγή που από φέτος μπαίνει στα σενάρια των stress test που θα διενεργεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Οι νέοι κίνδυνοι που σχετίζονται με το κλίμα και το περιβάλλον και οι πολιτικές για την αντιμετώπισή τους περιλαμβάνονται μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων και προκλήσεων για τις κυβερνήσεις, τις οικονομίες και το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής μπορούν να «χτυπήσουν» σε τέσσερα μέτωπα τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, επιφέροντας κινδύνους πιστωτικούς, αγοράς, ρευστότητας και λειτουργικούς, όπως επισημαίνεται σε μελέτη της Τράπεζας της Ελλάδος (Γ. Καούδης, Δ. Χαλαμανδάρης Αικ. Παϊσίου).

Καταρχάς ο πιστωτικός κίνδυνος, ο οποίος σχετίζεται με τη μείωση της ικανότητας εξυπηρέτησης του χρέους των δανειοληπτών ή/ και την ικανότητα των τραπεζών να ανακτήσουν πλήρως την αξία ενός δανείου σε περίπτωση πτώχευσης ενός νοικοκυριού ή μιας επιχείρησης εξαιτίας φυσικών καταστροφών από την κλιματική αλλαγή. Η τελευταία ενδέχεται ακόμα να οδηγήσει σε απομείωση της αξίας των εξασφαλίσεων/ ενεχύρων, ενισχύοντας περαιτέρω τις ζημίες των τραπεζών ή/και περιορίζοντας την πιστωτική επέκταση.

Ακολούθως, ο κίνδυνος αγοράς αφορά την προσαρμογή της αξίας των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, όταν ο κλιματικός κίνδυνος δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί πλήρως στις τιμές των ανοιγμάτων (π.χ. ζημίες από την υποχώρηση των τιμών των εταιρικών ομολόγων μετά από μια φυσική καταστροφή ή νέους κανονισμούς που πλήττουν το λειτουργικό και επιχειρηματικό μοντέλο μιας επιχείρησης). Ο κίνδυνος αυτός μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές ζημιές και στην περίπτωση μιας απότομης μετάβασης σε οικονομία χαμηλών εκπομπών αερίων (π.χ. με τη δημιουργία των λεγόμενων ‘stranded assets’ που θα έχουν πολύ χαμηλότερη αξία και διάρκεια ζωής από αυτή που αρχικά εκτιμήθηκε).

Η κλιματική αλλαγή απειλεί και με κίνδυνο ρευστότητας το χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθώς μπορεί να έχει επίπτωση στην πρόσβαση των τραπεζών σε σταθερές πηγές χρηματοδότησης, επηρεάζοντας τις ροές των καταθέσεων και των πιστώσεων, αλλά και τις διακρατήσεις τίτλων (οδηγώντας σε απότομο ξεπούλημα τίτλων, fire sales).

Στο τέταρτο μέτωπο επικινδυνότητας για τις τράπεζες από την κλιματική αλλαγή, εντάσσεται ο λειτουργικός κίνδυνος. Οι φυσικές καταστροφές μπορεί να επηρεάσουν άμεσα τη λειτουργία των φυσικών εγκαταστάσεων των τραπεζών (π.χ. υποκαταστημάτων, κεντρικών μονάδων) με την πρόκληση ζημιών (π.χ. από πλημμύρες, πυρκαγιές), αλλά και των τρίτων επιχειρήσεων με τις οποίες μπορεί να συνεργάζεται μια τράπεζα για την παροχή υπηρεσιών προς τους πελάτες της και οι οποίες μπορεί να είναι εκτεθειμένες σε φυσικούς κινδύνους. Επιπλέον, ο νομικός κίνδυνος και ο κίνδυνος φήμης μιας τράπεζας μπορεί να αυξηθούν σε περίπτωση χρηματοδότησης δραστηριοτήτων με υψηλό επίπεδο εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου καθώς και στο λεγόμενο ‘περιβαλλοντικό ξέπλυμα’, για παράδειγμα μέσω των προϊόντων που μπορεί να προωθεί μια τράπεζα στους πελάτες της ως βιώσιμα, ενώ οι πραγματικές επιδόσεις αυτών των επενδύσεων δεν είναι ευθυγραμμισμένες με βιώσιμους στόχους (γνωστό ως ‘greenwashing’).

Όπως αναφέρεται στη μελέτη της ΤτΕ, οι κίνδυνοι για το χρηματοπιστωτικό σύστημα δύναται να προκύψουν από ένα ευρύ σύνολο κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα και το περιβάλλον. Όσο πιο συγκεντρωμένη είναι η δραστηριότητα και τα ανοίγματα μιας τράπεζας σε γεωγραφικές περιοχές ή/και κλάδους της οικονομίας που είναι ευάλωτοι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, τόσο μεγαλύτερος εκτιμάται ότι είναι και ο κίνδυνος (φυσικός και μετάβασης) που αναλαμβάνει μια τράπεζα.

Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, η κλιματική αλλαγή μπορεί να δημιουργήσει και νέες ευκαιρίες ανάπτυξης του επιχειρηματικού μοντέλου μιας τράπεζας με τη χρηματοδότηση βιώσιμων δραστηριοτήτων και έργων προσαρμογής και μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Στο πλαίσιο της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, με αυστηρότερους κανονισμούς (όπως φόροι άνθρακα) και ανάπτυξη νέων τεχνολογιών (όπως αυτές που βασίζονται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας), η αυξημένη ανάγκη για επενδύσεις σε συμμόρφωση της πράσινης μετάβασης, με μείωση των διαθέσιμων πόρων για την εξυπηρέτηση δανεισμού και αντικατάσταση υπαρχόντων παραγωγικών μοντέλων και προϊόντων με βιώσιμα μοντέλα και προϊόντα, αποτελεί ευκαιρία για τα πιστωτικά ιδρύματα.

Όπως επισημαίνει, ωστόσο, η μελέτη της ΤτΕ, η έλλειψη ανεπτυγμένων, κοινά αποδεκτών ορισμών και κριτηρίων που να χρησιμοποιούνται ευρέως από τους ενδιαφερόμενους και τις αγορές, ώστε να μπορούν να εντοπισθούν και να αποτιμηθούν αξιόπιστα εκείνες οι επενδύσεις που είναι ευθυγραμμισμένες με τους στόχους μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, δυνητικά δυσχεραίνει την αύξηση της αναγκαίας χρηματοδότησης. Παράλληλα, αυξάνεται και ο κίνδυνος για χρηματοδότηση δραστηριοτήτων που δεν είναι ευθυγραμμισμένες με μια οικονομία χαμηλών εκπομπών και ο κίνδυνος περιβαλλοντικού ξεπλύματος ‘greenwashing’.

Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.

Διαβάστε ακόμη

MyDATA: Έρχονται πρόστιμα και κυρώσεις για τους παραβάτες των ηλεκτρονικών βιβλίων 

Μνημόνιο για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης

Όλες οι ειδήσεις

23:56

Ένωση Αστυνομικών: Δέσμη προτάσεων μετά από τον πυροβολισμό 16χρονου στο κεφάλι

23:37

Μενίδι: Επεισόδια με Ρομά για τον πυροβολισμό 16χρονου - Πυρπολήθηκε λεωφορείο

23:24

Περού: Ορκίστηκε στο Κογκρέσο η νέα προέδρος Ντίνα Μπολουάρτε

23:09

Wall Street: Πέμπτη συνεχή ημέρα απωλειών ο S&P 500 με την ύφεση να «σκιάζει» τις αγορές

22:51

Ουάσινγκτον: Ο Πούτιν δείχνει «ανεύθυνος» μιλώντας «επιπόλαια» για τα πυρηνικά όπλα

22:39

ΗΠΑ: Ισχυρή αύξηση στον καταναλωτικό δανεισμό τον Οκτώβριο

22:14

Ukrenergo: Πάνω από 1.000 πυραύλους και ρουκέτες έχει δεχτεί το ουκρανικό ηλεκτρικό δίκτυο αλλά ακόμα λειτουργεί

22:08

Πετρέλαιο: Η ενίσχυση των αποθεμάτων καυσίμων έριξε τις τιμές - «Άγγιξαν» χαμηλό έτους WTI και brent

22:01

Συρίγος για ελληνοτουρκικά: «Φοβάμαι το λάθος» - Πόσο πιθανό είναι ένα «θερμό επεισόδιο»

21:49

Κρυπτονομίσματα: «Καμπανάκι» ΕΚΤ - «Πολλαπλές φούσκες που σκάνε η μία μετά την άλλη»

21:38

Σαμαράς: Η παράταξη οφείλει να δώσει ενωμένη την εκλογική μάχη

21:27

Περού: Το Κογκρέσο υπερψήφισε την καθαίρεση του προέδρου Καστίγιο - Τελεί υπό κράτηση

21:18

Κλειστή η παλαιά εθνική οδός Θεσσαλονίκης-Βέροιας: Οδοφράγματα Ρομά για τον πυροβολισμό του 16χρονου

21:15

Μενέντεζ: «Δεν θα εγκρίνω την πώληση F-16 στην Τουρκία όσο ο Ερντογάν συνεχίζει τις παραβιάσεις»

21:11

Δήμαρχος Κιέβου: Πιθανό ένα σενάριο «Αποκάλυψης» αυτόν τον χειμώνα, αλλά να μην επικρατήσει πανικός

20:57

Πώς θα είναι η παγκόσμια οικονομία το 2075: Η ανάλυση της Goldman Sachs - Oι 4 τάσεις

20:54

Χρυσός: Ανοδικά για 2η σερί ημέρα αλλά παρέμεινε κάτω από τα 1.800 δολάρια

20:39

Γερμανία: «Βαθιά ανησυχία» εκφράζει ο ομοσπονδιακός πρόεδρος για τη δράση των «Πολιτών του Ράιχ»

20:21

Μελόνι: Δεν τα έχουμε βάλει με τον ρωσικό λαό, τον πολιτισμό ή την ιστορία του

20:18

Καραγιάννης: Ξεκινούν οι εργασίες στο πρώτο κομμάτι του ΒΟΑΚ - Έχουμε να κάνουμε με έργα, όχι με «τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα»

20:07

ΕΕ: 9ο πακέτο κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας - Τι περιλαμβάνει

19:57

Με κάτι λιγότερο από ένα δισ. η ΕΚΤ κρατάει -ακόμα- υπό «προστασία» τα ελληνικά ομόλογα

19:56

Generali: Πουλά ιταλικό χαρτοφυλάκιο ασφαλειών ζωής 20 δισ. ευρώ

19:42

Κεραμέως: Έχουμε προκηρύξει τις θέσεις για τους διευθυντές όλων των σχολείων της χώρας

19:39

Γεωργιάδης: Nέες επισκέψεις σε σούπερ μάρκετ αύριο για το «καλάθι του νοικοκυριού»

19:33

Μιχαηλίδου: Ευθύνη όλων μας να δημιουργήσουμε μια κοινωνία συμπερίληψης

19:27

Spotify: Το «μυστικό της επιτυχίας» του δισεκατομμυριούχου CEO και συνιδρυτή του

19:15

Στο Ριάντ ο Σι Τζινπίνγκ με στόχο τη σινοαραβική προσέγγιση

19:06

Θεοδωρικάκος για πυροβολισμό 16χρονου: Ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί επικίνδυνη ταύτιση με το 2008

18:54

Ευρωαγορές: Δεν ανακόπηκε η πτώση - Επιμένουν οι ανησυχίες για την ύφεση