Διεθνή
06-10-2021 | 13:20

Νόμπελ Χημείας στους Benjamin List και David W.C. MacMillan για την «ασύμμετρη οργανική κατάλυση»

Newsroom
Μοιράσου το
Νόμπελ Χημείας στους Benjamin List και David W.C. MacMillan για την «ασύμμετρη οργανική κατάλυση»
live updates: Ανανεώθηκε πριν

Ο Γερμανός Benjamin List και ο Αμερικανός David W.C. MacMillan τιμήθηκαν με το Νόμπελ Χημείας, για το έργο τους στην «ασύμμετρη οργανική κατάλυση», που χρησιμοποιείται στην φαρμακευτική έρευνα και μειώνει τις επιπτώσεις της χημικής βιομηχανίας στο περιβάλλον.

Όπως ανακοίνωσε την Τετάρτη η επιτροπή των βραβείων στο Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Σουηδίας, το βραβείο θα απονεμηθεί στον Μπένζαμιν Λιστ του γερμανικού Ινστιτούτου «Μαξ Πλανκ» και τον Ντέιβιντ ΜακΜίλαν του Πρίνστον «για την ανάπτυξη της ασύμμετρης οργανοκατάλυσης». Το έπαθλο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 10 εκατ. σουηδικών κορωνών (985.000 ευρώ).

Οι καταλύτες --ουσίες που ελέγχουν και επιταχύνουν τις χημικές αντιδράσεις, χωρίς ωστόσο να αποτελούν μέρος του τελικού προϊόντος-- είναι θεμελιώδη εργαλεία για τους χημικούς.

Ωστόσο οι ερευνητές πίστευαν για καιρό ότι δεν υπήρχαν, κατ'αρχήν, παρά δύο είδη διαθέσιμων καταλυτών: τα μέταλλα και τα ένζυμα.

Ο Μπένγιαμιν Λιστ και ο Ντέιβιντ ΜακΜίλαν, 53 ετών και οι δύο, "τιμώνται με το βραβείο Νόμπελ επειδή το 2000 "ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο, δημιούργησαν ένα τρίτο είδος καταλύτη, την ασύμμετρη οργανοκατάλυση", ένα "νέο και ευφυές εργαλείο για τη σύνθεση μορίων", το οποίο αναπτύχθηκε "με εκπληκτική ταχύτητα" έκτοτε, διευκρίνισε η επιτροπή των Νόμπελ.

Ο Λιστ και ο Μακμίλαν ανέπτυξαν την ασύμμετρη οργανοκατάλυση χρησιμοποιώντας "μικρά οργανικά μόρια", όπως η προλίνη, προσθέτει η επιτροπή.

Σε αντίθεση με τα μέταλλα και τα ένζυμα, η προλίνη είναι ένα "ονειρεμένο" εργαλείο για τους χημικούς: είναι ένα πολύ απλό, φθηνό μόριο το οποίο σέβεται επίσης το περιβάλλον.

"Οι οργανικοί καταλύτες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να προκαλέσουν πολλές χημικές αντιδράσεις (...) χρησιμοποιώντας αυτές τις αντιδράσεις, οι ερευνητές μπορούν τώρα να δημιουργήσουν αποτελεσματικότερα οτιδήποτε, από νέα φαρμακευτικά προϊόντα ως μόρια τα οποία μπορούν να αιχμαλωτίσουν το φως σε ηλιακά κύτταρα", καταλήγει η Βασιλική Ακαδημία Επιστημών της Σουηδίας στην ανακοίνωσή της.

"Πρόκειται για τεράστια έκπληξη", ήταν η αντίδραση του Λιστ, τον οποίο ενημέρωσε τηλεφωνικώς η Ακαδημία Νόμπελ.

"Νόμιζα ότι κάποιος μου κάνει πλάκα. Έτρωγα το πρωινό μου με τη γυναίκα μου. Συνήθως μου έλεγε 'έχε το νου σου στο τηλέφωνο μην πάρει κανείς από την Σουηδία', αλλά σήμερα δεν έκανε το αστείο αυτό", πρόσθεσε ο ερευνητής του Ινστιτούτου Μαξ-Πλανκ, που βρίσκεται στην Ρουρ.

"Και όταν η Σουηδία φάνηκε πράγματι στο τηλέφωνο (...) ήταν μια πολύ ξεχωριστή στιγμή που δεν θα ξεχάσω ποτέ", συνέχισε ο Λιστ.

Πέρυσι το Νόμπελ Χημείας δόθηκε στην Γαλλίδα Εμανουέλ Σαρπαντιέ και στην Αμερικανίδα Τζένιφερ Ντούντνα, δύο γενετίστριες, οι οποίες δημιούργησαν "ψαλίδια" ικανά να τροποποιήσουν τα ανθρώπινα γονίδια, μια επαναστατική ανακάλυψη.



Πηγή: New York Times και ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.

Διαβάστε ακόμη

Παρίζι (Νόμπελ Φυσικής): «Στηρίξτε την έρευνα»

Νόμπελ Φυσικής στους Μανάμπε, Χάσελμαν και Παρίζι για τη μελέτη πολύπλοκων φυσικών συστημάτων

Οι Αμερικανοί Ντέιβιντ Τζούλιους και Αρντέμ Παταπουτιάν τιμήθηκαν με το Νόμπελ Ιατρικής 2021