Αναλύσεις
22-10-2021 | 07:44

Moody's: Ανθεκτική η ελληνική οικονομία στο σοκ της πανδημίας - Παραμένουν οι κίνδυνοι για τον τουρισμό

Moody's: Ανθεκτική η ελληνική οικονομία στο σοκ της πανδημίας - Παραμένουν οι κίνδυνοι για τον τουρισμό
live updates: Ανανεώθηκε πριν

Ανθεκτικότητα επέδειξε το μεγαλύτερο μέρος των χωρών που στηρίζεται κατά βάση στον τουριστικό κλάδο, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, στο σοκ της πανδημίας, όπως εκτιμά η Moody's.

Σύμφωνα με τον αμερικανικό οίκο, η σταδιακή αλλά διαρκής ανάκαμψη του ευρωπαϊκού τουρισμού θα στηρίξει την οικονομική ανάπτυξη και τη δημοσιονομική προσαρμογή των χωρών που εμφανίζουν μεγάλη εξάρτηση από τον κλάδο. Ωστόσο, οι νέες μεταλλάξεις και η διστακτικότητα απέναντι στα εμβόλια ενισχύουν τον κίνδυνο επιστροφής των περιοριστικών μέτρων, κάτι που θα μπορούσε να εκτροχιάσει την προσπάθεια ανάκαμψης και να οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση των ήδη υψηλών επιπέδων χρέους.

Αναλυτικά, όπως σημειώνει η Moody's οι τουριστικές αφίξεις μειώθηκαν περισσότερο στην Κύπρο (Ba1, σταθερό outlook), την Ισπανία (Baa1, σταθερό outlook), την Ελλάδα (Ba3, σταθερό outlook) και τη Μάλτα (A2, αρνητικό outlook) (75% σε ετήσια βάση), καθώς βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε ξένους τουρίστες που ταξιδεύουν συνήθως αεροπορικώς. Αντιθέτως, οι μετακινήσεις και τα ταξίδια με το αυτοκίνητο αλλά και μια μεγάλη εγχώρια τουριστική βάση περιόρισαν την πτώση στο περίπου 50% του ευρωπαϊκού μέσου όρου στην Κροατία (Ba1, σταθερό outlook), την Πορτογαλία (Baa2, σταθερό outlook) και την Ιταλία (Baa3, σταθερό outlook). Με εξαίρεση την Κύπρο, αυτές οι επτά χώρες δέχθηκαν επίσης το μεγαλύτερο οικονομικό πλήγμα στην Ευρώπη ενώ σε πολλές εξ αυτών καταγράφηκε η μεγαλύτερη αύξηση στους δείκτες χρέους προς ΑΕΠ το 2020, όπως επισημαίνει η Moody's.

Ωστόσο, τα πιστωτικά προφίλ αυτών παρέμειναν ανθεκτικά, καθώς ο οίκος αξιολόγησης αναβάθμισε την Κροατία, την Ελλάδα, την Κύπρο και την Πορτογαλία κατά μία βαθμίδα και επιβεβαίωσε το σταθερό rating και outlook για την Ιταλία και την Ισπανία. Εξαίρεση αποτελεί η Μάλτα, της οποίας το outlook πέρασε σε αρνητικό από σταθερό, εν μέρει λόγω των παρατεταμένων κινδύνων για την ανάκαμψη του τουριστικού κλάδου (που με τη σειρά του οδηγεί σε μία από τις υψηλότερες αυξήσεις δημοσίου χρέους στην ΕΕ), αλλά και σε κινδύνους που συνδέονται με τις οξυμένες ανησυχίες γύρω από το πλαίσιο εποπτείας για το ξέπλυμα «μαύρου χρήματος» στη χώρα.

Εικόνα
Moody's

Η Moody's παρ'όλα αυτά συνεχίζει να εκτιμά πως οι επτά ευρωπαϊκές χώρες (Πορτογαλία, Ελλάδα, Μάλτα, Ισπανία, Κύπρος, Κροατία και Ιταλία) αλλά και οι δύο που δεν εντάσσονται στην ΕΕ (Ισλανδία και Μαυροβούνιο) είναι οι πιο εκτεθειμένες στους σχετικούς, με την Ευρώπη, κινδύνους. Η Moody's έχοντας αναβαθμίσει πλέον το μοντέλο της, με τα επίπεδα εμβολιασμών και προθυμίας των πολιτών να εμβολιαστούν, (στα ήδη υπάρχοντα που είναι η συμβολή του τουρισμού στο ΑΕΠ, από πού καταφθάνουν οι τουρίστες και πώς, καθώς και παράγοντες όπως η σχετική ανταγωνιστικότητα του κλάδου), εκτιμά πως οι πιστωτικοί κίνδυνοι είναι υψηλότεροι για χώρες με χαμηλότερα ποσοστά εμβολιασμού ή/και με τμήματα του πληθυσμού που είναι λιγότερο πρόθυμα να εμβολιαστούν, με την Κροατία και το Μαυροβούνιο, να καθίστανται οι πιο ευάλωτες. Υπό αυτό το πρίσμα, τα υψηλά ποσοστά εμβολιασμού σε κύριες χώρες προέλευσης τουριστών όπως είναι η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία και οι Σκανδιναβικές χώρες μετριάζουν αυτούς τους κινδύνους για τον τουρισμό των χωρών της Ν. Ευρώπης.

Εικόνα
Moody's

Παράλληλα, μεταξύ των εννέα χωρών, το ποσοστό του ενήλικου πληθυσμού που είναι πλήρως εμβολιασμένο διαφοροποιείται ευρέως, με τη Μάλτα, την Ισλανδία και την Πορτογαλία να υπερβαίνουν το 90% και την Κροατία στο 51%. Επιπλέον, σύμφωνα με τη Moody's η προθυμία των πολιτών για εμβολιασμό και ως εκ τούτου τα μελλοντικά ποσοστά εμβολιασμού σε σταθερή κατάσταση ποικίλλουν επίσης εντόνως, με τη Μάλτα, την Ισπανία, την Ιταλία και Πορτογαλία να ξεπερνούν το 80% του συνολικού τους πληθυσμού, τη στιγμή που στο Μαυροβούνιο είναι λιγότερο από 40%. Μια άλλη χώρα της ΕΕ όπου ο τουρισμός συμβάλλει σημαντικά στο ΑΕΠ της είναι η Βουλγαρία, όπου η προθυμία των πολιτών της να εμβολιαστεί είναι η χαμηλότερη στην ένωση με μόλις 47%.

Για την Ελλάδα, με βάση του δείκτες της Moody's, τόσο το ποσοστό εμβολιασμού του ενήλικου πληθυσμού όσο και η προθυμία των πολιτών για εμβολιασμό διαμορφώνεται στο 73%. Παράλληλα, πολύ υψηλό (88%) είναι το ποσοστό των τουριστών που ταξιδεύουν αεροπορικώς στη χώρα, γεγονός που μπορεί να ενέχει μεγαλύτερους κινδύνους, ενώ στο 7% είναι αυτοί που ταξιδεύουν με το αυτοκίνητο, με το 9% να καλύπτεται από τουρίστες εκτός ΕΕ. Η άμεση και έμμεση συνεισφορά του τουριστικού κλάδου στο εγχώριο ΑΕΠ αγγίζει το 21%, όπου ο διαχωρισμός της άμεσης καλύπτει το 8%. Επιπλέον, οι αφίξεις τουριστών καλύπτουν το 262% του πληθυσμού, ενώ ο εγχώριος τουρισμός καλύπτει του 27% του συνολικού.

Από την άλλη, όπως επισημαίνει η Moody’s, οι τουριστικές επιχειρήσεις των ευρωπαϊκών χωρών είναι πλέον λιγότερο ανθεκτικές απέναντι στα σοκ, έπειτα από την εξαιρετικά αδύναμη περσινή σεζόν. Παρά τη σημαντική στήριξη που δόθηκε στον κλάδο, η πανδημία έχει διαβρώσει τα «μαξιλάρια» ρευστότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του κλάδου και η μόνο ήπια ανάκαμψη του 2021 είναι απίθανο να τους επέτρεψε να «ξαναχτίσουν» την οικονομική τους κατάσταση και την ικανότητά τους να αντέχουν σε περαιτέρω κραδασμούς. Δεδομένης λοιπόν αυτής της εξάντλησης των buffers, και της περίπτωσης επιβολής νέων περιοριστικών μέτρων, οι κυβερνήσεις πιθανώς να αναγκαστούν να στηρίξουν περαιτέρω τον κλάδο, οδηγώντας έτσι σε περαιτέρω αύξηση των χρεών, όπως αναφέρει η Moody’s.

Εικόνα
Moody's

Ωστόσο ο οίκος εκτιμά πως οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης θα βοηθήσουν τις χώρες να προσαρμοστούν στις αλλαγές που συντελούνται στην τουριστική βιομηχανία και να περιορίσουν την ευαλωτότητα που αντιμετωπίζουν εξαιτίας της μεγάλης εξάρτησής τους από τον τουρισμό. Εξάλλου, από τις δέκα χώρες που δικαιούνται το μεγαλύτερο ποσοστό πόρων ως προ το ΑΕΠ τους από το NGEU, οι έξι εξαρτώνται άμεσα από τον κλάδο, με ένα από τα κύρια σημεία που εστιάζουν στα προγράμματά τους να αφορά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του τουρισμού (από την Ελλάδα έχει τεθεί η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των λιμενικών υποδομών και των μαρίνων).

Φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image

Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.