Η πραγματική παγίδα πίσω από την... παγίδα

Τελευταία έχουν πυκνώσει οι αναφορές αναλυτών σε διεθνή οικονομικά ΜΜΕ, σε ένα «λογικό» σχήμα εξήγησης των βασικών αιτίων της κρίσης, της οικονομικής και έτσι και της πολιτικής. Το σχήμα αυτό «λέει» ότι οι κεντρικές τράπεζες έχουν παγιδευτεί μεταξύ πληθωρισμού και επιτοκίων και δεν έχουν πραγματική απάντηση εξόδου από αυτή την παγίδα.

Αν συνεχίσουν να αυξάνουν τα επιτόκια για να ανακόψουν τον πληθωρισμό και να τον μειώσουν, θα διευρύνουν την κρίση στο τραπεζικό σύστημα καθώς ήδη στις ΗΠΑ έχουν καταρρεύσει πέντε τράπεζες και άλλες βρίσκονται στην σειρά. Στην Ευρωζώνη οι ανάλογες πιέσεις έχουν ήδη οδηγήσει στην κατάρρευση της Credit Suisse, με κάποιες ιταλικές και γαλλικές να είναι ήδη σε δύσκολη κατάσταση. Οι πιέσεις αυτές διευρύνονται ήδη στις ασφαλιστικές εταιρείες και τα συνταξιοδοτικά Ταμεία.

Αν σταματήσουν την άνοδο και αρχίσουν σύντομα να μειώνουν τα επιτόκια για να αποφύγουν την χρηματοπιστωτική κρίση και την βύθιση της οικονομίας σε μια μακρά ύφεση, τότε ο πληθωρισμός θα επιστρέψει σε διψήφια νούμερα, αφού ήδη τόσο ο ονομαστικός όσο και ο δομικός ιδιαίτερα πληθωρισμός παραμένει ψηλά στην Ευρώπη και στα ΗΠΑ.

Με άλλα λόγια, μπρος γκρεμός και... πίσω ρέμα κατά την γνωστή παροιμία.

Πίσω από το αδιέξοδο αυτό βέβαια βρίσκεται το ανεξέλεγκτο πλέον χρέος τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα. Η αλήθεια είναι ότι αυτό το αδιέξοδο είναι ήδη φανερό και η απάντηση των Κεντρικών Τραπεζών δεν προσφέρει μέχρι στιγμής κάποια διέξοδο από την παγίδα αυτή.

Μια πιο προσεκτική ματιά όμως θα μπορούσε να ενισχύσει την εκτίμηση ότι δεν ήμαστε στο σημείο αυτό, αλλά έχει γίνει ένα ακόμα βήμα βαθύτερα, σε μία άλλη ακόμα πιο δύσκολη παγίδα.

Ιδιαίτερα μετά τις τελευταίες κινήσεις τόσο της Fed όσο και της ΕΚΤ είναι εύκολο να διακρίνει κανείς ότι οι επιλογές της αύξησης των επιτοκίων κατά 0,25%, δεν προκύπτουν άμεσα από τα «δεδομένα» του πληθωρισμού και της οικονομίας.

Το 0,25% ούτε την πίεση του υψηλότερου πληθωρισμού στην Ευρωζώνη αντιμετωπίζει, ούτε στις ΗΠΑ του υψηλού επίσης δομικού πληθωρισμού ή τις πιέσεις από την αγορά εργασίας.

Αντίθετα ήταν κινήσεις απολύτως «εναρμονισμένες» με τις προσδοκίες των αγορών.

Οι δύο βασικές Κεντρικές Τράπεζες με το «μέτωπο» του πληθωρισμού ξεκάθαρα ανοικτό, ιδιαίτερα στην Ευρωζώνη και το «μέτωπο» της τραπεζικής κρίσης ανοικτό – εν μέσω μιας πρωτοφανούς απειλής χρεοκοπίας λόγω του ορίου του δημόσιου χρέους – στις ΗΠΑ, με τον δομικό πληθωρισμό επίσης πολύ υψηλά, αποφασίζουν να μη κάνουν κάτι που αντιμετωπίζει ξεκάθαρα τον ένα ή τον άλλο κίνδυνο.

Αλλά να κάνουν αυτό που οι αγορές έχουν προκαθορίσει ότι θα είναι η... καλύτερη εκδοχή. Αν αυτό δεν είναι άλλο ένα βήμα στην λάθος κατεύθυνση, τι είναι;

Γιατί; Γιατί όταν οι αγορές καταλήξουν ότι οι Κεντρικές Τράπεζες είναι στο... έλεός τους, όντας «ανίκανες» να τραβήξουν σε μία κατεύθυνση την νομισματική πολιτική κάνοντας χρήση της περιβόητης «ανεξαρτησίας» τους, αρχίζουν την ανεξέλεγκτη συμπεριφορά τους.

Ήδη κάποια σημάδια στις αγορές συναλλάγματος δείχνουν ότι ένας εσμός ισχυρών hedge funds δείχνει να ετοιμάζεται να «χτυπήσει» σε νομίσματα που φαίνεται έχουν πρόβλημα ή να ξεκόβουν από το... κοπάδι.

Πολιτικά γεγονότα όπως οι εκλογές στην Τουρκία «βοηθάνε» σ’ αυτό, όπως επίσης και η πολιτική αστάθεια στη Μ. Βρετανία ή η οικονομική αστάθεια στην Ν. Αφρική, με αποτέλεσμα τα νομίσματά τους να είναι ή να πλησιάζουν γρήγορα στην επικίνδυνη ζώνη.

Βήμα το βήμα και όσο οι Κεντρικές Τράπεζες δείχνουν αδυναμία να τραβήξουν το σχοινί – γιατί στην πραγματικότητα είναι αλήθεια ότι δεν μπορούν – και αναγκάζονται να προσαρμοσθούν στις προσδοκίες των αγορών, βυθίζονται από την παγίδα του αρχικού αδιέξοδου μεταξύ πληθωρισμού - επιτοκίων, στην πιο επικίνδυνη παγίδα, αυτή της προσαρμογής στις προσδοκίες των αγορών.

Και όλοι ξέρουμε που καταλήγει αυτό.

Γ. Αγγέλης