Μια νέα τάση αναδεικνύεται κυρίως στην αμερικανική αγορά. Αυτή των επενδύσεων με κοινωνικό ή περιβαλλοντικό πρόσωπο. Ολοένα και περισσότεροι επενδυτές εμφανίζονται πρόθυμοι ακόμη και να πληρώσουν παραπάνω σε αμοιβές διαχείρισης για επενδυτικά οχήματα που τοποθετούνται σε εταιρείες με αυτά τα χαρακτηριστικά. 

Από το 2012 έως το 2014 πολλές επενδυτικές εταιρείες στράφηκαν στις «βιώσιμες» επενδύσεις, γνωστές και ως «κοινωνικά υπεύθυνες επενδύσεις» (Socially Responsible Investing – SRI) και επενδύσεις «περιβαλλοντικής, κοινωνικής και επιχειρηματικής διακυβέρνησης» (environment, social and corporate governance-ESG). To συγκεκριμένο χρονικό διάστημα ο αριθμός των αμερικανικών επενδυτικών funds που ενσωμάτωσαν περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια στις επενδύσεις τους αυξήθηκε κατά 28% ενώ τα υπό διαχείριση κεφάλαιά τους υπερ τετραπλασιάστηκαν στα 4,3 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με το Forum for Sustainable & Responsible Investment.

Ακόμη και οι μεγάλες εταιρείες της Wall Street μπαίνουν στο «κόλπο». Για παράδειγμα η BlackRock, η μεγαλύτερη εταιρεία διαχείρισης κεφαλαίων στο κόσμο, ξεκίνησε τον περασμένο Οκτώβριο το BlackRock Impact U.S. Equity Fund.

Τα πέντε «μην»

Εντούτοις, το «βιώσιμο» δεν είναι πάντοτε και καλό. Οι αναλυτές προτείνουν πέντε σημεία που πρέπει να προσέξουν όσοι θέλουν να διαφυλάξουν τα χρήματά τους εκτός από την κοινωνική τους ευαισθησία.

Μην πληρώσετε παραπάνω

Ανεξαρτήτως των καλών προθέσεων μια επενδυτική στρατηγική δεν μπορεί να αγνοεί την αλήθεια των... αριθμών. Κάθε ευρώ που πληρώνει ένας επενδυτής σε αμοιβές διαχείρισης αφαιρείται από την απόδοση της επένδυσης του. Πολλοί εμφανίζονται πρόθυμοι να πληρώσουν παραπάνω τους διαχειριστές κεφαλαίων που πέρα από τις οικονομικές αποδόσεις δίνουν προσοχή και στην περιβαλλοντική ή κοινωνική συμπεριφορά των εταιρειών. Δεν είναι όμως έτοιμοι να θυσιάσουν τελείως τις αποδόσεις τους για τις κοινωνικές ή περιβαλλοντικές τους αξίες.

Μην περιμένετε τεράστιες αποδόσεις

Ένα συχνό επιχείρημα που χρησιμοποιούν οι διαχειριστές είναι ότι τα funds βιώσιμων επενδύσεων έχουν καλύτερες επιδόσεις από τα «παραδοσιακά» funds και αυτό διότι όπως συχνά τονίζουν οι ηθικές και υπεύθυνες επιχειρήσεις αναλαμβάνουν μικρότερο ρίσκο και καλύτερες μακροπρόθεσμες επενδύσεις.

Το παραπάνω επιχείρημα μπορεί να είναι και αληθινό. Ανάλυση του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και της Arabesque Asset Management που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο του 2015 ανέδειξε ότι το 80% των ακαδημαϊκών ερευνών διαπιστώνουν ότι οι μετοχές εταιρειών με «καλές βιώσιμες πρακτικές» υπεραποδίδουν έναντι των υπολοίπων. Ωστόσο, ο εντοπισμός και μόνο αυτών των εταιρειών μπορεί να αποδειχτεί πολύ ακριβός σε ότι αφορά τις αμοιβές των διαχειριστών. Και ακόμη και οι καλύτεροι αναλυτές μπορούν να κάνουν λάθη. Μέχρι τον Οκτώβριο του 2015 η Volkswagen περιλαμβανόταν στους δείκτης βιωσιμότητας του Dow Jones.

Από την άλλη, οι επιδόσεις των βιώσιμων στρατηγικών στον πραγματικό κόσμο είναι μεικτές. Η Morningstar εκτιμά ότι τα fund βιώσιμων επενδύσεων είχαν ετήσια απόδοση 5% τα τελευταία δέκα χρόνια, λιγότερη κατά 1,1% από τα funds που επένδυαν σε εταιρείες μεγάλης κεφαλαιοποίησης. Σε ότι αφορά τα index funds το Vanguard FTSE Social Index Fund σημείωσε μεγαλύτερες αποδόσεις από το Vanguard’s S&P 500 fund τα τελευταία πέντε χρόνια, ωστόσο στη δεκαετία η εικόνα αυτή αντιστρέφεται.

Μην αφήσετε την «αργκό» να σας μπερδεύει

Όροι όπως βιώσιμο, ESG, κοινωνικό αποτέλεσμα, SRI κ.α. μπορεί να σημαίνουν διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικούς ανθρώπους.  Ακόμη οι διαχειριστές κεφαλαίων που ενσωματώνουν περιβαλλοντικά ή κοινωνικά κριτήρια στις επενδύσεις τους μπορεί να λειτουργούν με διαφορετικό τρόπο. Για παράδειγμα μπορεί κάποιος διαχειριστής να αποκλείει τελείως επιχειρήσεις με αμφισβητήσιμες πρακτικές, ή μπορεί να αγοράζει μόνο τις πιο «ηθικές» εταιρείες από κάθε κλάδο.

Μην… ξεφεύγετε

Με τόσες πολλές επιλογές, ένας επενδυτής θα πρέπει να γνωρίζει τις βασικές του προτεραιότητες και το «θέλω να κάνω καλό» δεν είναι αρκετό. Μπορεί κάποιος να αποφασίσει ότι πρώτη προτεραιότητα είναι να μην επενδύει σε μετοχές που είναι αντίθετες με τη θρησκεία ή την ιδεολογία του. Για παράδειγμα όχι μετοχές εταιρειών όπλων ή αλκοολούχων ποτών.

Μην περιμένετε τελειότητα

Κανείς δεν είναι τέλειος. Καμία μετοχή, κανένα fund ακόμα και ο ίδιος ο εαυτό σας. Αντίστοιχα, καμία εταιρεία δεν κάνει μόνο καλό. Μια εταιρεία ΑΠΕ μπορεί να μην συμπεριφέρεται καλά στους εργαζόμενους της ή μια φιλική προς τους γκέι εταιρεία μπορεί να μολύνει το περιβάλλον.

Και παρότι μια βιώσιμη επενδυτική στρατηγική μπορεί να βοηθήσει στο να γίνει ο κόσμος ένα καλύτερο μέρος, ακόμη και οι πιο ηθικοί επενδυτές κάνουν συμβιβασμούς.