Για τη δημοσίευση των μη-χρηματοοικονομικών στοιχείων μίας εταιρείας και για τον αναλυτικό απολογισμό των ενεργειών και στόχων της σε θέματα που σχετίζονται με το περιβάλλον, την κοινωνία, τους εργαζομένους και την αγορά, αναγνωρισμένο εργαλείο διεθνώς αποτελεί πλέον η Έκθεση Εταιρικής Υπευθυνότητας ή αλλιώς Έκθεση Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Η Έκθεση Εταιρικής Υπευθυνότητας, που είναι συμπληρωματική της ετήσιας Έκθεσης Οικονομικού Απολογισμού, αφορά ένα απαιτητικό και σοβαρό έργο που σχετίζεται με όλα τα κομμάτια μιας εταιρείας. Η χρήση της στοχεύει στην αύξηση της διαφάνειας στη σχέση της εταιρείας με τα ενδιαφερόμενα μέρη της (stakeholders), αλλά και στη βελτίωση του διαλόγου μαζί τους.

Διαβάζει ωστόσο κανείς σήμερα τις Εκθέσεις Εταιρικής Υπευθυνότητας; Και ποιοι είναι αυτοί;

Το Global Reporting Initiative (GRI) πραγματοποίησε έρευνα για το κοινό που διαβάζει τις Εκθέσεις αυτές και κατέληξε πως το 60% περίπου των αναγνωστών ανήκει στον επιχειρηματικό χώρο, ενώ περισσότερο από το 25% είναι  πελάτες και προμηθευτές. Ουσιαστικά, κάθε κατηγορία από τα ενδιαφερόμενα μέρη διαβάζει τις εκθέσεις για διαφορετικούς λόγους που άπτονται των συμφερόντων του.

Αρχικά, οι επενδυτές ενδιαφέρονται να διαπιστώσουν πώς συνδέεται η κερδοφορία και η συνολική επιχειρηματική στρατηγική με τις υπεύθυνες πρακτικές. Οι οικονομικοί αναλυτές και οι οργανισμοί αξιολόγησης των ESG (Environmental, Social, Governance) κριτηρίων, για να μπορέσουν να διαμορφώσουν τις βαθμολογίες των εταιρειών για την κατανομή τους ως υψηλού ρίσκου ή ως εταιρείες με ευκαιρίες επενδύσεων. Από την άλλη πλευρά, οι καταναλωτές θέλουν να διαπιστώσουν αν μπορούν να εμπιστευθούν τις εταιρείες από τις οποίες αναμένουν όχι μόνο να παράγουν κέρδος, αλλά να είναι και κοινωνικά υπεύθυνες ώστε να αντιμετωπίζουν κοινωνικά ή περιβαλλοντικά ζητήματα λειτουργώντας με διαφάνεια.

Όσον αφορά στο εργασιακό περιβάλλον, οι εργαζόμενοι της εταιρείας επιθυμούν να διαπιστώσουν πόσο υπεύθυνη είναι η εταιρεία τους και να αισθάνονται υπερηφάνεια, αλλά και οι επαγγελματίες που αναζητούν εργασία θέλουν να αποκτήσουν εικόνα για την εταιρεία ενδιαφέροντός τους. Ειδικότερα, όσοι αναζητούν εργασία διαβάζουν τις Εκθέσεις σε ποσοστό 40%, σύμφωνα με την έρευνα του GRI (Global Reporting Initiative), ενώ περισσότεροι από τους μισούς millennials λένε ότι θα εργάζονταν σε μια εταιρεία που ανταποκρίνεται στις αξίες τους ακόμα και με μικρότερο μισθό. Επίσης, κατηγορία ενδιαφέροντος αποτελούν και οι κοινωνίες μέσα στις οποίες δραστηριοποιείται μια εταιρεία, οι οποίες θέλουν να διαπιστώσουν τη δυναμική και τη φήμη της εταιρείας που μπορεί να τις ωφελήσει.

Τέλος, η εφοδιαστική αλυσίδα ενδιαφέρεται να διαπιστώσει τον τρόπο διαχείρισης ρίσκου της Εταιρείας. Έτσι αποδεικνύεται πως οι Εκθέσεις μπορούν να οδηγήσουν την Εταιρεία σε επιχειρηματικές βελτιώσεις, καινοτομία, ανάπτυξη και νέες ευκαιρίες, ακόμα και με τρόπους που δεν είναι άμεσα ορατοί. 

Ποια είναι όμως η επιρροή των Εκθέσεων σε όσους τις διαβάζουν; Το 60% όσων διαβάζουν τις Εκθέσεις μπορούν να επηρεαστούν θετικά όσον αφορά την καταναλωτική τους συμπεριφορά και τη σχέση τους με μια εταιρεία ή ένα προϊόν, όπως αναφέρει το GRI. Επιπλέον, το 84% των καταναλωτών ανέφερε ότι αναζητάει και επιλέγει προϊόντα από υπεύθυνες εταιρείες, σύμφωνα με την πρόσφατη παγκόσμια έρευνα που υλοποίησε η Cone Communications/Ebiquity.

Στην εποχή της τεχνολογικής εξέλιξης και των ψηφιακών μέσων είναι σημαντικό η παρουσίαση των πληροφοριών στις Εκθέσεις Εταιρικής Υπευθυνότητας να γίνεται πιο φιλική με μεγαλύτερη δημιουργικότητα, παρόλο που περιλαμβάνονται σε αυτές μακροσκελή κείμενα γεμάτα νούμερα και ποσοστά. Ωστόσο, δεν πρέπει να παραβλέπεται το γεγονός ότι αποτελούν ένα θεσμικό έντυπο, το οποίο πρέπει να αντιμετωπίζεται με την κατάλληλη σοβαρότητα, καθώς τόσο στην Ευρώπη, όσο και στην Ελλάδα, υπάρχει συγκεκριμένη νομοθεσία που απαιτεί τη δημοσιοποίηση των στοιχείων Εταιρικής Υπευθυνότητας και Βιώσιμης Ανάπτυξης βάσει συγκεκριμένων standards και οδηγιών, όπως αυτών του GRI και του Οικουμενικού Συμφώνου των Ηνωμένων Εθνών.

Είναι προφανές βέβαια πως η επικοινωνία του περιεχομένου των δράσεων και της στρατηγικής Εταιρικής Υπευθυνότητας είναι εξίσου σημαντική και μια σειρά από συμπληρωματικά μέσα, όπως τα Social Media, Videoς και άλλα μέσα προώθησης, ήδη χρησιμοποιούνται από πολλές εταιρείες αποτελεσματικά. Έτσι, σημαντικές πληροφορίες που περιλαμβάνονται στην Έκθεση θα έχουν μεγαλύτερη απήχηση σε όλες τις διαφορετικές ομάδες που αναφέρθηκαν παραπάνω, προσφέροντας ένα ευρύ πεδίο δράσης για τις εταιρείες, ώστε να προσεγγίσουν τις Εκθέσεις τους με καινοτομία και δημιουργικότητα.
Αρκετοί επαγγελματίες στη χώρα μας δεν κατανοούν τη σημασία της Βιώσιμης Ανάπτυξης για το μέλλον των επιχειρήσεών τους, ενώ κάποιοι άλλοι αναρωτιούνται ποιοι διαβάζουν τις εκθέσεις Εταιρικής Ευθύνης.

Τα παραπάνω στοιχεία, όμως, αποδεικνύουν τη σημασία της σωστής χρήσης της, πέρα και πάνω από τις νομοθετικές απαιτήσεις και σύμφωνα με τις νέες τάσεις που έχουν διαμορφωθεί στην  αγορά.