Ως τα νέα «βελτιωμένα» αμοιβαία κεφάλαια παρουσιάζονται τα Διαπραγματεύσιμα Αμοιβαία Κεφάλαια (Exchange Traded Fund-ETF) από πολλούς οικονομικούς αναλυτές.

Η συγκεκριμένη επενδυτική κλάση έχει κερδίσει τα τελευταία χρόνια σημαντικό έδαφος στις προτιμήσεις των επενδυτών παγκοσμίως αν και στην Ελλάδα βρίσκεται ακόμη στα σπάργανα.

Τα ETFs στην ουσία είναι μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων, τα οποία εκδίδονται από Ανώνυμες Εταιρείες Διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων (ΑΕΔΑΚ) και εισάγονται προς διαπραγμάτευση στο χρηματιστήριο.

Αγοράζονται και πωλούνται κατά τη διάρκεια των επίσημων ωρών διαπραγμάτευσης του χρηματιστηρίου, όπως ακριβώς και οι μετοχές, σε αντίθεση με τα απλά αμοιβαία κεφάλαια, τα μερίδια των οποίων μπορούν να αγοραστούν ή να πωληθούν μόνο στην τιμή που προσδιορίζεται στο τέλος κάθε εργάσιμης ημέρας.

Τα ETFs αναπαράγουν την απόδοση ενός συγκεκριμένου δείκτη, όπως παραδείγματος χάρη τον Γενικό Δείκτη του Χρηματιστηρίου Αθηνών, με πολύ χαμηλό σφάλμα αντιστοίχισης.

Ουσιαστικά, δημιουργούν ένα χαρτοφυλάκιο με σύνθεση παρόμοια με τον δείκτη που ακολουθούν, καθιστώντας έτσι δυνατή την επένδυση στις χρηματιστηριακές αξίες μιας χώρας, ενός κλάδου ή μιας συγκεκριμένης γεωγραφικής περιοχής, με μία και μόνο συναλλαγή. 

Τα πλεονεκτήματα

Όπως σημειώνουν σύμβουλοι επενδύσεων, με τα ETFs επιτυγχάνεται σημαντική διασπορά κινδύνου μέσω της συμμετοχής σε ένα ιδιαίτερα διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο. Παράλληλα, το κόστος συμμετοχής στα ETFs είναι σημαντικά χαμηλότερο σε σχέση με τις επενδύσεις σε μεμονωμένες μετοχές ή αμοιβαία κεφάλαια λόγω των μικρότερων αριθμών εντολών.

Επιπλέον, το κόστος διαχείρισης των ETFs είναι μηδενικό επειδή η διαχείριση των συγκεκριμένων επενδυτικών εργαλείων είναι παθητική, καθώς το μείγμα του χαρτοφυλακίου καθορίζεται αυτόματα από τον δείκτη που παρακολουθεί το ETF.

Τέλος, τα ETFs παρέχουν μία ιδιαίτερα χρηστική μορφή επένδυσης σε ιδιώτες επενδυτές, οι οποίοι από μόνοι τους δεν έχουν ούτε τα κεφάλαια αλλά ούτε τον χρόνο και την τεχνογνωσία για να διαμορφώσουν ένα αποτελεσματικά διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο τίτλων.

Αγορά και πώληση

Ο επενδυτής έχει πρόσβαση σε πληροφορία πραγματικού χρόνου, αξιολογώντας δεδομένα όπως οι τιμές των μεριδίων, η τιμή του δείκτη που αυτά παρακολουθούν, η καθαρή αξία ενεργητικού ανά μερίδιο (NAV per unit), η ενδεικτική καθαρή αξία ενεργητικού μεριδίου (i-NAV) κ.λπ.

Το ενεργητικό του ETF περιλαμβάνει τις αξίες του δείκτη τον οποίο παρακολουθεί, παράλληλα με τυχόν άλλα παράγωγα προϊόντα που βασίζονται σε αυτόν, καθώς και μετρητά τα οποία προέρχονται μεταξύ άλλων από μερίσματα που διανέμουν οι εταιρείες του δείκτη, στην περίπτωση που ο υποκείμενος δείκτης είναι μετοχικός.

Το NAV/unit υπολογίζεται και ανακοινώνεται από την Εταιρεία Διαχείρισης στο τέλος κάθε εργάσιμης ημέρας. Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης οι τιμές των αξιών που συνθέτουν τον δείκτη μεταβάλλονται. Ως αποτέλεσμα το NAV/unit το οποίο έχει υπολογίσει και ανακοινώσει η Εταιρεία Διαχείρισης στο τέλος της προηγούμενης ημέρας μεταβάλλεται. Για τον λόγο αυτό, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης το χρηματιστήριο υπολογίζει και διαχέει μια εκτίμηση του NAV/unit, γνωστή ως iNAV, η οποία ενσωματώνει και αντικατοπτρίζει ακριβώς τις μεταβολές που υφίστανται οι τιμές των αξιών του χαρτοφυλακίου του ETF ενδοσυνεδριακά.

Το iNAV ενδοσυνεδριακά αντικατοπτρίζει τη θεωρητική τιμή ενός μεριδίου ETF. Το μερίδιο από την άλλη πλευρά μπορεί κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, ανάλογα με την προσφορά και τη ζήτηση, να διαπραγματεύεται σε τιμή διαφορετική από τη θεωρητική τιμή του, είτε υψηλότερη είτε χαμηλότερη.

Συγκρίνοντας οι επενδυτές την τρέχουσα με την iNAV τιμή, γνωρίζουν εάν το μερίδιο στο ΔΑΚ της επιλογής τους διαπραγματεύεται με premium ή discount: Όταν η τρέχουσα τιμή του μεριδίου είναι υψηλότερη από την τιμή iNAV τότε το μερίδιο διαπραγματεύεται σε premium ή είναι υπερτιμημένο, ενώ όταν συμβαίνει το αντίθετο τότε το μερίδιο διαπραγματεύεται σε discount ή είναι υποτιμημένο.

Αξίζει να σημειωθεί πως στην αγορά μεριδίων ETFs υποχρεωτική είναι η παρουσία ενός τουλάχιστον Ειδικού Διαπραγματευτή, ο οποίος παρέχει ζεύγη εντολών αγοράς και πώλησης (quotes) συνεχώς κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, διευκολύνοντας με αυτό τον τρόπο τη διαπραγμάτευση επί μεριδίων ETF και φροντίζοντας για τη συνεχή ύπαρξη ρευστότητας.