Τράπεζες
07-11-2021 | 17:40

Ν. Καραμούζης: Χρειάζονται θεσμικές πρωτοβουλίες και κίνητρα για την αναβάθμιση του Χ.Α.

Newsroom
Μοιράσου το
Ν. Καραμούζης: Χρειάζονται θεσμικές πρωτοβουλίες και κίνητρα για την αναβάθμιση του Χ.Α.
live updates: Ανανεώθηκε πριν

Την ανάγκη τολμηρών θεσμικών πρωτοβουλιών και κινήτρων για την αναβάθμιση του θεσμού του Χρηματιστηρίου, μέσω της υλοποίησης ενός ολοκληρωμένου σχεδίου, επισημαίνει με άρθρο του στην Καθημερινή της Κυριακής, ο Νίκος Καραμούζης, Executive Chairman SMERemediumCap. Ο κ. Καραμούζης εκτιμά ότι πρέπει να ενισχυθεί με φορολογικά κίνητρα η εισαγωγή νέων εταιρειών στο ΧΑ, επισημαίνοντας ότι το κρισιμότερο ζήτημα είναι ότι αρκετές ελληνικές επιχειρήσεις, χρειάζονται σήμερα σημαντικά κεφάλαια για να διεθνοποιηθούν, εξυγιανθούν, αναβαθμιστούν τεχνολογικά, για να αποκτήσουν το κρίσιμο μέγεθος και τον αναγκαίο υψηλό βαθμό εξωστρέφειας. «Καλούνται να συνδυάσουν τα επόμενα χρόνια την αξιοποίηση των επενδυτικών κεφαλαίων του σχεδίου «Ελλάδα 2.0» με ιδίους πόρους, τους οποίους,
όμως, αρκετές εταιρίες στερούνται. Αντί να υποχρεωθούν τελικά να πουληθούν σε στρατηγικό ξένο επενδυτή ή να απορροφηθούν από άλλη εταιρία, θα μπορούσαν δυνητικά να αντλήσουν τα αναγκαία κεφάλαια από την κεφαλαιαγορά και το χρηματιστήριο, ιδιαίτερα αν έχουν ένα πειστικό αναπτυξιακό αφήγημα, σύγχρονη διοίκηση απαλλαγμένη από τις ενίοτε παραλυτικές οικογενειακές διαφορές συγγενών-μετόχων, σύγχρονη εταιρική διακυβέρνηση, διαφάνεια και αποτελεσματικούς ελέγχους και κανονιστική συμμόρφωση», επισημαίνει.

Όπως εκτιμά ο κ. Καραμούζης, αν ο εγχώριος χρηματιστηριακός θεσμός συνεχίσει τη φθίνουσα πορεία του και επειδή αυξάνονται οι εξωχρηματιστηριακές συναλλαγές και η συγκέντρωση του κλάδου διεθνώς, θα καταστεί ίσως αναγκαία η εξέταση εναλλακτικών λύσεων, συμπεριλαμβανομένης και της συγχώνευσής του ή της πώλησής του σε άλλο διεθνές χρηματιστήριο ως ύστατη λύση.

Όπως αναφέρει ο κ. Καραμούζης, ο ημερήσιος τζίρος του ελληνικού χρηματιστηρίου αποτελεί μόνο το 0,1% της κεφαλαιοποίησής του, 30-40% του ημερήσιου τζίρου γίνεται από τις τραπεζικές μετοχές και 10 μετοχές καλύπτουν το 75% του συνόλου των συναλλαγών. Επιπροσθέτως, ο δείκτης τιμής προς κέρδος (P/E) κυμαίνεται κοντά στο 11, ενώ στην ευρωζώνη ο αντίστοιχος είναι >16 και στις ΗΠΑ >22. Παράλληλα, η σχέση κεφαλαιοποίησης προς ΑΕΠ κυμαίνεται κοντά στο 35%, (π.χ. Στις ΗΠΑ στο 287%!), από τους χαμηλότερους στην Ευρωζώνη. Όλα τα παραπάνω συμβαίνουν παρά τις ευνοϊκές συνθήκες αγοράς, όπως: τα ιστορικά χαμηλά επιτόκια, η πρόσφατη ανάκαμψη της ελληνικής και της παγκόσμιας οικονομίας, το ευνοϊκό επενδυτικό κλίμα, οι προβλέψεις για ανάπτυξη στην Ελλάδα υψηλότερη του μ.ο. της Ευρωζώνης, με υποστήριξη και από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (πόροι ύψους € 30,5δις περίπου, το δεύτερο μεγαλύτερο πακέτο στην Ευρωζώνη ως ποσοστό του ΑΕΠ) και την αντίστοιχη υλοποίηση του αναπτυξιακού Εθνικού Σχεδίου «Ελλάδα 2.0», η βελτίωση των εταιρικών κερδών προ φόρων, (για 91 εισηγμένες εταιρείες εκτός τραπεζών, το EBIDTA + 87% το α΄ εξάμηνο 2021, έναντι του α΄ εξαμήνου 2020), η χαμηλή σχέση εταιρικών ιδίων κεφαλαίων προς χρέος, (στο 0,63%), η πρόσφατη μείωση του συντελεστή φορολογίας εταιρικών κερδών και ασφαλιστικών εισφορών και η διαρκής ανοδική πορεία των διεθνών χρηματιστηρίων, τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα. 

«Υπάρχει μια σοβαρή αναντιστοιχία μεταξύ θετικών οικονομικών εξελίξεων στην Ελλάδα και αύξησης στα ξένα χρηματιστήρια, σε σχέση με τη σχετική στασιμότητα τιμών στο Χ.Α., π.χ. ο δείκτης του Χ.Α. αυξήθηκε, + 5,3%, ενώ ο αντίστοιχος της Πορτογαλίας, +90,6% από το 2015 μέχρι σήμερα. Αναμφίβολα, υπάρχουν μεσοπρόθεσμοι οικονομικοί κίνδυνοι στην Ελλάδα, που πιθανά να προβληματίζουν ή ν’ αποτρέπουν τους επενδυτές, ωστόσο, οι βασικές προκλήσεις του Χ.Α., είναι κυρίως δομικές και διαρθρωτικές και λιγότερο μακροοικονομικές», λέει ο κ. Καραμούζης. 
Όπως τονίζει, μια πρώτη χαρτογράφηση του Χ.Α., δεν είναι ενθαρρυντική. Συγκεκριμένα, 25 εταιρίες βρίσκονται σε αναστολή διαπραγμάτευσης (γιατί δεν διαγράφονται;), 11 εταιρίες διαπραγματεύονται στην εναλλακτική αγορά με ανύπαρκτο τζίρο και 26 εταιρίες βρίσκονται σε επιτήρηση με ελάχιστη εμπορευσιμότητα. Επιπροσθέτως, από τις 121 εταιρίες που διαπραγματεύονται στην κύρια αγορά, 61 εταιρίες έχουν κεφαλαιοποίηση < € 50εκ., άρα, δεν προσφέρουν κανένα ενδιαφέρον για Θεσμικούς επενδυτές, ενώ υπάρχουν μόνο 23 εταιρίες με κεφαλαιοποίηση > € 500εκ., που αποτελούν δυνητικά και το αντικείμενο ενδιαφέροντος των ξένων επενδυτών.

«Διεθνείς μελέτες επιβεβαιώνουν ότι η λειτουργία μιας σύγχρονης και δυναμικής εγχώριας κεφαλαιαγοράς, με βάθος, ρευστότητα, θεσμική σταθερότητα, τεχνολογική αρτιότητα, σύγχρονα εργαλεία διαπραγμάτευσης, αποτελεσματικούς κανόνες λειτουργίας και εποπτείας, αποτελεί κρίσιμο πυλώνα για την επίτευξη διατηρήσιμης αναπτυξιακής πορείας. Παράλληλα, το χρηματιστήριο, αποτελεί για τις επιχειρήσεις σημαντική πηγή άντλησης μεσοπρόθεσμων επενδυτικών κεφαλαίων, κάθε είδους και μορφής, σοβαρή επενδυτική εναλλακτική για την εγχώρια και ξένη αποταμίευση, αποτελεσματικό θεσμό για την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων, ενώ παράλληλα δημιουργεί θέσεις εργασίας και διατηρεί σε σχετικούς όρους σε σχέση με τις μη εισηγμένες εταιρίες, καλύτερη εταιρική διακυβέρνηση και αποτελεσματικότερη διαφάνεια, λογοδοσία και εσωτερικούς και εξωτερικούς ελέγχους. Είναι ένας κρίσιμος αναπτυξιακός θεσμός σύζευξης της μακροχρόνιας αποταμίευσης με τις παραγωγικές επενδύσεις», επισημαίνει ο κ. Καραμούζης.

Ως σημαντικότερες δομικές αδυναμίες του ελληνικού χρηματιστηρίου, ο κ. Καραμούζης εντοπίζει:

1)    Την πρωτοφανή διαρκή «ξηρασία» εισαγωγής νέων εταιρειών στο Χ.Α., που αποτελούν ζωτικό οξυγόνο για την αναπτυξιακή του πορεία. Είναι εντυπωσιακό ότι δεν έχει γίνει ούτε μια εισαγωγή σημαντικής εταιρίας στο Χ.Α. τα τελευταία δέκα χρόνια.

2)    Το ότι τα υπό εγχώρια θεσμική διαχείριση μετοχικά κεφάλαια είναι περιορισμένα σήμερα (ασφαλιστικές εταιρίες, ασφαλιστικά ταμεία και αμοιβαία κεφάλαια) και δεν ξεπερνούν τα € 2 -2,5δις συνολικά. Για να αυξηθούν τα υπό διαχείριση ποσά, πρέπει να ενθαρρυνθούν με φορολογικά κίνητρα οι ιδιώτες αποταμιευτές να συμμετάσχουν σε προγράμματα μακροχρόνιας αποταμίευσης μέσω θεσμικών τοποθετήσεων με υποχρέωση των τελευταίων τοποθέτησης τμήματος των αντληθέντων διαθεσίμων σε ελληνικές κινητές αξίες, (π.χ. απόκτηση εξειδικευμένων ασφαλιστικών προϊόντων συνταξιοδότησης). Επιπροσθέτως, να επιταχυνθεί η ανάπτυξη από τις επιχειρήσεις του τρίτου πυλώνα κοινωνικής ασφάλισης.

3)    Το ότι οι ελεύθερα διαπραγματεύσιμες μετοχές αποτελούν σχετικά περιορισμένο ποσοστό του συνόλου των μετοχών, λίγο χαμηλότερο του 50% του συνόλου (π.χ. Europe Stoxx 600 το free float στο 78%!). Θετική εξέλιξη θα αποτελούσε η επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων, η καθιέρωση υποχρέωσης των βασικών μετόχων μιας εισηγμένης εταιρίας να μειώνουν σταδιακά το ποσοστό μετοχικού ελέγχου τους, μέχρι π.χ. του 50% του συνόλου σε βάθος χρόνου και η έξοδος από το χρηματιστήριο μετοχών με λιγότερο από 15% ελεύθερα διαπραγματεύσιμες μετοχές.

4)    Το ότι δυναμικοί κλάδοι της ελληνικής οικονομίας δεν εκπροσωπούνται στο Χ.Α., όπως π.χ. οι κλάδοι τροφίμων, ναυτιλίας, τουρισμού, supermarkets, μεσαίων βιομηχανικών μονάδων, αλυσίδων λιανικής και εξαγωγών. Όπως τονίζει ο κ. Καραμούζης είναι εξαιρετικά κρίσιμο να στοχεύσουμε στην προσέλκυση στο Χ.Α. των δυναμικά αναπτυσσόμενων κλάδων της οικονομίας.  

5)    Παρά τις πρόσφατες βελτιώσεις του νομοθετικού πλαισίου της εταιρικής διακυβέρνησης, οι ξένοι επενδυτές εξακολουθούν να παραμένουν προβληματισμένοι, ιδιαίτερα μετά την τραγική περίπτωση και τους ατυχείς χειρισμούς της Folli-Follie. Σκεπτικισμός υπάρχει για την ποιότητα και την πληρότητα των ισολογισμών των εισηγμένων εταιριών στο Χ.Α., την ποιότητα και πληρότητα των εσωτερικών και εξωτερικών ελέγχων και την ειλικρίνεια των ισολογισμών τους, ιδιαίτερα για τις μικρότερες εταιρίες. Περαιτέρω θεσμική θωράκιση ίσως προϋποθέτει τη διεύρυνση των ευθυνών των ορκωτών ελεγκτών, τον υποχρεωτικό έλεγχο των μεγαλύτερων εταιριών μόνο από διεθνείς ελεγκτικές εταιρίες, την εντατικοποίηση των ελέγχων από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, που πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω η στελέχωσή της με καλά αμειβόμενα και έμπειρα στελέχη, τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας και τη διεύρυνση των ευθυνών των εσωτερικών ελεγκτών και του Διοικητικού Συμβουλίου των εισηγμένων εταιριών και την υποχρεωτική ενσωμάτωση των παρατηρήσεων των ορκωτών ελεγκτών στους ισολογισμούς των εταιριών, εισηγμένων ή μη, κάτι που δεν ισχύει σήμερα!

6)    Δεν υπάρχει ικανοποιητικός αριθμός εταιριών με σχετικά μεγάλη κεφαλαιοποίηση και ως εκ τούτου, οι ελληνικές εταιρίες δεν συμμετέχουν σε σημαντικό βαθμό στους διεθνείς μετοχικούς δείκτες ούτε διαμορφώνονται με αυτές επενδυτικά εργαλεία τύπου ETFs, για τα οποία υπάρχει ζήτηση και δημιουργείται ρευστότητα.

7)    Παρά τις συνεχείς προσπάθειες της διοίκησης του χρηματιστηρίου και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, δεν έχουν αναπτυχθεί ικανοποιητικώς οι θεσμοί των μελλοντικών συμβολαίων και παραγώγων (χαμηλή ρευστότητα), του short selling, του δανεισμού τίτλων και του market making.

Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.