Ήταν Σάββατο βράδυ, όταν ο Νεμέσιο «Ελ Μέντσο» Οσεγκουέρα Θερβάντες απολάμβανε τη ζωή σε μια πολυτελή καμπίνα στους πευκολόφους μιας παραθεριστικής κατοικίας στην Ταπάλπα, έναν δημοφιλή τουριστικό προορισμό στη δυτική πολιτεία Χαλίσκο. Νωρίς το πρωί της Κυριακής, μια μοίρα μεξικανικών δυνάμεων ασφαλείας πυροβόλησε και σκότωσε τον 59χρονο βαρόνο ναρκωτικών σε μια πεντάωρη ανταλλαγή πυρών.
Οι αστυνομικοί είχαν βρει τον πιο καταζητούμενο άνδρα του Μεξικού παρακολουθώντας τις κινήσεις της ερωμένης του η οποία είχε ταξιδέψει για να τον συναντήσει το Σαββατοκύριακο. Ο Ελ Μέντσο αφήνει πίσω του το καρτέλ Νέας Γενιάς του Χαλίσκο (γνωστό ως CJNG), μία από τις δύο μεγαλύτερες οργανώσεις διακίνησης ναρκωτικών του Μεξικού, μαζί με το καρτέλ Σιναλόα, με επικεφαλής τον 68χρονο Χοακίν «Ελ Τσάπο» Γκουσμάν, ο οποίος εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης σε φυλακή των ΗΠΑ.
Πρώην αστυνομικός του Χαλίσκο που έζησε (και φυλακίστηκε) στις ΗΠΑ ως νέος, ο Ελ Μέντσο ίδρυσε το CJNG το 2009 ως παρακλάδι του καρτέλ Μιλένιο, μετά τις συλλήψεις και τους θανάτους των ηγετών του και άγρια μάχη για την εξουσία. Με τον συνδυασμό πειθαρχίας και σκληρότητας (όπως το να πετάει βασανισμένα σώματα στους δρόμους το 2011), ο Ελ Μέντσο μεγάλωσε την οργάνωσή του πέρα από λαθρεμπόριο ναρκωτικών, σε εμπορία ανθρώπων, εκβιασμούς, κλοπή καυσίμων και οικονομικές απάτες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Ελ Μέντσο: Ποιος ήταν ο νονός των καρτέλ ναρκωτικών - Ο πιο καταζητούμενος άνδρας στο Μεξικό
Κατά πάσα πιθανότητα, ο Ελ Μέντσο ήταν ο πλουσιότερος βαρόνος της πατρίδας του μέχρι τον θάνατό του. Μεξικανοί αξιωματούχοι εκτίμησαν το 2017 ότι η CJNG κατείχε περίπου 50 δισ. δολάρια σε assets. To 2019, ο Κάιλ Μόρι, πράκτορας της Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών που τον ερευνούσε για χρόνια, επεσήμανε στο Univision ότι ο βαρόνος είχε περιουσία μεταξύ 500 εκατ. δολαρίων και 1 δισ. δολαρίων.
Τα τελευταία επτά χρόνια, η CJNG αύξησε το μερίδιό της στη βιομηχανία παράνομης διακίνησης ναρκωτικών του Μεξικού εν μέσω της συνεχιζόμενης διάσπασης του καρτέλ Σιαλόα και της αποδυνάμωσης των περιφερειακών παικτών, ενώ παράλληλα πίεζε και προς άλλες παράνομες ροές χρήματος. Τι συμβαίνει με την εγκληματική αυτοκρατορία δισ. δολαρίων του Ελ Μέντσο τώρα που είναι νεκρός;
Οι επιχειρηματικές δραστηριότητες της CJNG πιθανότατα θα περάσουν στα χέρια μελών της οικογένειας και στενών συνεργατών. Ακόμα κι αν υπάρχει κενό εξουσίας, οι μπίζνες θα συνεχίσουν να λειτουργούν, παράγοντας μετρητά. «Είναι σαν να αρρώστησε ο διευθυντής της Target, τα καταστήματα δεν πρόκειται να σταματήσουν να λειτουργούν», τόνισε στο Fοrbes ο Ντέιβιντ Ταϊρί, βετεράνος της DEA με 25 χρόνια στην πλάτη. «Έχουν συνηθίσει τέτοιες καταστάσεις - και σίγουρα υπάρχει ζήτηση» πρόσθεσε.
Η τύχη της προσωπικής περιουσίας του Ελ Μέντσο είναι ένα πιο περίπλοκο ερώτημα. Σύμφωνα με πρώην πράκτορες και εισαγγελείς των ΗΠΑ με εμπειρία στην διερεύνηση υποθέσεων ναρκωτικών και στην κατάσχεση των assets του, ο πιο επικίνδυνος εγκληματίας στο Μεξικό πιθανότατα κατείχε ένα τεράστιο επενδυτικό χαρτοφυλάκιο -όμοιο με αυτό ενός νόμιμου δισεκατομμυριούχου.
Το portofolio του εκτιμάται πως ήταν χωρισμένο σε τραπεζικούς λογαριασμούς γεμάτους μετρητά, supercars, πολυτελή ακίνητα, ιδιωτικά αεροπλάνα, μετοχές, κρυπτονομίσματα, ακόμη και νόμιμες επιχειρήσεις που είχαν συσταθεί για να βοηθήσουν στο ξέπλυμα χρήματος, διασκορπισμένες σε όλο το Μεξικό, τις ΗΠΑ και ακόμη πιο μακριά στην Ευρώπη και την Ασία.
«Μακάρι να ήταν τόσο απλό όσο ο κακός με το κουλ αυτοκίνητο και τις περιστρεφόμενες ζάντες, αλλά είναι τόσο διαφορετικό. Έχει επενδύσεις. Έχει ξενοδοχεία. Έχει δίκτυα με ποικίλες μορφές παθητικού εισοδήματος, είτε μέσω ενοικιαζόμενων ακινήτων, είτε μέσω εξαγωγής και εισαγωγής πραγματικών αγαθών και υπηρεσιών από την Κίνα, ακόμη και την Ευρώπη» εξήγησε ο Ταϊρί.
Οι αρχές επιβολής του νόμου των ΗΠΑ και του Μεξικού, σε συνεργασία με τράπεζες που παρακολουθούν αναφορές ύποπτης δραστηριότητας, θα αναζητούν τα φυσικά assets του Ελ Μέντσο (ακίνητα, αυτοκίνητα και αεροπλάνα), καθώς και τα κεφάλαια που ξεπλένονται από ναρκωτικά μέσω αμερικανικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Το ζήτημα είναι να ανιχνευθεί το χρήμα που διασχίζει ένα δίκτυο με οικονομικούς βραχίονες εικονικών εταιρειών και συναλλαγών σε διεθνή επενδυτικά οχήματα.
«Δημιουργούν εικονικές εταιρείες. Μεταφέρουν τα χρήματα στα ονόματα συγγενών. Χρησιμοποιούν cryptos. Ασχολούνται με δραστηριότητες που βασίζεται στο εμπόριο για να μετατρέψουν τα χρήματά τους σε κάτι νόμιμο», υπογράμμισε ο Στέφαν Κασέλα, πρώην ομοσπονδιακός εισαγγελέας, ο οποίος θυμάται έναν έμπορο ναρκωτικών που κρυφά έβγαζε χρήματα μέσα από μια φάρμα με λάμα. «Δεν υπάρχει ένας μόνο τρόπος» συμπλήρωσε.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Δεν έχασε την αίγλη της η New Balance - To rebranding με τα «dad shoes»
Ακόμα κι αν ο Ελ Μέντσο είχε συλληφθεί, οι εισαγγελείς θα δυσκολεύονταν να τον πείσουν να αποχωριστεί τον πλούτο του. Οι ΗΠΑ διέταξαν τον πρώην Ελ Τσάπο να καταβάλει 12,6 δισ. δολάρια σε αποζημιώσεις το 2019, αφού καταδικάστηκε για πολυάριθμες ποινικές κατηγορίες, αλλά δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο βαρόνος των ναρκωτικών πλήρωσε ποτέ ούτε ένα σεντ.
Η δικηγόρος του, Μάριελ Κολόν, ισχυρίζονταν ότι ήταν «τρελό να σκεφτεί κανείς ότι ο Γκουσμάν θα είχε όλα αυτά τα χρήματα», όμως αυτό δεν έχει εμποδίσει τις ΗΠΑ να κυνηγήσουν τα assets του Ελ Τσάπο και των συνεργατών του. Μέχρι σήμερα έχουν κατασχέσει πολλά πολυτελή σπίτια, σπορ αυτοκίνητα, έναν στόλο ελικοπτέρων και μια συλλογή από σπάνια κοσμήματα - αλλά όλα αυτά αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 1% της χρηματικής δικαστικής απόφασης που επιβλήθηκε σε βάρος του ναρκέμπορου.
«Τι πρόκειται να κάνει η κυβέρνηση; Δεν μπορούν να κάνουν τίποτα», διαπίστωσε ο Μάικλ Βιτζίλ, βετεράνος της DEA με 31 χρόνια υπηρεσίας, ο οποίος πέρασε χρόνο κυνηγώντας εμπόρους ναρκωτικών στο Μεξικό και την Κολομβία. «Όταν τους επιβάλλουν ισόβια κάθειρξη, γιατί να συνεργαστούν για να τους παράσχουν αυτά τα χρήματα; Ούτε εγώ δεν θα το έκανα» σημείωσε.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Γιατί ο MrBeast κάνει... παιχνίδι και το fintech
Για τους βαρόνους των ναρκωτικών, όσο πλουσιότερος γίνεσαι, τόσο λιγότερο μπορείς να ζήσεις σαν ανέμελος δισεκατομμυριούχος. Μόλις μπορείς να αντέξεις οικονομικά τα γιοτ, τις εξοχικές κατοικίες και τα ιδιωτικά τζετ, πιθανότατα βρίσκεσαι ήδη στο ραντάρ των Αμερικανών και Μεξικανών ερευνητών. Ο Ελ Μέντσο κρυβόταν στο Μεξικό από το 2011, όταν η ομοσπονδιακή εισαγγελία εξέδωσε για πρώτη φορά ένταλμα σύλληψης εναντίον του.
Έχει διαφύγει της σύλληψης για τόσο καιρό λόγω της προθυμίας του να πηδάει ανάμεσα σε καμπίνες σε απομακρυσμένες, ορεινές περιοχές, διευθύνοντας την αυτοκρατορία του μέσω προφορικών εντολών. «Ζουν σε φρικτά μέρη. Μέρη όπου δεν έχεις τηλεόραση ή πρόσβαση σε γιατρούς. Το φαγητό είναι άθλιο. Γίνεται μια δύσκολη ζωή για αυτούς» υπενθύμισε ο Βιτζίλ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Οι πολυτιμότερες ομάδες του NBA για το 2026 - Από «χρυσό» το Τοπ 3
Άλλοι ναρκέμποροι και οι συγγενείς τους θα διακινδυνεύσουν τη σύλληψη για να διατηρήσουν τον πλούσιο lifestyle τους χρησιμοποιώντας πλαστά διαβατήρια και περίτεχνα κατασκευασμένες ταυτότητες, μόνο και μόνο για να μπορούν να συνεχίσουν να απολαμβάνουν την υψηλή ζωή. Ο γαμπρός του Ελ Μέντσο, Κριστιάν Φερνάντο Γκουτιέρεζ-Οτσόα, το 2023, σκηνοθέτησε τον θάνατό του, υιοθέτησε ένα ψευδώνυμο και μετακόμισε σε ένα σπίτι αξίας 1,2 εκατ. δολαρίων στο Ρίβερσαϊντ της Καλιφόρνια.
Οι ομοσπονδιακές αρχές τον συνέλαβαν ένα χρόνο αργότερα. Ο Ελ Μέντσο βρήκε τον θάνατό του ακριβώς επειδή ενέδωσε στον πειρασμό. Το Tapalpa Country Club, όπου διέμενε είναι μια διώροφη καμπίνα με πέτρινους τοίχους και μια κόκκινη κεραμοσκεπή, διαθέτει μια εξωτερική βεράντα με ξύλινα δοκάρια, μια μοντέρνα κουζίνα με τεράστιο ψυγείο και θέα σε μια γαλήνια λίμνη και σε λόφους με πεύκα. Οι ανέσεις που ο Ελ Μέντσο σπάνια επέτρεπε στον εαυτό του ήταν αυτές που τελικά κόστισαν τη ζωή του.
