Μετά από μια χρονιά που έχει εξελιχθεί σε πανωλεθρία για τα εμπορεύματα -από τον καφέ έως το πετρέλαιο- το κακάο καταγράφει «απολαυστικές» αποδόσεις, προσελκύοντας ολοένα περισσότερα επενδυτικά κεφάλαια.

Δύο παγκόσμιοι κολοσσοί παραγωγής κακάο, η περουβιανή United Cacao και η βελγική KKO σχεδιάζουν ήδη να επεκτείνουν τις εργοστασιακές μονάδες τους, την ώρα που οι ελλείψεις στην παραγωγή εκτινάσσουν τις τιμές. Ο κλάδος κυριαρχείται, παραδοσιακά, από μικρούς παραγωγούς, ωστόσο, αρκετές εταιρείες προσβλέπουν στη βιομηχανοποίηση της καλλιέργειας κακάο, μετά την εκτόξευση των τιμών κατά 50% από το 2012, καθώς η μεσαία τάξη στις ασιατικές χώρες έχει εκτινάξει τη ζήτηση για σοκολάτα.

Το φαινόμενο του Ελ Νίνιο έχει δώσει ακόμη μεγαλύτερη ώθηση στην τιμή του κακάο, καθώς αναμένεται να περιορίσει την παραγωγή από το Εκουαδόρ έως την Ινδονησία.

«Σχεδόν όλα τα εμπορεύματα που ανέβαιναν από το 2000 έως το 2008 έχουν επιστρέψει στα επίπεδα προ 15ετίας, με εξαίρεση το κακάο», σχολιάζει ο Dennis Melka, διευθύνων σύμβουλος της United Cacao. «Για αυτό οφείλεται στην πραγματικότητα η υποεπένδυση στον τομέα της παραγωγής», εξηγεί.

Η αλήθεια είναι πως πολύ λίγες εταιρείες ασχολούνται με την κατεργασία των κόκκων κακάο, ενώ υπάρχουν από 4 έως 6 εκατ. μικροί παραγωγοί, οι οποίοι είναι στην πλειοψηφία τους οργανωμένοι σε συναιτεριστικές οργανώσεις, όπως αναφέρει ο Benoit Villers, κορυφαίο στέλεχος της KKO.

Οι μεγάλες εταιρείες παραμένουν διστακτικές να επενδύσουν στον κλάδο, κυρίως επειδή οι καλλιέργειες κακάο αργούν να αναπτυχθούν και είναι επιρρεπείς σε ασθένειες, εξηγεί ο Yingheng Chen, αναλυτής της Hardman & Co. στο Λονδίνο. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Κακάο, (ICCO), το 40% περίπου της παγκόσμιας παραγωγής ετησίως καταστρέφεται λόγω παρασίτων και ασθενειών.

Ένας ακόμη παράγοντας που διατηρεί την παραγωγή χαμηλά -και τις τιμές στα ύψη- είναι οι ρευστές συνθήκες που επικρατούν σε χώρες-παραγωγούς όπως η Σιέρα Λεόνε. Η Agriterra που καλλιεργούσε 32.000 στρέμματα για την παραγωγή κακάο στη χώρα, αναγκάστηκε να αναδιπλωθεί μετά το ξέσπασμα του Έμπολα.

Η United Cacao προτιμά να καλλιεργεί στο Περού, όπου το κλίμα είναι ευνοϊκό και το φορολογικό καθεστώς σταθερό. Το Περού θεωρείται χώρα με μικρό κόστος παραγωγής και η περουβιανή εταιρεία χρηματοδοτεί τοπικούς παραγωγούς για επέκταση των καλλιεργειών κατά 32.000 στρέμματα ακόμη.

Η Ακτή Ελεφαντοστού αποτελεί ένα καλό στοίχημα, σύμφωνα με την KKO, καθώς τα περιθώρια κέρδους των παραγωγών είναι υψηλότερα χάρη στην εγχώρια νομοθεσία.

Στη Δυτική Αφρική παράγεται το 70% της παγκόσμιας ποσότητας κακάο αλλά η συγκεκριμένη καλλιέργεια απειλείται από άλλα είδη, όπως το φοινικέλαιο και το φυσικό καουτσούκ που προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις. Στην Ασία, οι μαζικές καλλιέργειες κακάο -κυρίως στη Μαλαισία- αντικαταστάθηκαν τη δεκαετία του 1980 από το φοινικέλαιο.

«Παραδοσιακά, [η καλλιέργεια κακάο] αποτελεί υπόθεση των μεγάλων εταιρειών», σχολιάζει ο Melka. «Τα εταιρικά κεφάλαια έφυγαν από αυτή, γεγονός που έγινε ιδιαίτερα αισθητό στους μικρούς παραγωγούς, κυρίως στην Αφρική. Το τελευταίο διάστημα, όμως, επιστρέφουν δυναμικά, τώρα που οι αποδόσεις δικαιολογούν την επένδυση», καταλήγει.