Διεθνή
18-03-2021 | 10:38

Τι συνέβη όταν Αμερικανοί επενδυτές προσπάθησαν να εξαγοράσουν την παλαιότερη τράπεζα στον κόσμο

Ιταλοί αξιωματούχοι προσπαθούν εδώ και χρόνια να βρουν αγοραστή για την Banca Monte dei Paschi di Siena. Ωστόσο, υπάρχει τουλάχιστον μία προσφορά στο τραπέζι που διστάζουν να εξετάσουν και έχει μείνει έξω από τα φώτα της δημοσιότητας.

Ιταλοί αξιωματούχοι προσπαθούν εδώ και χρόνια να βρουν αγοραστή για την Banca Monte dei Paschi di Siena. Ωστόσο, υπάρχει τουλάχιστον μία προσφορά στο τραπέζι που διστάζουν να εξετάσουν και έχει μείνει έξω από τα φώτα της δημοσιότητας.

Μια ομάδα Aμερικανών επενδυτών με επικεφαλής τον πρώην βουλευτή του Κογκρέσου Norman D. Dicks άρχισε να προσεγγίζει Ιταλούς αξιωματούχους το δεύτερο εξάμηνο του 2020 με ένα σχέδιο 4 δισεκατομμυρίων ευρώ, προκειμένου να αξιοποιήσει το κύρος της παλαιότερης τράπεζας του κόσμου για να ξεκινήσει να συνεργάζεται επιχειρηματικά με Ιταλούς στο εξωτερικά, αναφέρει το Bloomberg επικαλούμενο δύο ανώνυμες πηγές με γνώση του σχεδίου. Η πρόταση έρχεται σε αντίθεση με τη μακρά προσπάθεια της ιταλικής κυβέρνησης να «ενορχηστρώσει» την εξαγορά της Monte Paschi από την UniCredit, τη δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα της Ιταλίας.

Υποβληθεία γύρω στα Χριστούγεννα, η αμερικανική πρόταση προβλέπει 900 εκατ. ευρώ για το μερίδιο της ιταλικής κυβέρνησης, καθώς επίσης και πρόσθετες δεσμεύσεις για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών της τράπεζας.

Αξιωματούχοι του ιταλικού υπουργείου Οικονομικών, επιμένουν πως η πρόταση δεν έχει πιθανότητες επιτυχίας επειδή η ομάδα δεν έχει ιστορικό στον τραπεζικό κλάδο και τα χρηματοοικονομικά της διαπιστευτήρια είναι αδύναμα. Πράγματι, οι δικηγόροι της ομάδας στην Ιταλία δυσκολεύονται να αποδείξουν ότι διαθέτουν την απαιτούμενη ρευστότητα για να ολοκληρώσουν τη συμφωνία, ανέφεραν ανώνυμες πηγές στο Bloomberg.

Με δισεκατομμύρια ευρώ σε χρήματα φορολογούμενων να διακυβεύονται, η πρόταση κατάφερε να μπει στο ραντάρ του πρώην πρωθυπουργού Giuseppe Conte. Οι δικηγόροι του Dick επιδιώκουν τώρα να ξεκινήσουν συνομιλίες με τη νέα ομάδα του υπουργείου Οικονομικών, μετά τη διαδοχή του Conte από τον πρώην Πρόεδρο της ΕΚΤ, Mario Draghi, τον Φεβρουάριο.

Η Monte Paschi έχει γίνει βάρος για την ιταλική κυβέρνηση από την πρώτη φορά που διασώθηκε το 2009. Η αποτυχία του κράτους να πουλήσει την τράπεζα έχει γίνει σύμβολο του ευρύτερου αγώνα για την εκκαθάριση μιας τραπεζικής βιομηχανίας που είναι φορτωμένη με επισφαλή χρέη μετά από δεκαετίες υποτονικής οικονομικής ανάπτυξης. Η Ιταλία έχει υποσχεθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση ότι θα πουλήσει την τράπεζα έως το τέλος του τρέχοντος έτους.

Καθώς ο Draghi προσπαθεί να καταστήσει την Ιταλία ικανή να αντιμετωπίσει το μέλλον, το ερώτημα του τι πρέπει να γίνει με την Monte Paschi είναι μια μεγάλη πρόκληση που καλείται να αντιμετωπίσει νωρίς. Ο Dicks και οι συνεργάτες του δεν προσφέρουν λύση στον Draghi επειδή δεν θεωρούνται κατάλληλοι επενδυτές από το ιταλικό υπουργείο Οικονομικών. Αλλά το γεγονός ότι η προσφορά τους παραμένει ανοιχτή θα μπορούσε κάλλιστα να κάνει τη ζωή του περίπλοκη δίνοντας πάτημα σε εκείνες τις ομάδες στο κοινοβούλιο που ενδεχομένως να μην υποστηρίζουν τα σχέδια του πρωθυπουργού για την τράπεζα.

Ο Draghi έχει δεχτεί στο παρελθόν κριτική για το ότι δεν κατάφερε να εντοπίσει τα προβλήματα που εκκολάπτονταν στην Monte Paschi όταν ήταν διοικητής της Τράπεζας της Ιταλίας. Ο Matteo Salvini, βασικός υποστηρικτής του Draghi που ηγείται του πιο δημοφιλούς κόμματος στην Ιταλία, υπενθύμισε πόσο περίπλοκη μπορεί να γίνει η πολιτική γύρω από την Monte Paschi σε συνέντευξή του την περασμένη εβδομάδα. Προειδοποίησε ότι η κυβέρνηση θα ήταν «τρελή» να πουλήσει το μερίδιό της αυτή τη στιγμή, με την τιμή της μετοχής να κινείται 80% χαμηλότερα σε σχέση με εκείνη που κατέβαλε η κυβέρνηση το 2017.

Προτού εμφανιστεί ο Dicks και προτού διαλυθεί η κυβέρνηση του Conte τον Ιανουάριο, οι Ιταλοί αξιωματούχοι του υπουργείου Οικονομικών είχαν επικεντρωθεί στην προσπάθεια να πείσουν την UniCredit να απορροφήσει την Monte Paschi, η οποία βρέθηκε σε δυσμενή θέση μετά την οικονομική κατάρρευση του 2008. Μετά από δύο κρατικές διασώσεις και περισσότερα από 8 δισεκατομμύρια ευρώ σε χρήματα φορολογουμένων, η τράπεζα εξακολουθεί να αγωνίζεται για την αποκατάσταση της κερδοφορίας της. Η UniCredit είναι ένας πυλώνας του ιταλικού χρηματοπιστωτικού συστήματος με περισσότερα από 900 δισεκατομμύρια ευρώ σε περιουσιακά στοιχεία και 80.000 υπαλλήλους.

Η UniCredit θεωρήθηκε ως η μοναδική επιλογή από εσωτερικούς παράγοντες της πολιτικής.

Πολιτική και τραπεζική έδειξαν να ευθυγραμμίζονται όταν ο πρώην υπουργός Οικονομικών Pier Carlo Padoan από το κεντροαριστερό Δημοκρατικό Κόμμα ανέλαβε Πρόεδρος της UniCredit το φθινόπωρο 2020. Ο Padoan είχε επιβλέψει το δεύτερο πακέτο διάσωσης της Monte Paschi το 2017 και, μετά την άφιξή του, οι διαπραγματεύσεις υπό τον CEO της UniCredit Jean Pierre Mustier άρχισαν να επιταχύνονται. Από την πλευρά της κυβέρνησης, υπεύθυνος ήταν ο ΥΠΟΙΚ του Conte και συνάδελφος στο κόμμα με τον Padoan, Roberto Gualtieri.

Ωστόσο στο παρασκήνιο, ο συνασπισμός των Δημοκρατών με το αντικαθεστωτικό Κίνημα Πέντε Αστέρων άρχισε να ξεχωρίζει. Το Κίνημα Πέντε Αστέρων είχε δει τη δημοτικότητά του να βυθίζεται από όταν κέρδισε τις περισσότερες έδρες στις εκλογές του 2018 και ήθελε να ενισχύσει τη βάση του.

Το κόμμα έχτισε το πολιτικό του κεφάλαιο ασκώντας δριμεία κριτική σε στελέχη και τραπεζίτες μετά την κρίση του 2008 και ανώτεροι αξιωματούχοι εξέφρασαν δημόσια την αντίθεσή τους να πουλήσουν ένα κρατικό περιουσιακό στοιχείο στην UniCredit. Επιπλέον, τα Πέντε Αστέρια είχαν το πλεονέκτημα ότι ήταν το πιο κοντινό κόμμα στον τότε πρωθυπουργό Conte.

Η προσφορά των ΗΠΑ άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά περίπου την ίδια εποχή.

Τον Σεπτέμβριο, ένας δικηγόρος που συστήθηκε ως George Kargianis από το Σιάτλ ανέθεσε σε μια τοπική εταιρεία στη Σιένα, την πόλη της Τοσκάνης όπου ιδρύθηκε η Monte Paschi τον 15ο αιώνα, να εκπροσωπήσει την αμερικανική ομάδα. Ο Kargianis δεν απάντησε σε mails που στάλθηκαν στη διεύθυνση που αναφέρεται στον ιστότοπό του ή σε επαφές μέσω των εκπροσώπων του στην Ιταλία. Ο αριθμός τηλεφώνου που αναφέρεται στον ιστότοπό του δεν λειτουργούσε.

Στη Ρώμη, το ιταλικό Υπουργείο Οικονομικών άρχισε να εργάζεται πάνω σε σχέδιο να κάνει πιο ελκυστική τη συμφωνία για την UniCredit με φορολογική ελάφρυνση ύψους δισεκατομμυρίων. Ο προϋπολογισμός του 2021 περιλαμβάνει φορολογικές ελαφρύνσεις αξίας περίπου 3 δισεκατομμυρίων ευρώ για όποιον αγοράσει την τράπεζα, ενώ η κυβέρνηση συμφώνησε να καλύψει 10 δισεκατομμύρια ευρώ νομικών υποχρεώσεων και να μετατοπίσει περίπου 15 δισεκατομμύρια ευρώ κόκκινων δανείων σε μια bad bank. Ένας Ιταλός αξιωματούχος του Υπουργείου Οικονομικών που εργάζεται πάνω στην πρόταση είπε ότι το πακέτο σχεδιάστηκε για να είναι τόσο ελκυστικό που όλοι θα ενδιαφέρονταν να αγοράσουν το Monte Paschi.

Η UniCredit, ωστόσο, δεν ήταν τόσο σίγουρη, τονίζοντας ότι κάθε συμφωνία πρέπει να προστατεύει την τράπεζα από νομικούς κινδύνους. Επιπλέον, ο Mustier εγκατέλειψε την UniCredit μετά από διαφωνία σχετικά με τη στρατηγική M&A με το διοικητικό συμβούλιο και η επικείμενη άφιξη του Andrea Orcel στη θέση του προσθέτει ένα επιπλέον αβεβαιότητα.

Αλλά τα σχέδια της ομάδας του Dicks προχωρούσαν.

Μετά την πραγματοποίηση της αρχικής επαφής στη Σιένα, οι Αμερικανοί επενδυτές έστειλαν έναν εκπρόσωπο στη Ρώμη, όπου προσπάθησαν να προσλάβουν εμπειρογνώμονες στον τραπεζικό τομέα και προσέγγισαν αρκετούς δικηγόρους, μερικούς κοντά στον κύκλο του Conte, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις συνομιλίες.

Η ομάδα του Conte έκρινε ότι ένας αλλοδαπός ιδιοκτήτης θα ήταν πιο πιθανό να αφήσει την καθημερινή διαχείριση σε στελέχη κοντά στην κυβέρνηση, και θεώρησε ότι η ιδέα της εξεύρεσης εναλλακτικής λύσης αντί της UniCredit θα ταίριαζε στο Κίνημα Πέντε Αστέρων και στη βάση του. Έτσι, οι σύμβουλοι του πρωθυπουργού δεν απέρριψαν τη συμφωνία.

Οι εκπρόσωποι των επενδυτών ήταν επίσης σε θέση να οργανώσουν συναντήσεις στο ιταλικό Υπουργείο Οικονομικών και στο γραφείο του πρωθυπουργού.

Μέχρι τότε, ο Conte αγωνιζόταν να περιορίσει τις επιπτώσεις από την αυτομόληση ενός βασικού μέλους του συνασπισμού του.

Η μετάβαση στην κυβέρνηση Draghi τον Φεβρουάριο και ο διορισμός του Daniele Franco ως υπουργού Οικονομικών καθυστέρησαν τη διαδικασία μελέτης της πρότασης, ανέφεραν άτομα κοντά στις συνομιλίες. Οι επενδυτές περιμένουν ακόμα να ακούσουν από το Υπουργείο Οικονομικών και ζητούν μια συνάντηση για να κινηθεί η διαδικασία ξανά, πρόσθεσαν.

Εν τω μεταξύ, ο Conte ετοιμάζεται να επιστρέψει στην πολιτική της πρώτης γραμμής ως δυνητικός ηγέτης του Κινήματος Πέντε Αστέρων.