Μια νέα μέθοδο χρησιμοποιούν οι τράπεζες για να «σημαδεύουν» τα χαρτονομίσματα που προέρχονται από κλοπή ΑΤΜ ή από παραβίαση χαρτοκιβωτίων ή χρηματαποστολών: το μελάνι ασφαλείας.

Πρόκειται για ένα έξυπνο σύστημα αχρήστευσης τραπεζογραμματίων (Intelligent Banknote Neutralisation System, IBNS), το οποίο ενεργοποιείται όταν εγκληματίες παραβιάσουν ένα προστατευμένο χρηματοκιβώτιο. Με τον τρόπο αυτό, τα κλεμμένα χαρτονομίσματα σημαδεύονται και αχρηστεύονται και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Γνωρίζοντας ότι τα ΑΤΜ διαθέτουν τα συστήματα αυτά, για παράδειγμα, οι ληστές έχουν ένα αντικίνητρο να προβούν στη συγκεκριμένη εγκληματική ενέργεια.

Όπως αναφέρει στο insider.gr ο κ. Βασίλης Παναγιωτίδης, Διευθυντής της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, το σύστημα IBNS χρησιμοποιείται και στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι το χρησιμοποιούν ήδη ορισμένες τράπεζες σε έναν περιορισμένο αριθμό μηχανημάτων αυτόματης ανάληψης. Εκτός από τις τράπεζες, τα συστήματα αυτά προστατεύουν και τους καταναλωτές, αλλά και τους εμπόρους, από τη διακίνηση χαρτονομισμάτων που είναι προϊόν ληστείας.

Εκτός του συγκεκριμένου συστήματος, υπάρχουν και άλλα «κόλπα» με τα οποία οι τράπεζες προστατεύουν τα μετρητά τους από την κλοπή. Ένα εξ αυτών είναι η κόλλα, η οποία καταστρέφει τις δεσμίδες των χαρτονομισμάτων σε περίπτωση παραβίασης. Όταν επιχειρήσει κάποιος να ξεκολλήσει ένα χαρτονόμισμα, αυτό καταστρέφεται.

1. Πώς καταλαβαίνω ότι είναι κλεμμένο ένα χαρτονόμισμα «λερωμένο» με μελάνι;

Όταν ένα χαρτονόμισμα έχει βαφτεί με μελάνι μετά από ενεργοποίηση του συστήματος IBNS, το χρώμα του μελανιού είναι έντονο και συνήθως είναι μωβ, πράσινο, μπλε, κόκκινο ή μαύρο. Επίσης, συνήθως έχουν βαφτεί τα άκρα του χαρτονομίσματος και καλύπτεται μια μεγάλη επιφάνεια. 
Επιπλέον, χρειάζεται προσοχή εάν το χαρτονόμισμα φέρνει ίχνη από λευκαντικό ή προσπάθεια αφαίρεσης του χρώματος, καθώς αυτό είναι κάτι που κάνουν κατεξοχήν οι ληστές για να χρησιμοποιήσουν τέτοια χαρτονομίσματα.

2. Τα χαρτονομίσματα με ίχνη από μελάνι είναι πάντα κλεμμένα;

Όχι απαραίτητα. Είναι πιθανό ένα χαρτονόμισμα να φέρει σημάδια από μελάνι στο πλαίσιο της φυσιολογικής χρήσης του, όπως για παράδειγμα από κάποιο στυλό. Τα χαρτονομίσματα αυτά γίνονται δεκτά κανονικά.

3. Τι πρέπει να κάνω αν βρεθεί στα χέρια μου χαρτονόμισμα βαμμένο με μελάνι;

•    Μην το δεχθείτε, ζητήστε ένα άλλο. Δεν μπορείτε να γνωρίζετε εάν το συγκεκριμένο χαρτονόμισμα είναι προϊόν κλοπής ή… ατυχήματος.
•    Μην δεχθείτε χαρτονομίσματα που φέρουν δείγματα λευκαντικού, καθώς είναι πιθανό αυτά να προέρχονται από την προσπάθεια των ληστών να εξαφανίσουν τα ίχνη του μελανιού ασφαλείας.
•    Σε περίπτωση που διαπιστώσετε ότι έχετε στα χέρια σας ένα τέτοιο χαρτονόμισμα, θα πρέπει να το προσκομίσετε σε κάποιο κατάστημα της Τράπεζας της Ελλάδος. Το αρμόδιο τμήμα θα εξετάσει εάν το μελάνι προέρχεται από σύστημα αχρήστευσης και, στην περίπτωση αυτή, θα καλέσει τις διωκτικές αρχές για περαιτέρω έρευνα. Σε αντίθετη περίπτωση, το χαρτονόμισμα θα αντικατασταθεί.