Απώλειες 560 εκατ. ευρώ μέσα σε μόλις μία εβδομάδα μετρούν οι τραπεζικές μετοχές και το ερώτημα που γεννιέται είναι γιατί το εγχώριο τραπεζικό σύστημα βρέθηκε στο στόχαστρο ενός πρωτοφανούς selloff -χωρίς, μάλιστα, προφανή αφορμή.


Η αλήθεια είναι πως η περασμένη Τετάρτη ήταν μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Από την αρχή του έτους, οι τράπεζες έχουν χάσει 4 δισ. ευρώ από τη χρηματιστηριακή τους αξία, ενώ το κλίμα δεν κατόρθωσαν να αντιστρέψουν ούτε η ολοκλήρωση των stress tests, ούτε η έξοδος από τα μνημόνια, ούτε η επίτευξη των στόχων το α΄εξάμηνο για τα κόκκινα δάνεια.

Τα βαριά σύννεφα που έχουν συγκεντρωθεί πάνω από την ελληνική οικονομία, και δη το τραπεζικό σύστημα, διαφάνηκαν ξεκάθαρα έναν μήνα νωρίτερα, στο Roadshow που διοργάνωσε η ΕΧΑΕ στο Λονδίνο με τη συμμετοχή 33 εισηγμένων εταιρειών.

Το κλίμα κάθε άλλο παρά πανηγυρικό ήταν, παρά την έξοδο από το πρόγραμμα τον Αύγουστο, με τους ξένους επενδυτές να βλέπουν τις τράπεζες ως το «μελανό σημείο» στην Ελλάδα. Διαχειριστής κεφαλαίων ξένου fund με τον οποίο μίλησε το insider.gr είχε πει τότε -προφητικά- ότι «δικαίως είναι distressed οι τραπεζικές μετοχές και δεν πιστεύουμε ότι είναι φθηνές –υπάρχει λόγος που οι τιμές βρίσκονται εκεί που βρίσκονται». Σουηδός διαχειριστής εξέφρασε την εκτίμηση ότι οι τράπεζες «σέρνουν το ντενεκεδάκι» -κατά την αγγλική έκφραση, ή χρονοτριβούν κατά το ελληνικότερο, όσον αφορά την αντιμετώπιση των κόκκινων δανείων.

Το δημοσίευμα του Bloomberg πριν μία εβδομάδα σύμφωνα με το οποίο η Τράπεζα Πειραιώς δέχεται πιέσεις από τον SSΜ για ενίσχυση των κεφαλαίων της κατά 500 εκατ. ευρώ ήταν, σύμφωνα με πολλούς, αυτό που τράβηξε τη σκανδάλη. Οι εκθέσεις της Goldman Sachs και της HSBC ήρθαν να επιδεινώσουν ακόμη περισσότερο το κλίμα, με αποτέλεσμα να δούμε την Τετάρτη τη μετοχή της Πειραιώς να αγγίζει το -30%. Ο τραπεζικός δείκτης έκλεισε με απώλειες 8,78% εκείνη την ημέρα –αν και οι ζημίες μετριάστηκαν σε μια εβδομαδιαία πτώση της τάξης του 5%.

Το ζήτημα των τραπεζών, όμως, παραμένει ο «ελέφαντας στο δωμάτιο». Όπως αναφέρουν στο insider.gr πηγές της αγοράς, έντονες ανησυχίες διατυπώνουν οι επενδυτές και για τα ασθενικά οργανικά αποτελέσματα του α΄εξαμήνου τα οποία εκπέμπουν ένα διττό μήνυμα για τα ξένα funds: πρώτον, οι τράπεζες δεν θα είναι σε θέση να διανείμουν μέρισμα την επόμενη τριετία και όσο δίνουν «μάχη» με τα κόκκινα δάνεια και, δεύτερον, τα κεφάλαιά τους παραπαίουν και δεν αποκλείεται να χρειαστεί ενίσχυση.

Τι εξετάζεται για την επόμενη ημέρα

Οι βίαιες ρευστοποιήσεις των τραπεζικών τίτλων κινητοποίησε το Μαξίμου που συνεδρίασε εκτάκτως το ίδιο βράδυ. Σύμφωνα με διαρροές του Υπουργείου Οικονομικών, εξετάζονται δραστικές λύσεις για την αντιμετώπιση των κόκκινων δανείων, μεταξύ των οποίων η σύσταση ενός ενιαίου φορέα διαχείρισης, γνωστού ως Asset Protection Scheme, καθώς και Οχήματα Ειδικού Σκοπού (SPV).

Το πρώτο σχέδιο είχε κατατεθεί πριν από ένα εξάμηνο από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και, σύμφωνα με πληροφορίες, φαίνεται ότι ξανακερδίζει εδαφος. Οι λύσεις αυτές περιλαμβάνουν κρατικές εγγυήσεις υπέρ των κόκκινων δανείων τα οποία θα τιτλοποιηθούν με την έκδοση ομολόγων. Με αυτόν τον τρόπο, οι ζημίες από τις μειωμένες προβλέψεις θα «εξομαλυνθούν» στους ισολογισμούς των τραπεζών και τα πακέτα των NPEs θα πωληθούν με μικρότερο discount στους ενδιαφερόμενους.

Επιφυλάξεις από τις τράπεζες

Ιδιαίτερα επιφυλακτικές εμφανίζονται, ωστόσο, οι τραπεζίτες με τους οποίους μίλησε το insider.gr απέναντι στα παραπάνω σενάρια. «Η γενικευμένη συζήτηση που γίνεται ή φημολογείται ότι γίνεται μόνο ζημιά μπορεί να κάνει στις τράπεζες», αναφέρει υψηλόβαθμη τραπεζική πηγή.

Οι τραπεζικές διοικήσεις συγκλίνουν στη διατήρηση του υφιστάμενου προγραμματισμού που έχουν συμφωνήσει με τον SSM και στους στόχους που βρίσκονται υπό μελέτη για τα έτη 2020-2021. «Θεωρώ ότι σε αυτή τη φάση οι τράπεζες θα πρέπει να ακολουθήσουν και εκτελέσουν τα πλάνα που παρουσίασαν στον SSM», αναφέρει το ίδιο στέλεχος.