Τα σύννεφα παραμένουν πάνω από τον τραπεζικό κλάδο που αποδεικνύεται τροχοπέδη για την περαιτέρω αναβάθμιση του αξιόχρεου της Ελλάδας από τους οίκους αξιολόγησης.

Η άρνηση δύο οίκων αξιολόγησης να αναβαθμίσουν τη χώρα, της Moody’s και της Fitch, παρά τον σχηματισμό αυτοδύναμης κυβέρνησης με αναπτυξιακή ατζέντα στις 7 Ιουλίου αναδεικνύει τα βαθιά διαρθρωτικά προβλήματα που εξακολουθούν να μαστίζουν τον εγχώριο κλάδο.

Ποια «αγκάθια» παραμένουν

  • Κόκκινα δάνεια: Πρωταρχικής σημασίας πρόκληση για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι η μείωση των κόκκινων δανείων –και μάλιστα ακόμη ταχύτερη από αυτή που προβλέπουν οι στόχοι που κατάρτισαν οι τράπεζες για το 2021 σε συνεννόηση με τον SSM στη Φρανκφούρτη για μείωση του δείκτη NPE στο 15%.

Προς την κατεύθυνση αυτή, η Eurobank έχει εξαγγείλει τις πρώτες τιτλοποιήσεις ενυπόθηκων δανείων μέσω των συναλλαγών Pillar και Cairo, ενώ η Τράπεζα Πειραιώς έχει προχωρήσει σε deal με την Intrum για την πιο ενεργή διαχείριση επισφαλών απαιτήσεων ύψους 27 δισ. ευρώ. Λιγότερο εμπροσθοβαρής είναι η στρατηγική που έχει ανακοινώσει η Εθνική Τράπεζα, προσβλέποντας σε ανακτήσεις και πωλήσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων με στόχο τη μείωση του δείκτη σε μονοψήφιο νούμερο έως το 2022.

  • Αναβαλλόμενος φόρος: Η χαμηλή ποιότητα του ενεργητικού των συστημικών τραπεζών, λόγω του υψηλού ποσοστού αναβαλλόμενων φόρων θεωρείται σημαντικός παράγοντας ρίσκου και για τους δύο οίκους.  Οριστική λύση στο πρόβλημα αυτό προτείνει η Τράπεζα της Ελλάδος με το Σχέδιο που έχει καταθέσει στο υπουργείο Οικονομικών, το οποίο προβλέπει την αξιοποίηση των αναβαλλόμενων φόρων ως στοιχείο ενεργητικού υπέρ της τιτλοποίησης των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Παράγοντες αισιοδοξίας

Στον αντίποδα, πάντως, υπάρχουν θετικές εξελίξεις που αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας για ταχύτερη εξυγίανση του κλάδου. Ένας εξ αυτών είναι η ανάκαμψη της οικονομίας σε συνδυασμό με τη συνεχή ανοδική τάση στις τιμές των ακινήτων.

Όπως επισημαίνει σε πρόσφατη έκθεσή της η Fitch, ενθαρρυντικό είναι, επίσης, ότι οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί εκτελούνται απρόσκοπτα, ενώ ανοδική είναι η τάση και στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Σημαντικά οφέλη αναμένεται να αποκομίσουν οι τράπεζες και από τον νόμο για την προστασία της πρώτης κατοικίας, με τις πρώτες ρυθμίσεις να αναμένονται στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Το βάρος, ωστόσο, για ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος των κόκκινων δανείων πέφτει στα δύο σχέδια που προωθεί το υπουργείο Οικονομικών στις Βρυξέλλες: το APS που έχει καταρτίσει το ΤΧΣ κατά τα πρότυπα του ιταλικού μοντέλου GACs και το σχέδιο της ΤτΕ που παρέμενε ως τώρα «στο συρτάρι». «Παρ’ όλα αυτά, παραμένουν αβεβαιότητες αναφορικά με το χρονοδιάγραμμα, τη συμμόρφωση με τους κανονισμούς περί κρατικής ενίσχυσης και το κατά πόσο οι τράπεζες θα αξιοποιήσουν τελικώς τα εν λόγω σχέδια», επισημαίνει η Fitch.