Σε τροχιά ταχύτερης εξυγίανσης μπαίνουν από το 2019 οι τράπεζες, αφού τους επόμενους μήνες αναμένεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο για τα δύο σχέδια που έχουν καταθέσει ΤΧΣ και Τράπεζα της Ελλάδος.

Η πρόταση που επανέφερε το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για εγγυοδοσία επί τιτλοποιήσεων κόκκινων δανείων βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο και στις αρχές του χρόνου αναμένονται σχετικές ανακοινώσεις από το Υπουργείο Οικονομικών. Καθότι, μάλιστα, διανύουμε και προεκλογική περίοδο, η κυβέρνηση φαίνεται να επισπεύδει την εφαρμογή του σχεδίου, ενδεχομένως για τον προσεχή Απρίλιο.

Όπως δήλωσε ο υπουργός Ευκλείδης Τσακαλώτος από τη Νέα Υόρκη στις αρχές του μήνα, το μεγάλο «ατού» του Asset Protection Scheme (APS) –όπως είναι ευρύτερα γνωστό το σχέδιο του ΤΧΣ– έχει περισσότερες πιθανότητες να εγκριθεί αφού βασίζεται στο επιτυχημένο ιταλικό μοντέλο GACs.

Πηγές με γνώση των διαδικασιών αναφέρουν στο insider.gr ότι είναι πολύ σημαντικό για τους «γραφειοκράτες» της ΕΕ να εγκρίνουν μια δοκιμασμένη συνταγή, παρά μια πρωτοποριακή πρόταση –όπως αυτή που κατέθεσε η Τράπεζα της Ελλάδος. Το στοίχημα, και στα δύο σχέδια, είναι να μην θεωρηθεί ότι περιλαμβάνουν κρατική βοήθεια (state aid) ώστε να πάρουν το πράσινο φως από την Επιτροπή Ανταγωνισμού της ΕΕ.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, πάντως, οι κρατικές εγγυήσεις του APS θα μπορούσαν να παρασχεθούν από το μαξιλάρι ρευστότητας ύψους 26,6 δισ. ευρώ που έχει σήμερα η κυβέρνηση, πλην του μεριδίου του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) που ανέρχεται στα 9,5 δισ. ευρώ. 

Αξίζει να τονιστεί ότι το Δημόσιο θα έχει έσοδα από την εγγυοδοσία των τιτλοποιήσεων των κόκκινων δανείων με τη μορφή μιας προμήθειας εγγυήσεων που θα εισπράττει για το ύψος της εγγύησης που θα παρέχει στους senior τίτλους. Στην ανακοίνωση που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Φεβρουάριο του 2006, με την οποία ενέκρινε το ιταλικό μοντέλο GACs για την ταχύτερη αντιμετώπιση των κόκκινων δανείων, αναφέρεται ρητά:

«Η αποζημίωση του Δημοσίου για τον κίνδυνο που αναλαμβάνει θα οριστεί με βάσει τις αγοραίες τιμές. Η προμήθεια εγγύησης θα βασίζεται σε έναν αγοραίο δείκτη τιμής (ένα καλάθι τιμών CDS ιταλικών εταιρειών) και θα αντιστοιχεί στο επίπεδο και τη διάρκεια του κινδύνου που αναλαμβάνει το Δημόσιο στο πλαίσιο της εγγυοδοσίας. Αυτό σημαίνει ότι η προμήθεια εγγύησης θα αυξάνεται όσο αυξάνεται η διάρκεια της έκθεσης του Δημοσίου. Αυτή η διάρθρωση της αμοιβής εγγύησης, σε συνδυασμό με τον διορισμό εξωτερικού φορέα διαχείρισης ( servicer) έχει στόχο τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα του σχήματος και την εξυγίανση των μη εξυπηρετούμενων δανείων».

«Περίπλοκη» η έγκριση του σχεδίου Στουρνάρα

Στο τέλος Νοεμβρίου, η Τράπεζα της Ελλάδος παρουσίασε μια πρωτότυπη πρόταση για εφάπαξ απαλλαγή των τραπεζών από NPEs ύψους 40 δισ. ευρώ, τα οποία θα μεταφερθούν σε σχήμα ειδικού σκοπού με εγγυήσεις τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (DTC). Το σχέδιο αυτό πετυχαίνει ταυτόχρονα δραστική μείωση των κόκκινων δανείων και απαλλαγή του ενεργητικού των τραπεζών από το DTC που θεωρείται «αγκάθι» για την επενδυτικότητα των τραπεζικών τίτλων.

«Το σχέδιο της Τράπεζας της Ελλάδος είναι πολύ ενδιαφέρον αλλά είναι αρκετά τα σημεία που πρέπει να εξεταστούν», αναφέρει στο insider.gr ευρωπαϊκή πηγή με γνώση των διαδικασιών. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, παρουσιάζει σαφή πλεονεκτήματα αλλά δεν έχει εφαρμοστεί στο παρελθόν, γεγονός που σημαίνει ότι πρέπει να περάσει από τους ενδελεχείς ελέγχους και τις εγκρίσεις των ευρωπαϊκών αρχών.

Αυτή τη στιγμή, βρίσκεται στο μικροσκόπιο του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM) στη Φρανκφούρτη, όπως επιβεβαίωσε σε πρόσφατη επιστολή της η Ντανιέλ Νουί. Η ίδια τόνισε ότι «θα πρέπει ακόμα να διευκρινιστούν αρκετές λεπτομέρειες και είναι πολύ νωρίς να καταλήξουμε σε συμπέρασμα σχετικά με την πιθανή αποτελεσματικότητα και την επίδρασή του στα διαθέσιμα ιδία κεφάλια των συστημικών ιδρυμάτων». Υπογράμμισε πάντως την απαράβατη αρχή του «state aid», δηλαδή του κανόνα της ΕΕ να μην διασώζονται οι τράπεζες με χρήματα των φορολογουμένων και σημείωσε ότι οποιοδήποτε σχέδιο θα πρέπει να πληροί αυτόν τον όρο.

Απαραίτητη προϋπόθεση για να προχωρήσει το σχέδιο αυτό είναι να υιοθετηθεί από το Υπουργείο Οικονομικών, το οποίο είναι και ο θεσμικός συνομιλητής της DG Comp. Προς το παρόν, πάντως, το ΥΠΟΙΚ δεν έχει τοποθετηθεί επί αυτού, ενώ τραπεζικές πηγές εκτιμούν ότι το παράθυρο για υλοποίηση του «σχεδίου Στουρνάρα» ανοίγει προς το τέλος του έτους και αφού έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή το APS.