Ο Άκης Τσόλης, Διευθύνων Σύμβουλος της Active Media Group, αναλύει το παράδειγμα του Navarino Challenge στην Πύλο και εξηγεί πως ο Αθλητικός Τουρισμός μπορεί να αναζωογονήσει ολόκληρες περιοχές της Ελλάδας.

Η ιδέα του τουρισμού και των διακοπών πηγαίνουν χέρι - χέρι για πολλούς ανθρώπους. Όχι μόνο γιατί θεωρούν τον τουρισμό αναζωογονητικό: επισκέψεις σε νέους τόπους, εξερεύνηση, φωτογραφίες, δημιουργία αναμνήσεων και επιστροφή πίσω στο σπίτι γεμάτοι ενέργεια.

Η αλήθεια είναι ότι ο τουρισμός δεν περιορίζεται μόνο στον ήλιο, τη θάλασσα και τα σαλέ του βουνού το χειμώνα. Η νέα γενιά τουριστών έχει την τάση για «διακοπές με δραστηριότητες» (active vacationing) και άλλες μορφές τουρισμού. Έτσι, ο Αθλητικός Τουρισμός δείχνει να κερδίζει την προσοχή όλων και να γίνεται δημοφιλής.

Τι είναι Αθλητικός Τουρισμός;

O Αθλητικός τουρισμός περιλαμβάνει το ταξίδι σε μια άλλη πόλη για να συμμετέχεις ή να δεις μια αθλητική διοργάνωση. Είτε είναι οι Ολυμπιακοί αγώνες ή ένας μαραθώνιος πόλης ή ένα ποδοσφαιρικό παιχνίδι σε μια κωμόπολη, ο αθλητικός τουρισμός μπορεί να έχει μεγάλη επίδραση στην τοπική κοινωνία. Πολλές φορές δεν είναι εμφανή ή κατανοητά τα αποτελέσματα του, η επίδραση του όμως είναι μακροπρόθεσμα θετική. Σκεφτείτε ότι η οικονομία του Λονδίνου ενισχύθηκε και επωφελήθηκε με 10 δισ. λίρες από τους Ολυμπιακούς του 2012. Φανταστείτε πως κόστισαν 8.77 δισ. και δεν μιλάμε καν για τα έσοδα τους...

Φέρνει χρήματα

Φέρνει χρήματα λοιπόν ο αθλητικός τουρισμός. Άλλωστε, όταν κάποιος ταξιδεύει σε μια πόλη για ένα αθλητικό γεγονός, είναι πολύ πιθανό να ξοδέψει χρήματα. Θα χρειαστεί να ταξιδέψει μόνος ή με παρέα την φίλη/ο του ή την οικογένεια του και να μείνουν σε ξενοδοχεία (έσοδα για ξενοδόχους) και να φάνε, κάτι που θα ωφελήσει και τα τοπικά εστιατόρια.  Φυσικά θα ξοδέψουν χρήματα και για άλλες δράσεις πχ. ενοικίαση ποδηλάτων ή βάρκας για βόλτα κ.λπ., ενώ όλοι θέλουν να φέρουν αναμνηστικά από τα ταξίδια τους, επομένως θα αγοράσουν μπλουζάκια και οτιδήποτε άλλο μπορούν από την τοπική αγορά φέρνοντας έσοδα στα τοπικά μαγαζιά.

Φυσικά και θα θέλουν να επισκεφθούν στον ελεύθερο χρόνο τους τα αξιοθέατα της περιοχής πχ. μνημεία ή σημεία φυσικής ομορφιάς. Οι δε αναμνήσεις θα θέλουν να είναι επαναλαμβανόμενες, δηλαδή θα θελήσουν σύντομα να τις ξαναζήσουν και να ξανανιώσουν τα ίδια συναισθήματα.

Είναι εξαιρετικές δημόσιες σχέσεις

Με αυτό τον τρόπο ο Αθλητικός Τουρισμός λειτουργεί και ως ένα εξαιρετικό εργαλείο δημοσίων σχέσεων για την τοπική κοινότητα. Αν οι συμμετέχοντες περάσαν πολύ όμορφα στην διοργάνωση, είναι πολύ πιθανό να μιλήσουν θετικά σε φίλους τους. Συνολικά λοιπόν, προωθεί την περιοχή στο ευρύ κοινό. Την κάνει πιο γνωστή, επομένως βελτιώνει την αναγνωρισιμότητα της, άρα αυξάνει και την πιθανότητα άνθρωποι να μεταφερθούν στον συγκεκριμένο τόπο. Οι αθλητικές διοργανώσεις είναι μια ευκαιρία για τις περιοχές που τις φιλοξενούν ώστε να ανοιχτούν και να δείξουν την ανάπτυξη και τον πολιτισμό τους σε όλο τον κόσμο. Με καλές δημόσιες σχέσεις μπορούμε να φέρουμε μακροχρόνια οφέλη σε μικρές και μεγάλες κοινότητες.

Προβάλλουμε τις δυνατότητες του τόπου

Όπως καταλάβατε, ο Αθλητικός Τουρισμός έχει - σε βάθος χρόνου - πολλά θετικά αποτελέσματα στην περιοχή που πραγματοποιείται. Διοργανώνοντας ένα sport event και προσελκύοντας τουρίστες, φέρνουμε επιπλέον έσοδα και διαφημίζουμε την πόλη, την περιοχή σε όλο τον κόσμο, κάνοντας την πιο προσιτή και πιο ενδιαφέρουσα ακόμα και για τους ίδιους τους κατοίκους, να ζήσουν, να κάνουν δουλειές, να αναπτυχθούν.

Το Παράδειγμα του Μαραθωνίου και άλλων περιοχών

Ένας από τους λόγους - και λέμε ένας γιατί ουσιαστικά πρόκειται για μια σειρά ενεργειών - που έχουν ανεβάσει την πληρότητα των ξενοδοχείων στην Αθήνα είναι και ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας, υπό την καθοδήγηση του ΣΕΓΑΣ και του Μάκη Ασημακόπουλου. Είναι το κορυφαίο αθλητικό γεγονός στην Ελλάδα και η κορυφαία Αθλητική διοργάνωση Τουρισμού, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς και σοβαροί με τα όσα γράφουμε. Αλλάξανε και χάραξαν νέο δρόμο για τους ξενοδόχους της Αθήνας. Για όλα αυτά που αναφέραμε πιο πάνω και ακόμα περισσότερα που δεν χωράνε σε 1.200 λέξεις.

Το Zagori Mountain Running των ανθρώπων από τα Ζαγοροχώρια και της αγόγγυστης προσπάθειας της οικογένειας Τζουμάκα από τα Ιωάννινα, έχει αλλάξει  την τουριστική προσέγγιση σχεδόν όλης της Ηπείρου!

Όπως έκανε η The North Face, μια εταιρεία, ένας χορηγός, στην Κάλυμνο μαζί με κάποιους ονειροπόλους αναρριχητές και δημιούργησαν ρεύμα αναρριχητικού τουρισμού στην Ελλάδα που μόνο τα κρι-κρι έβλεπε να σκαρφαλώνουν στα βουνά της Κρήτης.

Η Σαντορίνη, τον Οκτώβριο που μας πέρασε, κατάφερε να έχει περισσότερες ξένες συμμετοχές από ό,τι ελληνικές σε μοναδικούς αγώνες  του Santorini Experience στην καλντέρα και το ηφαίστειο, προσφέροντας κάτι που δεν έχει κανένας άλλος τόπος τον κόσμο και καταφέρνοντας όχι μόνο να κρατήσει, αλλά και να αυξήσει τις αεροπορικές πτήσεις τον μήνα αυτό!

Η Ρόδος, με την πληθώρα των αθλητικών εκδηλώσεων μέσα στο χρόνο, οι Σπέτσες με το τρέξιμο, την ιστιοπλοΐα και το ποδήλατο (tweed run), ο Βόλος με τις πολλές διοργανώσεις ομοσπονδιών (μπάσκετ, κολύμβηση, πόλο) είναι παραδείγματα τρανά της επίδρασης του Αθλητικού Τουρισμού στην Ελλάδα της κρίσης. Στην Ελλάδα που έψαξε και βρήκε λύσεις για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου.

Το παράδειγμα της Μεσσηνίας

Πριν από πολλά χρόνια, η οικογένεια Κωνσταντακόπουλου ονειρεύτηκε και υλοποίησε το μεγαλόπνοο σχέδιο της Costa Navarino. Οι δυσκολίες είναι γνωστές σε όλους. Τα γήπεδα γκολφ που έγιναν, βοηθάνε σημαντικά όλη τη χρονιά την πορεία των ξενοδοχείων και φυσικά δεν ξεχνάμε το Messinia Pro-Am, το τουρνουά που ανοίγει την ξενοδοχειακή σεζόν, όπου γκολφέρ από όλο το κόσμο έρχονται κάθε Φεβρουάριο με συνθήκες που δεν θα μπορέσεις να συναντήσεις σε άλλα γήπεδα στην Ευρώπη και παίζουν αυτό το παρεξηγημένο από πολλούς άθλημα. Φυσικά, οι γκολφέρ έχουν τα χαρακτηριστικά που αναφέραμε αρχικά, θα επισκεφθούν την Πύλο, μνημεία, τοπικές επιχειρήσεις κ.λπ. Θα ανοίξουν λοιπόν οι επιχειρήσεις από το Φεβρουάριο, που υπό άλλες συνθήκες θα καθυστερούσαν για την άνοιξη.

Είναι επομένως φυσιολογικό να πούμε ότι Αθλητικό Τουρισμό ξεκίνησε να προσφέρει η Costa Navarino το 2010 με το πρώτο γήπεδο γκολφ στην περιοχή.

Στις αρχές δε του 2011 με την βοήθεια δυο σπουδαίων Ελληνοαμερικανών, του Peter Poulos και του George Papadakos που εργαζόταν τότε στην Activemedia, μπήκαν οι βάσεις για το καινοτόμο event, Navarino Challenge.

Φωτογραφία από τα Tourism Awards 2015, από αριστερά: Άκης Τσόλης, Μάγια Τσόκλη, Peter Poulos
Φωτογραφία από τα Tourism Awards 2014, από αριστερά: Άκης Τσόλης, Μάγια Τσόκλη, Peter Poulos

Μια εκδήλωση που προωθεί τον Αθλητικό Τουρισμό, χωρίς να είναι υπερβολικό, όπως ίσως καμία άλλη σε όλο το κόσμο, τουλάχιστον όχι με τα ίδια χαρακτηριστικά.

Προωθώντας τον μήνυμα του Ολυμπισμού, όλοι οι συμμετέχοντες λαμβάνουν μετάλλια, Ολυμπιονίκες (κάτοχοι μεταλλίων) τρέχουν, κολυμπάνε, αθλούνται δίπλα σε ερασιτέχνες αθλητές και όλοι μαζί μιλάνε για πρώτη φορά ανοικτά πως ο αθλητισμός ενώνει (#sportsunitepeople).

Με πάνω από 2.500 συμμετοχές, με 28 δραστηριότητες σε σχεδόν 48 ώρες, με τεράστια συμμετοχή οικογενειών, πάνω από 1.500 παιδιά και το εντυπωσιακό 43% ποσοστό συμμετοχής γυναικών και 57% ανδρών, το Navarino Challenge δικαίως υπερηφανεύεται για το νέο κύμα Αθλητικού Τουρισμού που έφερε στη Μεσσηνία, την Πελοπόννησο και την Ελλάδα. Μίλησε για Τουρισμό Ευεξίας, όταν δεν υπήρχε ακόμα στα σκαριά όχι μόνο σε ελληνικό επίπεδο, αλλά και σε παγκόσμιο, όπου μόλις έκανε δειλά βήματα.

Πιο συγκεκριμένα, το 2013, η αξία του«Τουρισμού Ευεξίας» (wellness tourism) ήταν κοντά στα 400 δισ., το 2015 είχε ήδη αύξηση 20%, για να φτάσει σήμερα κοντά στα 650 δισ.!  Pilates, Yoga, Aqua Aerobic, Ποδηλατάδα, Αναρρίχηση εσωτερικού χώρου είναι μόνο μερικές δράσεις που κάποιος μπορεί εδώ και επτά χρόνια να απολαύσει κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης.

Μικροί και μεγάλοι από την Καλαμάτα, την Κυπαρισσία, τα Φιλιατρά, την Κορώνη, άνθρωποι από όλη την Ελλάδα (υπάρχει οικογένεια που ταξίδεψε από την Θεσσαλονίκη οδικώς, όταν έκλεισε από βροχές το αεροδρόμιο της Καλαμάτας), αλλά κυρίως από 36 διαφορετικές χώρες, έρχονται στην Costa Navarino, στην Πύλο, διαμένουν σε όλη την περιοχή και συμμετέχουν σε μια μεγάλη γιορτή του Αθλητισμού.  

Δεν είναι τυχαίο που οικογένεια Αμερικανών έρχεται επί πέντε συναπτά έτη στο event και επισκέπτεται την περιοχή, όπου διαμένει πάνω από μια εβδομάδα. Επιβεβαιώνει άλλωστε και τη σχετική έρευνα του Παγκόσμιου Ινστιτούτου Ευεξίας: Πάνω από το 70% των Αμερικανών θα ταξιδέψουν μαζί με τον/την σύντροφο και οι περισσότεροι προγραμματίζουν ταξίδια ευεξίας με διάρκεια μια ολόκληρη εβδομάδα.

Αφήσαμε μια σημαντική λεπτομέρεια για το τέλος. Όλα αυτά συμβαίνουν το μήνα Οκτώβριο. Στα μέσα Οκτωβρίου συγκεκριμένα και ενισχύεται έτσι το κύμα ταξιδιωτών παρέα με τα «Ναυαρίνεια», την επέτειο της ιστορικής Ναυμαχίας του Ναυαρίνου, την τεράστια αυτή γιορτή της Ελλάδος.

Photo by Loukas Hapsis
Photo credit: Navarino Challenge by Loukas Hapsis

Σκεφτείτε τώρα να μιλήσουν όλοι αυτοί οι ξένοι για τον τόπο αυτό. Πόσο σημαντικό είναι για την εκδήλωση! Για του λόγου το αληθές, οι προβολές μόνο στο Instagram, για το Navarino Challenge το 2018 ξεπέρασαν τα 51.000.000, προσθέτοντας και την αξία των social media στις εξαιρετικές δημόσιες σχέσεις που φέρνει μια Αθλητική διοργάνωση Τουρισμού.

Κάτι που τόνισα στο πρωτοπόρο Σχολείο Τουρισμού Ναυπλίου που διοργάνωσε ο ΣΕΤΕ είναι η δύναμη της εικόνας, των social media, του βίντεο. Αυτό παραξένεψε πολλούς από τους παρευρισκόμενους, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα. Σήμερα διαβάζουμε έρευνες ότι όποιος ταξιδεύει εμπνέεται για υπηρεσίες ευεξίας από τα social media και το διαδίκτυο και μάλιστα, σε διπλάσιο βαθμό σε σύγκριση με παραδοσιακά κανάλια όπως η τηλεόραση, τα έντυπα και τα τουριστικά γραφεία. Το Navarino Challenge ξοδεύει πάνω από το 20% του μπάτζετ του σε εικόνα και βίντεο. Στις περισσότερες ελληνικές διοργανώσεις το αντίστοιχο ποσοστό είναι κάτω από το 10%.

Σκεφτείτε τώρα πως ένα event, χωρίς παρελθόν και κοινά με άλλα events του εξωτερικού, με χαρακτηριστικά ερασιτεχνικού αγώνα, με κίνητρο την αγάπη για τον αθλητισμό, δημιούργησε κάτι τόσο τεράστιο που ξεπερνάει τα σύνορα αυτής της χώρας, χωρίς να κουβαλάει κάποιο μεγάλο brand name (πχ. Xterra, Oceanman, Ironman κτλ.). Πρόκειται για ένα ελληνικό δημιούργημα 100%.

Όσον αφορά τη δυναμική του Navarino Challenge, να αναφέρω χαρακτηριστικά πως ξεκίνησε με 205 συμμετοχές το 2013, στην κυριολεξία μεταξύ φίλων, αλλά με πολύ υπομονή, όνειρα, φιλοδοξίες και την αμέριστη εμπιστοσύνη της ΤΕΜΕΣ, κατάφερε να φτάσει στις πάνω από 2.500 συμμετοχές το 2018!

Δεν θα ήταν τίποτα όμως εύκολο χωρίς συνέργειες. Πιο συγκεκριμένα τη συνεργασία ιδιωτικών εταιρειών, χορηγών, του δημοσίου και της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ο αγαπημένος μου φιλόσοφος Δημόκριτος πολύ σωστά είχε πει  το γνωστό «Από ομονοίης τα μεγάλα έργα».  Έτσι και στη Μεσσηνία, οι άνθρωποι του ξενοδοχείου, οι ξενοδόχοι της περιοχής, οι τοπικές επιχειρήσεις, μα πάνω από όλα οι άνθρωποι της τοπικής κοινωνίας συνέχισαν πολύ άξια να φέρουν την ιδιότητα των απογόνων του Βασιλιά Νέστωρα και να δίνουν νέα αξία στη λέξη «φιλοξενία» όπως ακριβώς έκανε και εκείνος στον Τηλέμαχο (Οδύσσεια Γ 34-64 ).

Όσο μεγαλώνουν λοιπόν και πληθαίνουν οι αθλητικές διοργανώσεις στην Ελλάδα, τόσο θα μεγαλώνει και το κοινό του αθλητικού τουρισμού σε συνδυασμό με την όλο και μεγαλύτερη τάση για καλύτερη ζωή, σωστή διατροφή και άσκηση.

Όσο διευκολύνεται η πρόσβαση σε διάφορες περιοχές που γίνονται οι εκδηλώσεις - όπως για παράδειγμα Μορέας, Εγνατία οδός, Ιόνια οδός, αεροπορική πτήση Θεσσαλονίκη/Αθήνα-Σαντορίνη, Καλαμάτα-Μόναχο, ακτοπλοϊκές συνδέσεις της Blue Star Ferries, γίνεται με άλλα λόγια η πρόσβαση γενικά πιο εύκολη από όλη την Ελλάδα και όχι μόνο - θα μεγαλώνει το κοινό που θέλει να ανακαλύψει και να δει νέους τόπους. Θα μεγαλώνει ο Αθλητικός Τουρισμός και η Ελληνική Τουριστική Βιομηχανία.

***Photo credit κεντρικής φωτογραφίας: Navarino Challenge by Elias Lefas