Οι συναλλαγές σε είδος κερδίζουν συνεχώς έδαφος στην Ελλάδα, παρατηρεί το MarketWatch, καθώς ολοένα περισσότεροι κάνουν τις αγορές τους με πόντους (TradePoints – TP) αντί για χρήματα.

Το δημοσίευμα του αμερικανικού ιστότοπου αναφέρει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την ελληνική πλατφόρμα TradeNow, η οποία που κερδίζει συνεχώς έδαφος και δίνει στους χρήστες τη δυνατότητα να πωλούν αντικείμενα που δεν χρειάζονται, ή ακόμη και υπηρεσίες, με αντάλλαγμα πόντους.

Αντίστοιχα, οι εταιρείες και τα καταστήματα που είναι συμβεβλημένα με την TradeNow δίνουν στους πελάτες τους τη δυνατότητα να πληρώσουν, εκτός από μετρητά ή κάρτα, και με είδος. Οι συναλλαγές αυτές έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλείς στην Ελλάδα μετά την επιβολή των capital controls τον περασμένο Ιούνιο, σημειώνει το MarketWatch.

Σήμερα είναι η ιδανική συγκυρία για να αναπτυχθεί το δίκτυο των συναλλαγών σε είδος σε βιώσιμη πρόταση για το συναλλακτικό σύστημα, υποστηρίζουν οι ειδικοί. Για να συμβεί, όμως, αυτό, θα πρέπει τα 200 διαφορετικά δίκτυα που λειτουργούν σήμερα στην Ελλάδα να ενοποιηθούν σε ένα κεντρικό σύστημα που θα εξασφαλίσει συνεργασίες με μεγάλους επιχειρηματικούς και εμπορικούς εταίρους και θα αποκτήσει επαρκή εμβέλεια.

Το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση έγινε τον Οκτώβριο, όταν μια επιτροπή υποστηρικτών των συναλλαγών σε είδος με έδρα την Αθήνα συγκάλεσε συνέδριο εθνικής εμβέλειας με τη συμμετοχή 2.000 εκπροσώπων.

Τα μέλη του εναλλακτικού δικτύου συναλλαγών ανανέωσαν το ραντεβού τους για τον Μάιο με σκοπό να συσπειρώσουν τις διαφορετικές ομάδες ανά κλάδο –υγεία, τρόφιμα, ενέργεια και τεχνολογία– και να θέσουν τις βάσεις για ένα οικονομικό σύστημα μη χρηματικών συναλλαγών πανελλαδικής εμβέλειας.

Το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση έγινε τον Οκτώβριο, όταν μια επιτροπή υποστηρικτών των συναλλαγών σε είδος με έδρα την Αθήνα συγκάλεσε συνέδριο εθνικής εμβέλειας με τη συμμετοχή 2.000 εκπροσώπων.

Τα μέλη του εναλλακτικού δικτύου συναλλαγών ανανέωσαν το ραντεβού τους για τον Μάιο με σκοπό να συσπειρώσουν τις διαφορετικές ομάδες ανά κλάδο –υγεία, τρόφιμα, ενέργεια και τεχνολογία– και να θέσουν τις βάσεις για ένα οικονομικό σύστημα μη χρηματικών συναλλαγών πανελλαδικής εμβέλειας.

Συνήθως, τα συστήματα αντισταθμιστικού εμπορίου (barter trade) αναπτύσσονται σε μια οικονομία μετά από ένα δυσάρεστο γεγονός που περιορίζει δραματικά την κυκλοφορία του χρήματος, όπως έγινε για παράδειγμα μετά την πτώση της Ρώμης, όπου οι Ευρωπαίοι έκαναν συναλλαγές σε είδος μετά την κατάργηση του ρωμαϊκού νομίσματος.

Στην Ελλάδα, αναφέρει το MarketWatch, υπάρχουν δύο μορφές δικτύων: αυτά που διευκολύνουν τις συναλλαγές με αμοιβαία ανταλλαγή προϊόντων και υπηρεσιών και εκείνα που χρησιμοποιούν μονάδες εικονικού χρήματος, όπως είναι τα TP της Tradenow. Στον ιστότοπο της εταιρείας, μπορεί κανείς να βρει ηλεκτρονικά είδη, βιβλία αλλά και υπηρεσίες ηλεκτρολόγων, yoga, εκπαιδευτικών μαθημάτων ή ψυχανάλυσης. Απευθύνεται, επίσης, και σε επαγγελματίες διαθέτοντας, για παράδειγμα, γεωργικά μηχανήματα.

Παρότι ο αριθμός και οι συμμετέχοντες αυτών των δικτύων έχει εκτιναχθεί τον τελευταίο χρόνο στην Ελλάδα, η ιδέα θα πρέπει να διεισδύσει ακόμη περισσότερο στην ελληνική κοινωνία, αναφέρουν οικονομολόγοι και ειδικοί του αντισταθμιστικού εμπορίου. Για να γίνουν, όμως, απαραίτητα στον καταναλωτή τα δίκτυα συναλλαγών σε είδος, θα πρέπει να γίνουν και πιο διασκεδαστικά, υποστηρίζει η Rachel Botsman, αναλύτρια και συγγραφέας που σπούδασε το αντικείμενο της συνεργατικής οικονομίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

«Όταν ένα σύστημα περιλαμβάνει συναλλαγές σε είδος, κοινή χρήση και ανταλλαγή προϊόντων και υπηρεσιών, θα πρέπει ο κόσμος να το αντιλαμβάνεται ως τη μοναδική του επιλογή», σημειώνει. «Θα πρέπει τα δίκτυα αυτά από προαιρετικά να μετατραπούν σε αναγκαία, τα οποία οι καταναλωτές προτιμούν για συγκεκριμένους λόγους που δεν βρίσκουν αλλού, όπως η αποτελεσματικότητα, η ποιότητα και η ευκολία στη χρήση», προσθέτει.

Ως παράδειγμα αναφέρει παγκόσμιους κολοσσούς όπως η Airbnb και η Uber, οι οποίες ξεκίνησαν παρέχοντας πιο φτηνές εναλλακτικές σε υφιστάμενες υπηρεσίες και κατόρθωσαν να αλλάξουν την αντίληψη των καταναλωτών για τους συγκεκριμένους κλάδους.

Όπως εξηγεί ο ιδρυτής της Tradenow, Γιάννης Δεληγιάννης, οι επιχειρήσεις λατρεύουν την ιδέα αλλά διστάζουν να εγκαταλείψουν το ευρώ για να δέχονται πληρωμές σε είδος (ή πόντους). Για να τις διευκολύνει, στις αρχές του 2015 η Tradenow –που ήδη αριθμεί 29.000 συνεργαζόμενες εταιρείες– καθιέρωσε ένα υβριδικό σύστημα, με το οποίο οι επιχειρήσεις μπορούν να προσφέρουν τη δική τους υπηρεσία ή προϊόν ώστε να τιμολογείται σε TP, ευρώ ή με συνδυασμό και των δύο στην πλατφόρμα.

Το πρόβλημα που προέκυψε από το υβριδικό αυτό σύστημα είναι ότι στην πράξη οι πόντοι (TP) «συνδέθηκαν» έναντι συγκεκριμένης ισοτιμίας με το ευρώ. Αυτό το παράλληλο νομισματικό σύστημα, όμως, μπορεί να βλάψει τη συνεργαζόμενη εταιρεία, καθώς η ανεπίσημη ισοτιμία έχει υποχωρήσει κατά 75% από τα τέλη 2012 όπου άρχισε να χρησιμοποιείται. Αυτό, σε συνδυασμό με τις υποχρεώσεις καταβολής ΦΠΑ από τις επιχειρήσεις σε ευρώ, σημαίνει «ψαλίδισμα» των εσόδων για τις επιχειρήσεις που χάνουν χρήματα από τις συναλλαγές σε πόντους.

Αυτή είναι η πραγματική πρόκληση που αντιμετωπίζουν τα εναλλακτικά αυτά δίκτυα. «Ουσιαστικά, το πρόβλημα δεν ήταν ποτέ τα capital controls», εξηγεί ο κ. Δεληγιάννης. «Τα capital controls θα αρθούν κάποια στιγμή, αλλά αν ο κόσμος δεν έχει χρήματα, δεν θα κάνει καμία διαφορά», καταλήγει.