H αμερικανική φαρμακοβιομηχανία Pfizer ανακοίνωσε την Δευτέρα την συγχώνευση της με την ιρλανδική Allergan. Αυτή η συμφωνία-μαμούθ ύψους 155 δισ. δολαρίων θα δημιουργήσει τη μεγαλύτερη φαρμακευτική στον κόσμο ενώνοντας υπό μια σκέπη πασίγνωστα φάρμακα όπως το Viagra και το Botox.  Αποτελεί, όμως, και τη μεγαλύτερη διαφυγή αμερικανικής εταιρείας από το φορολογικό σύστημα των ΗΠΑ και αυτό διότι η νέα εταιρεία που θα δημιουργηθεί θα έχει έδρα της την Ιρλανδία, η οποία είναι πολύ πιο «φιλόξενη» φορολογικά χώρα.

Η συμφωνία προβλέπει την τυπική απορρόφηση της Pfizer, μιας εταιρείας-κολοσσού από μόνη της, από την πολύ μικρότερη σε όλα τα επίπεδα (σε πωλήσεις, κεφαλαιοποίηση, μερίδιο αγοράς) Allergan. Πρόκειται για μια γνωστή και… αγαπημένη τακτική μεγάλων αμερικανικών ομίλων που αποκαλείται «inversion» (αντιστροφή).

Η τακτική αυτή ουσιαστικά περιλαμβάνει μια συναλλαγή που επιτρέπει σε μεγάλες εταιρείες των ΗΠΑ να συγχωνεύονται με μια μικρότερη ξένη εταιρεία (κατά προτίμηση από την Ιρλανδία ή τον Καναδά) γλυτώνοντας έτσι από τους εταιρικούς φόρους της χώρας. Η συγχώνευση των δύο φαρμακευτικών θα δημιουργήσει την Pfizer PLC με έδρα το Δουβλίνο, η οποία ωστόσο θα εξακολουθεί να διαπραγματεύεται στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Μόνο που ο εκτιμώμενος φορολογικός συντελεστής θα πέσει στο 17% με 18% από 25% που είναι τώρα.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι αύτη δεν είναι η πρώτη φορά που η Pfizer προσπαθεί να ξεφύγει από τη φορολογία των ΗΠΑ. Πέρσι η φαρμακευτική προσπάθησε να εξαγοράσει την βρετανική AstraZeneca χωρίς επιτυχία καθώς η διοίκησή της, αντιστάθηκε θεωρώντας ότι η προσφορά της Pfizer υποτιμούσε την εταιρεία.

Γιατί λειτουργεί το «inversion»

Η κίνηση αυτή βασίζεται σε δύο παράγοντες. Ο πρώτος είναι ότι ο ονομαστικός φορολογικός συντελεστής για τις αμερικανικές επιχειρήσεις είναι 35%, από τους υψηλότερους στις ανεπτυγμένες οικονομίας. Ο δεύτερος παράγοντας είναι ότι οι αμερικανικές εταιρείες φορολογούνται βάσει των κερδών τους παγκοσμίως, σε αντίθεση με τις περισσότερες χώρες που φορολογούν τα κέρδη που πραγματοποιούνται στην επικράτεια τους. Ωστόσο εξαιρούνται τα κέρδη που δεν «επαναπατρίζονται» στις ΗΠΑ. Μετά από το «inversion» μια εταιρεία εξακολουθεί να πληρώνει τους φόρους για τα κέρδη της στις ΗΠΑ αλλά μειώνει σημαντικά τη φορολογία επί των κερδών της στον υπόλοιπο κόσμο.

Ακόμη, μεγάλη εξοικονόμηση φορολογικών εξόδων εξασφαλίζεται μέσω των ενδο ομιλικών συναλλαγών. Δανειζόμενη από την «ιρλανδική μητρική» της η αμερικανική Pfizer και πληρώνοντας τους τόκους εξασφαλίζεται η αύξηση των κερδών της πρώτης και η ταυτόχρονη μείωση της δεύτερης. Έτσι μειώνεται και η συνολική φορολογική επιβάρυνση του ομίλου.

Οι επιπτώσεις στις ΗΠΑ

Μέσω της συμφωνίας η Pfizer απλά θα μεταφέρει την ταχυδρομική της διεύθυνση στην Ιρλανδία. Δεν πρόκειται να «σηκώσει» τα κέντρα έρευνας που διαθέτει στις ΗΠΑ και να τα περάσει απέναντι στον Ατλαντικό, ούτε να μεταφέρει τα γραφεία της. Αυτό σημαίνει πως οι μεγαλύτερες απώλειες θα καταγραφούν στο ΑΕΠ της χώρας, ωστόσο το πλήγμα δεν αναμένεται να είναι μεγάλο.