Τις πρακτικές της γνωστής αλυσίδας εστιατορίων McDonalds καταγγέλουν ευρωπαϊκοί και αμερικανικοί φορείς καταλωτών και επιχειρήσεων. H αλυσίδα στην οποία αποδίδεται και ο γνωστός δείκτης Big Mac κατηγορείται από ιταλικές οργανώσεις καταναλωτών αλλά και ευρωπαϊκές και αμερικανικές εμπορικές ενώσεις για κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης, η οποία είναι επιβλαβής για τους franchisees της (το δίκτυο των καταστημάτων της) αλλά και για τους καταναλωτές, τους εργαζομένους και τους ανταγωνιστές της.

Η προσφυγή κατά της εταιρείας κατατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη Δευτέρα και οι φορείς που κίνησαν τη διαδικασία υποστηρίζουν ότι παραβιάζεται η αντιμονοπωλιακή νομοθεσία. «Καμία επιχείρηση δεν είναι πιο υπεύθυνη από την McDonald’s για τον πόλεμο τιμών που διεξάγεται αυτή τη στιγμή. Πρόκειται για «κανιβαλικό καπιταλισμό», αναφέρει ο Scott Cortney, ο οποίος εκπροσωπεί τη Διεθνή Ένωση Εργαζομένων στην προσφυγή κατά της εταιρείας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η κατηγορία αυτή έρχεται να προστεθεί στην υπόθεση που άνοιξε το Δεκέμβριο σχετικά με την εκμετάλλευση ευνοϊκού φορολογικού καθεστώτος στο Λουξεμβούργου και την ευνοϊκή μεταχείριση της εταιρείας κατά παράβαση των κανόνων της ΕΕ περί κρατικών ενισχύσεων.

Σύμφωνα με τις αρμόδιες αρχές ανταγωνισμού, η McDonald’s δεν είχε καταβάλει εταιρικό φόρο για δικαιώματα εκμετάλλευσης, για τουλάχιστον μια πενταετία ως αποτέλεσμα δύο φορολογικών αποφάσεων που εξέδωσαν οι αρχές του Λουξεμβούργου.

Όπως υποστήριξαν εμπορικές ενώσεις, η  McDonald’s γλίτωσε πάνω από 1 δισ. ευρώ από φόρους που δεν κατέβαλε σε όλη την Ευρώπη.

Επιμερισμός κινδύνου

Η εταιρεία υποστήριξε τις πρακτικές της αναφέροντας ότι είναι δεσμευμένη να συνεργάζεται στενά με τους franchisees (τα υπόλοιπα καταστήματα της αλυσίδας) «ώστε να είναι σε θέση να τους παράσχει την υποστήριξη που χρειάζονται για να λειτουργήσουν τα εστιατόριά τους».

Αυτή η οπτική, η οποία βασίζεται στην αρχή τους επιμερισμού κινδύνου και αναγνώρισης είχε αποδειχθεί επιτυχής για πολλά έτη επιτρέποντας τη δημιουργία πολύ καλών επιχειρηματικών ευκαιριών για τους franchisees μας και κυρίως δημιουργώντας μια πολύ καλή εμπειρία για τους πελάτες μας», ανέφερε σε ανακοίνωση η επιχείρηση Oak Brook.

Πάντως, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει λάβει τη σχετική προσφυγή και εξετάζει το θέμα και η Επιτροπή θα πρέπει να αποφανθεί για το αν τελικά υπάρχει εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης ή όχι.

Όπως υποστηρίζουν οι ιταλικές ενώσεις καταναλωτών Codacons, Movimento Difesa del Cittadino και Cittadinanzattiva, η εταιρεία απαιτεί από τους συνεργάτες της (franchisees) να νοικιάσουν από την ίδια εγκαταστάσεις που της ανήκαν σε τιμές τρεις με τέσσερις φορές υψηλότερες από αυτές της αγοράς. Όπως υποστηρίζει η καταγγελία, τα δύο τρίτα από τα συνολικά έσοδα της εταιρείας προέρχονται από τα ενοίκια που εισπράττει από τους franchisees.

Ακόμη, όπως υποστηρίζουν οι συγκεκριμένες ενώσεις, οι όροι  των συμβολαίων είναι τόσο περιοριστικοί που δεν επιτρέπουν στους franchisees να συνεργαστούν με άλλη αλυσίδα για ένα εύλογο χρονικό διάστημα και εμποδίζουν τον ανταγωνισμό μεταξύ των αλυσίδων.

Σύμφωνα με τον δικηγόρο των ενώσεων, Raffaele Cavani, ο λόγος που οι επιχειρηματίες επιλέγουν να συνεργαστούν με την Mac Donald’s και να ενταχθούν στην αλυσίδα είναι η αποκόμιση βραχυπρόθεσμου κέρδους αλλά σε βάθος χρόνου, αυτό αποδεικνύεται «ένα χρυσό κλουβί», όπως χαρακτηριστικά σημειώνει.