Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία στροφή της Φορολογικής Αρχής και του Υπουργείου Οικονομικών, στη μετατόπιση του φορολογικού ελέγχου προς την προσαύξηση της περιουσίας.

Ειδικά τις τελευταίες ημέρες έχουν ενταθεί οι έλεγχοι των φορολογικών υποθέσεων για το έτος 2012, διότι παραγράφονται στο τέλος του 2018. Παράλληλα η ΑΑΔΕ προχώρησε στη στοχοποίηση των ΑΦΜ όπου θα ελεγχθούν για τη χρήση 2013 και τα έχει αποστείλει στις κατά τόπους Δ.Ο.Υ. για προτεραιοποίηση και έκδοση εντολών ελέγχου. Οι διατάξεις για την προσαύξηση της περιουσίας εισήχθησαν πρώτη φορά στο Φορολογικό Δίκαιο της Ελλάδας με τον Νόμο 3888/2010 άρθρο 15 και στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκε και ο ισχύων πλέον Κ.Φ.Ε. Ν.4172/2013 άρθρο 21 παράγραφος 4.

Για την εξεύρεση της προσαύξησης της περιουσίας ο ελεγκτής μπορεί να εφαρμόσει μία από τις τρεις έμμεσες τεχνικές ελέγχου: 

•    Τεχνική ανάλυση ρευστότητας του φορολογουμένου: Η τεχνική αυτή προσδιορίζει τη φορολογητέα ύλη αναλύοντας τα έσοδα (φορολογητέα και μη), τις αγορές και δαπάνες(επαγγελματικές, ατομικές και οικογενειακές) και τις αυξήσεις και μειώσεις των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων (επαγγελματικών, ατομικών και οικογενειακών) του φορολογούμενου φυσικού προσώπου. 

•    Τεχνική καθαρής θέσης: Η τεχνική αυτή δημιουργεί το οικονομικό ιστορικό του φυσικού προσώπου και προσδιορίζει τη φορολογητέα ύλη, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα περιουσιακά στοιχεία και τα διαθέσιμα κεφάλαια, τις απαιτήσεις, τις υποχρεώσεις και τις δαπάνες, μέχρι και τα εισοδήματα από λοιπές πηγές. 

•    Τεχνική τραπεζικών καταθέσεων και δαπανών σε μετρητά: Η τεχνική αυτή προσδιορίζει τη φορολογητέα ύλη αναλύοντας την κίνηση των κεφαλαίων του φορολογούμενου, είτε μέσω κατάθεσης σε λογαριασμούς Τραπέζης, είτε με την ανάλωση μετρητών – καρτών σε διάφορες συναλλαγές. Αναλύει τις συνολικές καταθέσεις, τα διαθέσιμα, τις αγορές και δαπάνες σε μετρητά και κάρτες και τις συγκρίνει με τα συνολικά δηλωθέντα εισοδήματα. 

Οι πηγές, όπου αντλούνται τα στοιχεία του ελέγχου για την εφαρμογή των έμμεσων τεχνικών, είναι: 

1.    Ένωση Ελληνικών Τραπεζών. 

2.    Αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών με τις χώρες του ΟΟΣΑ για λογαριασμούς που τηρούνται στην αλλοδαπή. 

3.    Πληροφορίες από το Κεντρικό Αποθετήριο Αξιών για τις αγοραπωλησίες μετοχών. 

4.    Πληροφορίες από τις διαμεσολαβούσες εταιρείες για τα πινακίδια αγοράς και πώλησης μετοχών, και κάθε άλλο πρόσφορο μέσο εξεύρεσης εισοδήματος. 

Επίσης, ο ελεγκτής μπορεί να κάνει άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών και να εντοπίσει τις πρωτογενείς καταθέσεις του φορολογουμένου και να τις συγκρίνει με τα δηλωθέντα εισοδήματα. Στη μάχη για την εξεύρεση της προσαύξησης της περιουσίας και κατ’ επέκταση της φοροδιαφυγής, η ΑΑΔΕ από τον Μάιο του 2017 έριξε το αυτοματοποιημένο σύστημα ελέγχου προσαύξησης της περιουσίας. Πρόκειται για ένα ειδικό λογισμικό, το οποίο θα αντλεί όλα τα πρωτογενή δεδομένα, που απέστειλαν τα Πιστωτικά Ιδρύματα και θα τα συγκρίνει με τα δηλωθέντα εισοδήματα του φορολογουμένου και εφ’ όσον προκύπτουν διαφορές, ο ΑΦΜ θα βγαίνει για περαιτέρω έλεγχο. Είδη για το έτος 2018 αναδείχθηκαν προς έλεγχο 2.027 υποθέσεις φυσικών προσώπων για τη χρήση του 2012. Παρατηρούμε ότι η Φορολογική Αρχή έχει αρχίσει και κάνει χρήση της τεχνολογίας προς όφελος του Δημοσίου, οπότε απαιτείται αυξημένη προσοχή στις συναλλαγές μας μέσω του Τραπεζικού συστήματος και συνεχή ενημέρωση των διαδικασιών που υιοθετεί η Φορολογική Διοίκηση για την αντιμετώπιση των τυχόν άστοχων υπολογισμών του ειδικού λογισμικού.