Ερμητικά κλειστή παραμένει η πόρτα του Χρηματιστηρίου Αθηνών, με τα «διαμάντια» της ελληνικής επιχειρηματικότητας να αψηφούν την ελληνική αγορά και να στρέφονται σε ξένα χρηματιστήρια.

Παρά τη βαθιά κρίση, πολλές εταιρείες έχουν κάνει σημαντικές επενδύσεις διαγράφοντας λαμπρή πορεία σε Ελλάδα και το εξωτερικό. Μέγας Γύρος, Chipita, Apivita, ΙΟΝ, Alpha Ζύμη, Energean Oil, Λουξ, ΒΙΚΟΣ, Παπαδοπούλου και ΕΨΑ είναι μερικά μόνο τέτοια παραδείγματα και πολλά από αυτά έχουν προβληθεί μέσω της πρωτοβουλίας «Greek Crisis Success Stories» της ΕΧΑΕ.

Τι συμβαίνει, όμως, και καμία από τις ακμάζουσες αυτές επιχειρήσεις δεν χτυπούν την πόρτα της ελληνικής κεφαλαιαγοράς; Σίγουρα όχι επειδή δεν χρειάζονται κεφάλαια, αφού κάποιες προτίμησαν να ενταχθούν σε ξένα χρηματιστήρια, όπως η Alpha Ζύμη στην Κύπρο και η Energean Oil στο Λονδίνο πολύ πρόσφατα.

Την τελευταία τριετία δεν έχει γίνει καμία δημόσια εγγραφή στο Χρηματιστήριο Αθηνών, παρά τη θετική τάση που έχει διαμορφωθεί παγκοσμίως. Σύμφωνα με έρευνα της ΕΥ για το πρώτο 9μηνο του 2017, οι παγκόσμιες IPOs εκτινάχθηκαν κατά 59% σε ετήσια βάση, με τα αντληθέντα κεφάλαια να αυξάνονται κατά 55%.

Στην Αθήνα, αντιθέτως, δεν πραγματοποιήθηκε καμιά «τυπική» δημόσια εγγραφή – δηλαδή, άντληση κεφαλαίων με έκδοση νέων μετοχών προς το επενδυτικό κοινό. Η τελευταία ήταν με την ΕΛΤΕΧ Άνεμος τον Ιούλιο του 2014 –μια από τις μετοχές με τις υψηλότερες αποδόσεις (51,8%) για το 2017.  

«Υπερ-ρυθμισμένη και δυσκίνητη η ελληνική αγορά»

Όπως σχολιάζουν στο insider.gr χρηματιστηριακές πηγές, εκτός από τους προφανείς λόγους που βάζουν το ελληνικό χρηματιστήριο στον «πάγο», όπως είναι η πολυετής κρίση, τα capital controls και ο κίνδυνος χώρας, η ελληνική αγορά είναι ένα «βαρύ σχήμα, χωρίς προϊόν» που στερείται ευελιξίας.

Με ημερήσιο τζίρο 60 εκατ., η ΕΧΑΕ προσφέρει πολλές πλατφόρμες (αγορά παραγώγων, εναλλακτική αγορά κ.α.) χωρίς όμως να έχει το «προϊόν» για να υποστηρίξει μια τέτοια προσφορά. «Είναι σαν ένα κατάστημα με άδεια ράφια», αναφέρουν οι ίδιες πηγές και επισημαίνουν ότι αυτό που λείπει σήμερα από την αγορά είναι το «market making», πώς δηλαδή θα δημιουργηθεί μια αγορά εκεί που σήμερα βρίσκεται «κούφιο» το πλαίσιο. «Δεν μπορείς να περιμένεις τις εταιρείες να σου χτυπήσουν την πόρτα, πρέπει να βγεις και να μιλήσεις με τους επιτυχημένους επιχειρηματίες που θα ήθελες να έχεις στο ταμπλό», εξηγούν.

Ταυτόχρονα, επισημαίνουν τη γραφειοκρατία που εξακολουθεί να αποτελεί τροχοπέδη για όσες εταιρείες σκέφτονται να περάσουν το κατώφλι της ΕΧΑΕ. Οι διαδικασίες που θέτει η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για να εγκρίνει την αίτηση ένταξης μιας εταιρείας στο Χρηματιστήριο Αθηνών είναι «εξαντλητικές» και η «ανάλυση φτάνει συχνά τα όρια της παράλυσης», τονίζουν παράγοντες της αγοράς.

Στην εκδήλωση «Greek Crisis Success Stories ΙΙ» του Χρηματιστηρίου την Πέμπτη, ο διευθύνων σύμβουλος της Μέγας Γύρος, Νίκος Λούστας, ομολόγησε ότι η εταιρεία του προσπάθησε να ενταχθεί στο ΧΑ το 2014 αλλά η προσπάθεια δεν ευοδώθηκε. Άφησε ανοιχτό, ωστόσο, το ενδεχόμενο να ενταχθεί προσεχώς η ταχέως αναπτυσσόμενη επιχείρηση στον τομέα των τροφίμων.

«Απέναντι» οι τράπεζες

Την ίδια ώρα, οι τράπεζες δεν ενθαρρύνουν τη δημόσια εγγραφή των δυναμικών επιχειρήσεων, αφού η χρηματιστηριακή αγορά λειτουργεί εν μέρει και ανταγωνιστικά της τραπεζικής.

Σε μία πίτα που έχει συρρικνωθεί δραματικά τα χρόνια της κρίσης, οι τράπεζες θέλουν να κρατούν τα «ηνία» της χρηματοδότησης. Το οξύμωρο είναι ότι οι τράπεζες αναλαμβάνουν και ανάδοχοι των εκδόσεων, τόσο των IPOs όσο και των ομολόγων, γεγονός που θέτει ζήτημα σύγκρουσης συμφέροντος.

Λόγω του τεράστιου όγκου των «κόκκινων» δανείων που έχουν στο ενεργητικό τους, όμως, οι τράπεζες έχουν ουσιαστικά τα τελευταία χρόνια κλείσει τη στρόφιγγα της χρηματοδότησης που δημιουργεί κενό στην αγορά για τις επιχειρήσεις με στέρεα και φιλόδοξα σχέδια.

«Δεν δίνουν τον έλεγχο»

Πέραν των παραγόντων που αναφέρθηκαν παραπάνω, και οι ίδιοι οι επιχειρηματίες διστάζουν να κάνουν το… βήμα. Όπως αναφέρουν στο insider.gr επιχειρηματικές πηγές, θεωρούν ότι υπό της παρούσες συνθήκες το ελληνικό χρηματιστήριο δεν τους προσφέρει κάτι, λόγω μειωμένου ενδιαφέροντος από το εξωτερικό και πολύ χαμηλού συναλλακτικού τζίρου.

Ταυτόχρονα, με τη δημόσια εγγραφή τους, οι επιχειρήσεις –σε πολλές περιπτώσεις οικογενειακές– χάνουν τον έλεγχο της διοίκησης, αφού κάνουν τους μετόχους «συνεταίρους».

«Διαβατήριο αξιοπιστίας η ένταξη στο ΧΑ»

Επιπλέον, η διαπραγμάτευση σε μια οργανωμένη αγορά συνεπάγεται ενδελεχείς και συνεχείς ελέγχους στα οικονομικά στοιχεία της εισηγμένης εταιρείας –κάτι που αποτελεί σημαντικό αντικίνητρο για πολλές ελληνικές επιχειρήσεις. Βέβαια, όπως αναφέρουν στελέχη της αγοράς, η ένταξη στο χρηματιστήριο αποτελεί ταυτόχρονα και ένα «σφραγίδα αξιοπιστίας», ακριβώς λόγω των αυστηρών ελέγχων, ενώ προσδίδει στην εταιρεία ένα πρόσθετο κύρος.

Στα θετικά της IPO πιστώνεται, επίσης, η λύση του προβλήματος της διαδοχής, που αντιμετωπίζει μεγάλος αριθμός οικογενειακών επιχειρήσεων, η διασπορά κινδύνου σε περισσότερες από μία δραστηριότητες για τον επιχειρηματία και η αναπτυξιακή προοπτική που δημιουργεί για την εικόνα μιας εταιρείας η δημόσια εγγραφή, καθώς η τιμή της μετοχής ενσωματώνει και τις προσδοκίες για τη μελλοντική της πορεία.