Δύο νέες ιαματικές πηγές προστέθηκαν το τελευταίο διάστημα στον ήδη πλούσιο χάρτη της χώρας μας, αφότου αναγνωρίστηκαν επισήμως με σχετικές αποφάσεις που υπέγραψε η υπουργός Τουρισμού κ. Έλενα Κουντουρά βάσει του ΦΕΚ 10.11.2017, τεύχος Β’, αρ.3956. Συγκεκριμένα πρόκειται για τις πηγές της Κιβωτού Γρεβενών και της Παλαιοβράχας , Μακρακώμης Φθιώτιδας, οι οποίες αναγνωρίστηκαν στο πλαίσιο της υλοποιούμενης εθνικής τουριστικής πολιτικής και θα συμβάλλουν στην ανάπτυξη του τουρισμού υγείας - ευεξίας βάζοντας στον τουριστικό χάρτη νέους προορισμούς.

Αναλυτικότερα, ο ιαματικός φυσικός πόρος «Πηγή Κιβωτού» του Δήμου Γρεβενών αναγνωρίζεται για λουτροθεραπεία, με ιαματικές ιδιότητες που ενδείκνυνται για ρευματικές παθήσεις, χρόνιους ρευματισμούς, ισχιαλγίες, οσφυαλγίες καθώς και για παθήσεις του νευρικού συστήματος. Αντιστοίχως η «Πηγή Παλαιοβράχας» του Δήμου Μακρακώμης Φθιώτιδας ενδείκνυνται για νοσήματα μυοσκελετικού και νευρικού συστήματος καθώς και για δερματικές παθήσεις.

Ο εμπλουτισμός του ιαματικού χάρτη της Ελλάδας με δύο ακόμα πηγές φέρνει και πάλι στο προσκήνιο το πάγιο αίτημα των τουριστικών φορέων, οι λουτροπόλεις της Ελλάδας να ξαναζήσουν τις ημέρες της δόξας της δεκαετίας του ’50 και του ’60. Η χώρα μας άλλωστε διαθέτει όλες τις προοπτικές έχοντας 750 καταγεγραμμένες ιαματικές πηγές, με πολλές εξ αυτών να μην λειτουργούν χωρίς όμως να έχουν χάσει τη δυναμική τους, που μπορεί να τις καταστήσει πόλο έλξης ταξιδιωτών κάθε ηλικίας.

Τα ιαματικά λουτρά είναι για όλους

Τι είναι όμως οι ιαματικές πηγές και σε ποιους κατά κύριο λόγο απευθύνονται; Πρόκειται για αναβλύζον νερό, για ατμίδες που εισπνέουμε ή για λάσπη με το θειάφι, το οποίο αναγνωρίζεται ήδη από την αρχαιότητα ως θείο δώρο να υπάρχει σε αφθονία σε πολλές από αυτές.

Η δράση τους είναι κυρίως ευεργετική σε νοσήματα μυοσκελετικού, νευρικού, αναπνευστικού, γαστρεντερικού, ουροποιητικού, νεφρολογικού και αιματολογικού συστήματος, όπως και σε ανοσολογικές, δερματολογικές, αλλεργικές, γυναικολογικές κ.ά. παθήσεις.

Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι συγκλίνουν στην άποψη πως τα ιαματικά λουτρά δεν απευθύνονται αποκλειστικά σε ηλικιωμένους, αλλά συμβάλλουν στην καταπολέμηση παθήσεων που συναντώνται και σε μικρότερες ηλικίες όπως το αυχενικό σύνδρομο ή η ψωρίαση, παθήσεις που ως γνωστό δεν έχουν ηλικία.

Πολλοί είναι και εκείνοι που ισχυρίζονται ότι η ιαματική ιατρική δεν απευθύνεται αποκλειστικά στην ίαση αλλά και στην πρόληψη υπό το πρίσμα μιας επένδυσης για την μελλοντική υγεία ή ευεξία.

Σύμφωνα με τους ειδικούς η θεραπευτική δράση των ιαματικών πηγών οφείλεται στις χημικές ιδιότητες των μεταλλικών στοιχείων και κυρίως των ιχνοστοιχείων, που εμπεριέχονται στα ιαματικά νερά υπό μορφή διαλυμένων αλάτων και αερίων. Τα σπουδαιότερα χημικά στοιχεία είναι: θείο, νάτριο, χλώριο, κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο, σίδηρος, βρώμιο, βόριο, ιώδιο και σελήνιο, ενώ οι φυσικές ιδιότητες των ιαματικών μεταλλικών νερών είναι η θερμοκρασία, η ηλεκτρική αγωγιμότητα, η ραδιενέργεια και το σύνολο των διαλυμένων αλάτων.

Η ιαματική λουτροθεραπεία, μέχρι σήμερα, είχε εμπειρική υπόσταση, με τη βοήθεια, όμως, της επιστημονικής τεκμηρίωσης της θερμικής, μηχανικής και, ειδικότερα, της χημικής δράσης των ιαματικών φυσικών πόρων, αναδείχτηκε ως ιαματική ιατρική, μία συμπληρωματική θεραπευτική μέθοδος στη θεραπευτική γκάμα της Κλασικής Ιατρικής.

Οι ιαματικές πηγές επιμερίζονται ανά περιφέρεια:

  • Στερεά Ελλάδα 156,
  • Μακεδονία 115,
  • Πελοπόννησος 114,
  • Θεσσαλία 57,
  • Ήπειρος 57,
  • Θράκη 25,
  • Νησιά 229, εκ των οποίων οι 100 βρίσκονται στην Κρήτη για ποσιθεραπεία.

Όσο για τις υδροθεραπευτικές εγκαταστάσεις ανήκουν οι 38 στους δήμους, οι 37 σε ιδιώτες και οι 7 στο κράτος.

Ίαση και για την οικονομία

Φυσικά οι ιαματικές πηγές δεν εισφέρουν τα μέγιστα αποκλειστικά στην υγεία αλλά και στην οικονομία. Στην περίπτωση του εξωτερικού τα ιαματικά λουτρά αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για τις τοπικές οικονομίες. Ο ιαματικός τουρισμός σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δηλαδή σε 1.400 ανεπτυγμένες λουτροπόλεις παρουσιάζει ετήσιο τζίρο 45 δισ. ευρώ, 180 εκατ. διανυκτερεύσεις ενώ απασχολεί 750.000 άτομα.  

Οι Ευρωπαίοι πραγματοποιούν ετησίως 2,6 εκατ. ταξίδια για λόγους υγείας σε συνδυασμό με τις διακοπές τους, στο πλαίσιο του Τουρισμού Υγείας, ενώ, σε παγκόσμιο επίπεδο πραγματοποιούνται 40 εκατ. ταξίδια περίπου, το 4% δηλαδή της τουριστικής αγοράς.

Ισχυρός βέβαια είναι και ο τζίρος της παράπλευρης οικονομίας που αναπτύσσεται, δεδομένου ότι το νερό των ιαματικών λουτρών χρησιμοποιείται ως βάση σε διάφορα καλλυντικά προϊόντα.

Δεδομένης μάλιστα της ισχυρής ανάπτυξης που γνωρίζει ο ιατρικός τουρισμός στο Ισραήλ, λόγω των ειδικών κλιματολογικών και γεωφυσικών συνθηκών που επικρατούν στη Νεκρά Θάλασσα, η χώρα μας έχει ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα αφού είναι η πρώτη χώρα στην Ευρώπη σε ποιότητα και μοναδικότητα ιαματικών φυτικών πόρων με προοπτικές ανάπτυξης και της θαλασσοθεραπείας λόγω της μεγάλης ακτογραμμής της.

Όλα αυτά σε συνδυασμό με τις επαναλαμβανόμενες κρατήσεις που πραγματοποιούν αυτού του είδους οι τουρίστες - οι υπηρεσίες ιαματικής ιατρικής προσφέρονται βάσει πρωτοκόλλου στα ιαματικά κέντρα και κέντρα θαλασσοθεραπείας για 21 ημέρες ανά εξάμηνο και διά βίου, κάτι που σημαίνει ότι οι εν λόγω τουρίστες άμα μείνουν ικανοποιημένοι, επανέρχονται - αποδεικνύουν περίτρανα πως το στοίχημα μπορεί να κερδηθεί και μάλιστα με πλείστα οφέλη για την οικονομία της χώρας, προσδίδοντάς την μια νέα ταυτότητα στο τουριστικό προϊόν πέρα από αυτή του ήλιου και της θάλασσας.

Πέριξ των πηγών μπορούν να αναπτυχθούν ειδικά εξοπλισμένα κέντρα ιαματικής θεραπείας  καθώς και κλινικές αποκατάστασης, υποβοηθούμενης αναπαραγωγής ή άλλου είδους ιατρικά κέντρα για την κάλυψη των αναγκών ενός ευρύτερου κοινού.

Ωστόσο βέβαια η χώρα μας δεν μοιάζει να ιαίνει το τουριστικό προϊόν της. Παρά τα 752 διαφορετικά γεωγραφικά σημεία τα οποία αναβλύζουν πηγαία νερά πλούσια σε μεταλλικά στοιχεία, μόνο 109 πηγές είναι ενεργοποιημένες και οι 43 είναι αναγνωρισμένες με Φ.Ε.Κ. για θεραπευτικές ενδείξεις και αντενδείξεις. Αν και εν δυνάμει σημαντικό κεφάλαιο για το τουριστικό προϊόν, την περιφερειακή ανάπτυξη και την εθνική οικονομία, ο θερμαλισμός λειτουργεί υποτυπωδώς στη χώρα με τα στοιχεία της κίνησης των λουτρικών μονάδων να παραμένει στάσιμη τα τελευταία χρόνια.